ꝙͣuis non ſit aliquis qui poſſit cognoſcere: ipſa tamēres adhuc eſt cognoſcibilis. ⁊ ideo adhuc habitu ſiue potentia manet veritas comprehenſionis. ¶ Adaliud quod arguit. ſicut inconueniens eſt ꝙ eademres ſit vera ⁊ falſa. patet reſponſio: quia ex veritatecomprehenſionis procedit ad veritatem rei ⁊ ideo qͣſi mutat predicamentum. ⁊ eſt fallatia figure dictionis. ¶ Ad aliud obiectum contra terciam. Ueritaseſt id quod eſt ⁊ primo ratione enunciatōnis que eſtvera ⁊ falſa. Dicendum ſicut dicit Anſelmus in librode veritate. Alia eſt rectitudo ⁊ veritas enunciationis quia ſignat ad quod ſignandum eſt facta. alia qꝛſignat quod accepit ſignare. facta eſt enim ad ſignādum rem eſſe dum eſt ⁊ dum non eſt. verbigratia. ſiue dies ſit ſiue non: hec oratio dies eſt incepit ſignare diem eſſe. primo modo veritas dicta eſt mutabilis⁊ ſeparabilis in contingentibus. ſecundo modo inſparabilis. primo modo eſt ſuſceptiua veri ⁊ falſi veritas. in hac enim via non attenditur ẜm id quod accepit enunciatio: ſed ẜm id ad quod eſt. ſecundo modo non. quia attenditur id quod accepit. vnde Anſelmus dicit. ꝙ primam veritatem habet accidentaliter: ſcd̓am naturaliter. ¶ Ad illud v̓o quod obijcit dehomine picto. Dicendum quoniam homo pictus vera eſt pictura. ⁊ eſt id quod ē: ſed falſus homo: ⁊ hoceſt id quod non eſt. quemadmodum dicit Auguſtinꝰde vera religione. ſi rerum viſibilium pulchritudo qꝛvnitate continetur ⁊ non implet vnitatem nos fallit:intelligamus nō ex eo quod eſt nos falli: ſed ex eo qd̓non eſt. eſſe enim corpus verum corpus eſt: ſed falſavnitas. ¶ Ad obiectum contra quartam. Ueritaseſt adequatio ⁊cͣ. Dicendum quoniam diffinitionesnon reſpiciunt eſſe actu ſed eſſe in habitu. vnde ſi nullus homo ſit: adhuc eſt vera diffinitio homo eſt animal rationale: ita cum dicitur veritas eſt adequationon copulatur adequatio ī actu ſed in habitū. ¶ Adquintam ſcilicet veritas eſt indiuiſio ⁊cͣ. Dicendumꝙ veritas negationum fundatur in veritate affirmationum. vnde veritas huius negationis homo nō eſtazinus: fundatur in hac affirmatōne homo eſt homo⁊ ſi ſignificet diuiſionem azini eſſe ab eo quod eſt homo hoc non eſt niſi propter indiuiſionem eſſe hominis ab eo quod eſt homo. ⁊ ita veritas negationumeſt indiuiſio ẜm rem. Eadem enim eſt veritas affirmationis. homo eſt homo: ⁊ homo non eſt azinus. ꝙͣuis differens in ſignandi ratione. ¶ Ad obiectuꝫ cōtra ſextam diffinitionem que eſt. Ueritas ⁊cͣ. que eadem eſt cum diffinitione hylarij verum eſt declaratiuum ⁊cͣ. Dicenduꝫ eſt. ꝙ ſicut lux manifeſtat ſe ⁊ aliaſic veritas que eſt diuina eſſentia. quia eſt lux intelligibilis ſicut dicit Auguſtinus in de vera religione.¶ Ad obiectum contra ſeptimam diffinitionem. Ueritas eſt ſumma ſimilitudo principij. Dicendum provt dictum eſt. ꝙ hec diffinitio eſt veritatis prime prout accipitur perſonaliter ⁊ per appropriationem. ⁊ideo nihil ad rem qd̓ obijcit de eēntia vel de patre. etquod obijcit de veritate creature. Unde illa notificatio oſtenditur propter proprietateꝫ perſone filij: ⁊ perdiſtinctionem ab alijs perſonis. ⁊ per diſtinctionema creaturis. Omne enim quod eſt. aut eſt principiuꝫeternum: aut a principio. principium eternum eſt vnitas dei patris. ſed a principio dupliciter. aut a principio quod eſt in idemptitate ſubſtantie: aut in diuerſitate ſubſtantie. ſi in diuerſitate: ſic eſt creatura. queꝙͣuis ſimilis ſit: non poteſt tamen exprimere illaꝫ vnitatem principij quam imitatur. Et ideo in hoc poteſtoriri falſitas ſicut dicit Auguſtinus non inquātumimitatur: ſed inquātum implere non poteſt. Item ſieſt a principio in idemptitate ſubſtantie: adhuc du-

pliciter. aut ergo in idemptitate ſubſtantie ⁊ ſimilitudine ſeu conformitate notionali: aut in idemptitate eſſentie in differentia notionali. primo modo eſt aprincipio patre filius qui eſt a patre: idem in ſubſtātia ⁊ conformis in notione. quia ſicut pater perſona quo alius: ſic filius. ſcd̓o modo ſpirituſſanctus quieſt a principio patre in idemptitate ſubſtantie: ſed nōconformis in notione. quia ſpirituſſanctus eſt perſona que ab alio a qua nulla. Similitudo ergo principij magna eſt in creatura inquātum vna eſt ſed tamēin diuerſitate eſſentie. Similitudo maior in ſpirituſancto qui eſt a patre in idemptitate ſubſtantie ꝙͣuisnon conformis in notione. Similitudo v̓o ſumma: filius qui eſt a patre in idemptitate eſſentie ⁊ conformis in notione: vt tamen de ſpirituſancto nō dicaturſimilitudo minor. ⁊ hic eſt intellectus poſite diffinitionis. In hoc enim ꝙ dicitur ſimilitudo principij: diſtinguitur a patre. in hoc ꝙ ſumma: per modum quidictus eſt a ſpirituſancto. in hoc ꝙ nulla diſſimilitudo ex quo falſitas oritur. diſtinguitur a creatura. falſitas enim eſt in creatura ex hoc ꝙ imitatur vnitateꝫprincipij ⁊ illud implere non poteſt. illa eſt veritas q̄illud implere potuit et eſſe id quod illud eſt. que itaeſt ſimilis: vt omni mō hoc impleat ac ſit ip̄m. ipſa eīeſt que id ſicut eſt oſtendit. Unde ⁊ verbum eius ⁊ luxeius rectiſſime dicitur. ¶ Ad obiecta contra diffinitionem vltimam Anſelmi. reſpondendum ad primūꝙ rectitudo dicitur per ſimilitudinem duobus modis. in rectitudine autem eſt debita ordinatio medijad extrema. quia ipſum medium non declinat ab extremis. Ratione debite ordinationis quod eſt debiteordinatum dicitur rectum. Ratione v̓o habitudinismedij ad extrema vbi inuenitur indeclinabilitas medij ab extremis dicetur rectum. ꝙͣuis proprie ibi nonſit ratio medij ⁊ extremorum. Dicendum ergo ꝙ hecdiffinitio generaliter datur ab Anſelmo. veritas eſtrectitudo ⁊cͣ. ⁊ cum dicatur veritas multiplicit̓. Inſigno. vt in ſermone: vt in zach̓. viij. loquimini veritatem vnuſquiſqꝫ cū proximo. Et ī cognitione. pͣs. Quīloquitur veritatem in corde ſuo. Et in volūtate. vt iohan. viij. de dyabolo. In veritate non ſtetit. Et ī operatōne. vt Ioh̓. iij. omnis qui facit veritatem nō oditlucem. oſtendit Anſelmus ꝙ in omnibus eſt rectitudo ex debita ordinatione. per hoc ꝙ ſunt vel faciuntquod debent vel ad quod debent. Unde veritas enūciationis cum ſit quod debet ⁊ ad quod debet. ſimiliter ⁊ de ceteris. Item eſt veritas prima. Iohan. xiiij.Ego ſum via veritas ⁊ vita. in qua non cadit propriintentio debiti. niſi ſit accipere debitum conueniētie:non neceſſitatis ſicut dicit Anſelmus. quia nulli debet ſed omnia ei debent. ⁊ ideo quia omnia debite odinantur ad ipſam: ipſa eſt rectitudo. non quia ipſedebite ordinetur ad res: ſed res debite ad ipſam. Inomnibus ergo inuenitur debita ordinatio ⁊ ita rectitudo ẜm primum modum. ¶ Item quia ordo vt dicitauguſtinus conſiſtit in tribus. inuenitur in omnibusveritas quaſi medium non declinans ab extremis.verbigratia. in veritate creata eſſe vel facere quod debent ⁊ ad quod debent. eſt rectitudo que eſt veritasquod debet dicitur per comꝑationem ad cauſam a qͣeſt quaſi vnum extremum. ad quod debet: dicit ꝯꝑationem ad finem ad quem eſt quaſi aliud extremum.eſſe v̓o rei vel facere quaſi medium. Si ergo res ē velfacit qd̓ debet. hoc autem expleat qd̓ a cauſa accipit ⁊ꝓpter finem quem debet: recta eſt. ⁊ ꝑ hunc modū decurrit intentio rectitudīs ⁊ veritatis ī creatura: ſiueſit ſignatōis ſiue ꝯgͦtōis ſiue volūtatis ⁊cͣ. ẜm moduꝫſcd̓m. In creatore at̄ ꝓut ꝯſiderat̉ ī ſe ⁊ vt cā: īuenit̉ ītētō rct̄itudīs hͦ mō ſꝫ eminētōri mō. Scd̓ꝫ ꝙ ꝯſiderat̉