Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xiiij.

autem eſt ſumme ſimplex: nulla poteſt eſſe differētiaergo nulla pluralitas perſonarum. ſed diuinum eſſeeſt ſummum ſimplex. ergo nulla differentia: nulla pluralitas eſt in illo. non ergo pluralitas perſonarum. Item boetius in libro de trinitate. Deus nullas habet differentias. vbi autem differentie abſuntabeſt et pluralitas ergo ibi non eſt pluralitas perſonarum. Solutio dicendum ẜm primas rationes diuinum eſſe eſt vnitas exiſtens in pluralitate perſonali. Ad rationes in contrarium dicendum.triplex eſt differentia. ſcilicet differentia ẜm ſubſtantiam. differentia ẜm accidens. differentia ẜm originem ſiue ẜm relationem. Cum ergo dicit Boetius. in deo nulla eſt differentia. intendit excludere adeo differentiam ẜm ſubſtantiam et differentiam ẜmaccidens: ſed non differentiam ẜm originem. immoponit eam in vnitate diuini eſſe. et hoc facit differentiam perſonalem in diuino eſſe. immo dicit Boetiusin libro de trinitate. quia nulla relatio ad ſeipſam referri poteſt. facta eſt quedam trinitatis numeroſitasin eo ē p̄dicatio relationis. ſeruata v̓o vnitas. ī eo eſt in differentia ſubſtantie et operatōnis. Ex quoconcludit. ita igitur ſubſtantia continet vnitatem. relatio multiplicat trinitatem que prouenit ex differentia originis. Similiter Richardus in libro de trinitate. tres ille in trinitate: ſiue dicantur perſone ſiueſubſtantie ſiue ſubſiſtentie. nihil aliud oportet intelligere ꝙͣ habentes ſubſtantiale eſſe ſub diſcreta et differenti proprietate. et hec eſt differentia in perſonaad quam conſequitur pluralitas non ī eſſentiā ſed inperſona. Si ergo in deo non eſt differentia ẜm ſubſtantiam: nec ẜm accidens. quia ibi non eſt accidensſed ſolum originis. quia eſt ibi habens naturam nonab alio: et habens naturam ab alio per generationē:et habens ab alio per proceſſionem. et ſic illa proprietas differens de qua loquitur Richardus. non ē accidentalis nec ſubſtantialis: ſed eſt proprietas orinis ſiue habitudinis. que ſimplicitati diuine eſſentio derogat. et ſic patet veritas q̄ſtionis. Nembrū ſextumOnſequens eſt querere de comparatione diuine vnitatis. et primo de comparatione vnitatis eſſentie et perſone. EtTiterum de comparatōne vnitatis perſone chriſti: ſed illud ad queſtionem de incarnationeeius reſeruamus. Secundo de comparatione vnitatis diuine ad vnitatem intelligibilem. Tercio deparatione diuine vnitatis ad vnitatem realem ꝙͣtuꝫad repreſentationem. Quarto de comparatione ꝙͣtūad cauſalitatem. Articulus primusD primum ſic obijcitur. eadem eſt veritasipſius eſſentie et perſone. et vnius perſone et alterius. ergo eadem vnitas eſſentieet perſone. Nām vnitas antecedit veritatem. ergo exydemptitate veritatis ſupponit et preintelligit anteſe ydemptitatem vnitatis. Item ſi hec vnitas noneſt illa. in diuino eſſe eſt hoc et hoc. ergo compoſitioet non ſimplicitas. Contra vnitas eſſentie non multiplicat trinitatem. vnde Boetius in libro de triuitate. Subſtantia continet vnitateꝫ. relatio multiplicattrinitatem: ergo hec vnitas non eſt illa. Similiterqueritur de vnitate notionum et perſonarum an ſiteadem. Ad quod ſic. ſicut ſe habet res ad eſſe: ita ſehabet ad vnitatem. ſed idem eſt eſſe vel eēntia patriset innaſcibilitatis que eſt eius notio: ergo eadem eſtvnitas. minor patet qm̄ cum ī ſimplici non differantquo eſt et quod eſt. vnde ſequitur ſi pater eſt inna-

ſcibilis: ſit ipſa innaſcibilitas ſicut ſummum bonum eſt ſumma bonitas. et ſic eadem eſt vnitas notionis et perſone. Contra vnitas innaſcibilitatis diſtinguit̉ ab vnitate paternitatis ſiue generationis.quia hec notio non eſt illa. ſed vnitas perſone patrisnon diſtinguitur a paternitate: ergo non eſt eademvnitas innaſcibilitatis et perſone patris. non eſt ergo eadem vnitas notionis et perſone. Reſponſiofatendum eſt diuinum eſſe in ſumma ſimplicitate etin ordine nature ſicut dicit beatus Auguſtinus. cuꝫdicitur filius a patre: non oſtēditur inequalitas ſedordo nature. Summa ergo ſimplicitas cogit eandeꝫeſſe vnitatem eſſentie et perſone ẜm rem. Ordo v̓o nature ẜm quam numerantur perſone diuine. cogivnitatem eſſentie et perſone differre ratōe tali ſcilicꝫvt ꝓprium ſit vnitatis eēntie diſtingui. vnitati v̓oꝑſone cōueniat diſtingui et in diſtinctōe. diſtinguit̉ ergo re ꝑſona ab eēntia ꝙͣuis diſtinguitur perſona a ꝑſona ordine nature ſiue relatione quod amplius declarabitur infra cum agetur de trinitate et ſupra declaratum fuit cum agebatur de ſimplicitate. Ratio ergo in oppoſitū ducta non oſtendit ibi eſſedifferentiam eſſentialē ſiue ẜm rem: ſed ſolū ẜm rōꝫ em̄ eſſentia multiplicet trinitatem ſicut ꝑſonahoc non facit ꝑſona ſit eſſentia. ſed alia ratione dicitur perſona et eſſentia. perſona em̄ reſpicit ordinem nature in diuinis. eſſentia. Ille autem ordo nature qui eſt ibi ẜm rationem principij et eius qd̓eſt de principio: ibi facit diſtinctionem perſonalem.hoc eſt quod dicit Boetius. ſb̓ſtātia cōtinet vnitatem: relatio multiplicat. trinitateꝫ. Ad illud quodquerit̉. de ydēptitate perſonarum et notionum. dicēdum ſicut dictum eſt ex parte perſonarum quia plures perſone ſunt vna eſſentia. eodem modo plures nonotōes ſūt ꝑſona ī re: licet ſit dr̄ia ī ratōe. vn̄ omnestōnes que ſunt ex ꝑte patris ſūt ip̄a ꝑſona pr̄is ī re.licet ergo notio a notōne diſtinguatur. hoc ē ꝓphoc vtraqꝫ notio ſit ip̄a ꝑſona: ſꝫ ꝓpt̓ aliā cauſāſic̄ diſtinguit̉ ꝑſona a ꝑſona. vtraqꝫ notio ſit ip̄aꝑſona ſꝫ qꝛ vtraqꝫ ſit eēntia: ſꝫ ꝓpt̓ aliud. et ꝓpt̓ hoc ꝓcedebat ratio illa.Articulus ſecundusEinde querit̉ de comꝑatōe vnitatis diuīead vnitatē ītelligibilē. Querit̉ an ſit maior vnitas poſſit ītelligi. Ad qd̓ ſic bern̄.ꝗnto ad Eugeniū. int̓ oīa recte dicūt̉ vnū arcē tenetvnitas t̓nitatis. ſꝫ hec ē illa quā poīꝰ ī d̓o quā dīnāappellāꝰ: ſūma ē int̓ oēs vītas dīna. Itē ī oībꝰ ꝗbꝰcōicat creat̉a creatoe̓ creator excedit creaturā in īfinitū. vn̄ creat̉a boͣ. creator at̄ bōꝰ ſūme ī īfinitū bo ſic alijs. vnitas creatoris ſūma ē īfinita reſpectu aliaꝝ vnitatū. Cōtra maior ē vnitas ē ſineom̄i pluralitate ꝙͣ vnitas ē pluralitate aliqua.Cum igitur ī deo ſit vnitas cum pluralitate aliquacilicet perſonarum et notionū: ergo ī deo eſt ſumma vnitas que poſſit eſſe aut intelligi. Aut ſi eſt ſumma inter omnes: videtur in deo non deberet pluralitas perſonarum. Et iterum ex hoc videtur cuꝫin angelo vel in aīma ſit vnitas eſſentie ſine pluralitate perſonarum maior ſit aut etiaꝫ equalis Solutio dicimus inter om̄es vnitates que poſſuntvel intelligi vnitas diuina maior eſt et ſumma quevel intelligi poſſit. nec eſt dicendum ei repugnatpluralitas ꝑſonaꝝ et notionū. Et qd̓ dr̄ maior eſtvnitas ſine pl̓alitate ⁊cͣ. dicēdū verū eſt referēdoad creaturas ſed in diuinis non eſt hoc verum. immo ibi non contradicititas perſonarum ſumme vnitati. Et ad hoc prima ratio eſt. Naꝫ nos videmus vnitatem ſumme potentie plus declarat