Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

multitudo creaturaruꝫ et effectuū ꝙͣ vnitas effectus.multitudo em̄ creaturarum declarat vnitatem ſumme potentie et eius infinitatē vel ſummitatē. vn̄ quāto plures effectus et quāto plures poſſunt: tantoplus eſt de potentia. vnde hoc manifeſtatur diuinapotentia ſumma. ſic dicimus pluralitas ꝑſonarum plus declarat et manifeſtat vnitatem eēntie diuine ꝙͣ vnitas ꝑſone ſiue notionis. vnde ẜm aug. ſic̄verbum declarat illud quod habemus in animo: ſicet iſta pluralitas ꝑſonarū virtutem et vnitatē eēntiemanifeſtat. Item alia eſt ratio. nam cum eadem ſiteēntia et oīno ſimplex in iſtis ꝑſonis multiplicata ẜm multiplicationē. patet in ip̄a eſt magna ſūma ꝑfectio vnitatis. vnde in hoc deficit vnitas eēntievniuerſalis ab vnitate eēntie prime. quia licet vterqꝫſit in pluribꝰ: tamē eēntia vniuerſalis ita eſt in pluribus multiplicatur et numeratur illa. eēntia aūtdiuina multiplicatur per illa. immo eadem eſtmultiplicata in ꝑſonis. vnde cum dicit̉ deus generatdeum. ſiue pater generat filius generatur ſpirituſſanctus procedit ab vtroqꝫ: totum refertur ad vnitatemeēntie ſicut dicit Anſhelmus. Item tercia ratio. qꝛquicꝗd eſt in diuinis ad eius vnitateꝫ refertur. vndpatrem generare nihil aliud eſt ꝙͣ patrem eſſe patrē.patrem autem eſſe patrem nihil aliud eſt ꝙͣ patremeſſe. patrem eſſe nihil aliud eſt ꝙͣ diuina eſſentia. vnde omīa iſta et omnes rationes perſonales ad vnitatem eſſentie reducuntur que in ip̄is multiplicat̉.et ſic ſecunditas generationis ſicut loquitur beatuspyoniſius facit declaratōem vnitatis eſſentie.Articulus terciusErcio queritur de comꝑatione diuine vnitatis ad vnitatem realem ꝙͣtum ad repreſentationem. Queritur ergo an magis repreſentetur in vnitate componētiū ꝙͣ compoſiti. Deinde an magis in vnitate ꝑticularis ꝙͣ vniuerſalis. Ꝙtum ad primum ſic arguitur. vnitas compoſitidiffert ab vnitate componentium. quia due vnitatescomponētium vniuntur. ex quibus ſurgit vnitaspoſiti. ergo poſterior eſt ꝙͣ vnitas componētium. magis elōgat̉ ab vnitate prima. et ita magis rep̄ſentatur vnitas in vnitate cōponentiuꝫ ꝙͣ compoſiti. Itēvnitas prima ſimplex eſt. ergo vnitas magis ſimplein creatis plus aſſil̓atur vnitati prime ꝙͣ vnitas mīꝰſꝫ ſimplitior ē vnitas in componentibꝰ in compoſito. qm̄ vnitas componētiū reſoluit̉ in aliā vnitatēUnitas aūt compoſiti in aliam reſoluit̉ vnitatē. ervnitas componētiū plus aſſil̓atur vnitati diuine Contra. vnitas in componentibus eſt vnitas ẜmquid. vnde auguſtinꝰ in libro de natura ſummi bonidicit. materia habet vnitatē niſi ẜm quid. ſicutnec eſſe niſi ẜm quid. ſed vnitas ſimplex magis aſſil̓atur prime ac ſumme vnitati: que veriſſime ac ſimpliciter eſt vnitas ꝙͣ vnitas ẜm quid. ergo vnitas diuīamagis in ea repreſentat̉. Solutio. dicendū vnitas prima ẜm hmōi duo habet. vnum eſt ip̄a eſtſimplex. Iteꝫ ip̄a eſt ſimplex vnitas. et ꝑfecta vnitasquātum ergo ad hoc ip̄a eſt ſimplex vnitas. ex hocplus habent cōueniētiam ip̄a componētia ꝙͣ ip̄mpoſitum: qꝛ ſimplitiora ſunt. et ꝙͣtum ad hoc magisꝑticipant rōem vnitatis prime. Ꝙtū ad hoc autēdicit̉ ip̄a vnitas prima multiplicitas ſimpliciter etfecta: cui nihil deeſt: dicimus compoſitū plus habꝫde cōueniētia ip̄a ꝙͣ cōponētia. Unitas em̄ cōpoſiti ē vnitas ſimplex et ꝑfecta. Unitas aūt forme eſtꝑfecta ſine vnitate materie nec ecōuerſo. ſic ergo vno plus reeſentatur vnitas diuina in vnitate compon. Alio in vnitate compoſiti.

Deinde queritur .§. j.An magis rep̄ſentetur vnitas diuīa in vnitate vniuerſalis ꝙͣ ꝑticularis. Ad quod ſic. om̄e quod ē vnuꝫnumero. eſt vnū genere ſpecie. et ecōuerſo ẜmhmōi. vnde vnitas generis ponit vnitatem ſpecieinec vnitas numeri ponitur poſita vnitate ſpeciei: immo ecōtrario vnitas numeralis illas ponit. ergo vnitas numeralis habūdat reſpectu illarum vnitatumergo plus habet de natura vnitatis ꝙͣ ille vnitates.ergo ꝑticulare qd̓ eſt vnum vnitate numerali. magiseſt vnum ꝙͣ vniuerſale quod eſt vnum reliquis vnitatibus. magis ergo ī ip̄o repreſentatur vnitas diuina Item quicquid eſt vnum genere vel ſpecie communicabile eſt a multis. ſed communicari a multitudīehoc recedit a perfectione vnitatis. et maxime ſic̄ vniuerſale cōmunicatur a multis: quia numeratur perilla multa. Hoc igitur facit elongari ab illa perfection vnitatis. ſed vniuerſale eſt vnum genere vel ſpecie. ergo magis elongatur a ꝑfectione vnitatis ꝙͣ particulare. et ita ꝑticulare eſt magis vnum ꝙͣ vniuerſale. Contra. vnitas vniuerſalis eſt ſimplitior. quiavnitas particularis addit ad illam. Item eſt indiſſolubilior. qꝛ vnitas vniuerſal̓ ē vnitas ẜm incorruptōnem: quia vniuerſale ꝑpetuum et incorruptibile. vnitas autem numero in aliquibus accedit ad corruptionem: ergo vnitas in numero plus elongatur ab vnitate prima que nullo modo vergit ad corruptionem.ꝙͣ vnitas vniuerſalis. ergo magis repreſentatur vnitas diuina ī vnitate vniuerſalis ꝙͣ ꝑticularis. Solutio. dicendū vnitas primi tria habet. Primū em̄eſt vnum ita eſſentia primi non eſt eſſentia iſtiꝰ velillius. ſed hec eſt eſſentia diſtincta ab alijs rerum eſſentijs. vnde vnitas prima ita ſe habet ē hec vnitasdiſtīcta ab hac vnitate et ab illa et huiuſmodi. nihilominus tamen iſta prima vnitas eſt in hac vnitate etin illa et in alia ẜm nos ponimus prima eſſentiaeſt eſſentialiter in vno quoqꝫ. non tamen eſſentialiter ita per predicationeꝫ ſed cauſaliter. iterum vnitas diuīa ſimplex eſt. Tres ergo rationes habet vnitas prima. ſcilicet eſt vnitas in ſe diſtincta per eſſentiam ab omnibus alijs. Item eſt eſſentialiter inomnibus alijs tanꝙͣ conſeruans et continens. Iteꝫeſt ſimpliciſſima. et hoc totum eſt dictuꝫ vnitas prima tres habet conditiones ẜm conditionem intelligētie. ip̄a em̄ eſt virtualis vnitas. ẜm eſt ī hac vnitate et illa. et quātum ad hoc magis aſſil̓atur ei minꝰvniuerſalis. Item in ip̄a ē vnitas ſimplex. et hac iterum ratione plus ei aſſil̓atur vnitas vniuerſal̓. Iteꝫprima vnitas eſt completa vnitas. ẜm nos dicimꝰ ipſa eſt quedā vnitas in ſe fixa et diſtincta ab alijset quātum ad hoc plus ei aſſil̓atur vnitas ꝑticulariset hoc modo plus eſt vnuꝫ particulare ꝙͣ vniuerſale:quia vnitas vniuerſalis deficit a ꝑfectōne vnitatisticularis. Articulus quartusUarto queritur de comꝑatione vnitatis diuine ꝙͣtum ad cauſalitatem. Ethoc eſt querere. An omne vnum ſit vnūab vnitate prima. Ad quod ſic beatusauguſtinus in libro de vera religione. a primo principio vnum eſt quicquid eſt. ſed primum principium ēprima vnitas: ergo a prima vnitate eſſomnis vnitas Item dyoniſius. nihil entium eſt expers vnius. ſedomnia et omnium omnis particula vnitate ꝑtici pātet a ſumma vnitate deriuantur. Nam ſi dicūtur particulare: hoc eſt reſpectu vnitatis ſumme. omnis ero vnitas eſt ab vnitate prima. Contra .j. chorin.j. Qui adheret meretrici vnum corpus efficitur