Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eſt ydea: quia ſic ſequeretur eſſet depēdentia diuini eſſe a creatura quod eſt incōueniens. Si ergo pluribus modis non poſſunt poni plures ydee in deo relinquitur non compatitur ſecum vnitas diuini eſſepluralitatem ydearum. Solutio. dicendū ẜm beatum dyoniſium libro de di. noībus in capitulo de ente vbi dicit. monade ſubſiſtit omnis numerus. inquantum autem a monade prouenit: diſcernit̉ et ml̓tiplicatur. ita in centro omnes linee circuli ẜm vnitatem primam conſtitute ſunt. breuiter autem diſtātesbreuiter diſcernūtur. et que magis et magis. ſic in tota omniū natura .i. deo omnes rationes nature ſingulorum ſunt conuolute per vnam inconfuſam vnitatem. ſi ergo quereretur de puncto et vnitate vtrū vnuvel multa: diceretur vnum in re multiplex in ratōne:ita dicendū eſt de ydeis vna tm̄ eſt in re. multiplexin ratione. Nam ex verbis beati dyoniſij patꝫ. vnatm̄ eſſe dicitur vnitas in qua conuolute ſunt omnesvnitates create per exemplaritatem. Dicendum ergoyydea in deo idem eſt diuina eſſentia. tamen alionodo ſignat eam. nam eſſentia diuina ſignatur abſolute: et ſic ſignatur per hoc nomen eſſentia. iterum ſignificatur vt cauſa: et hoc vel efficiens vel finalis velformalis exemplaris. ergo ydea ſignificat diuinameſſentiam prout eſt cauſa formalis exemplaris. quiaipſa eſt omnium rerum exemplar. et ſic per ydeam ſignantur duo. ſcilicet diuina eſſentia quod eſt principale ſignatum: et ꝙͣtum ad hoc ydea non dicit niſivnum. iterum per ydeam ſignatur cōnotatum: illd̓cōnotatum eſt reſpectu plurium rerum que ſunt ẜmdiuinum exemplar et ꝙͣtum ad hoc ſunt ydee pluresquia plures et diuerſe ſunt rationes ẜm quas conditur. Sed obijcitur quoniam ſicut ydea exemplarita et vita iohannis primo. Quod factum eſt: in ipſovita erat. ſed non dicuntur plures vite aliquo modoin ipſo: ergo nec plures ydee. vel quare non diciturniſi vna vita et plures ydee. Ad iſtud dicendum. quoniam aliud cōnotatur per vnum ꝙͣ per alterum. inenim conueniūt ẜm diuinū exemplar vita. ydea et ratio. quod ẜm iſtud formatur et exiſtit creatura ſed tamen differenter. Nam in eſſe quod formatur primoaccipitur eſſe. et poſt eſſe diſtinctum et poſt eſſe ordīatum. et hoc modo diſtinguunt opera prime conditionis geneẜ primo. Poteſt ergo ſignari diuinuꝫ exemplar cōnotādo reſpectum ad eſſe tm̄ et ſic vita dicit diuinum exemplar. viuere dicit eſſe vel reſpectum adeſſe diuinum et ſic ſignatur per ydeam. vel reſpectuꝫad eſſe ordinatum et ſicut ſignatur per hoc quod eſtratio. quia ergo vita dicit diuinum exemplar proutreſpicit ens vl̓ eſſe. dicendo autem ens vel dicoaliquid vnde accipiatur numerus ī creatura. immoomnes conueniūt in ente. propterea non eſt aliquidcōnotatum per vitam vnde poſſet ip̄am plurificare.Et quia a parte cōnotati venit pluralitas in iſtis etnon a parte principalis ſignati quod ſemper vnuꝫ ēet propter hoc non poſſunt aliquo modo dici pluresvite. ideo omnia ſunt vna vita in creatione. Nec eſtpluralitas per aſpectum ad res. ſed in cōnotando perydeam dico aliquid vnde poſſit plurificare. quia ibicōnotatur diſtinctio rei a re. et ẜm hoc eſt pluralitasydee. Similiter ratio cōnotat reſpectum ad ordinatum in creatura. ſed ordinatum dicit diſtinctio.nem in creatura. quia ad aliud ordinatur eſſe corporale et ſpirituale. et ideo ꝙͣtum ad hoc pluralitasrationum. Ad primam rationem qua obijcitur.quia ſic plura eēt ab eterno ſi plures eēt ydee. dicendum per ydeam dicitur aliquid vt principale ſignatum in rectitudine. et hoc eſt diuina eēntia vl̓ exemplar. iterum per ydeam dicitur aliquid cōnotatū

in obliquitate. hic eſt reſpectus ad creaturas. nihilaliud eſt dicere ydeas plures ꝙͣ exemplar plurium.ex parte ergo principalis ſignati non ponitur pluralitas: ſed ex parte conotati. et propter hoc non ſequitur plura ab eterno. immo ex hoc ſequitur vnuꝫſit exemplar omnium ab eterno. Ad ſecundum dicendum ydea vna eſt inquantum eſt forma exemplaris ſiue exemplar. quia hoc modo dicit exemplaritatem rerum ẜm ſunt ſicut vita: ſicut dictum eſt. qꝛres in eſſe non differunt. tamen inquantum ydea plures eſt et loquar ẜm cōnotatum. quia plures ſunt rerum diſtinctiones. inquantum enim ydea dicit exemplaritatem diſtincti et plures rationes. qꝛ plures ordines: et ſic concedenduꝫ eſt non eſt niſi vnūexemplar vel forma exemplaris: ſicut non niſi vnumefficiens. Ad tercium dicendum. iſta pluralitaseſt a pluralitate rei. ſed res dicitur dupliciter ſcilicetabſolute et reſpectiue. vt etiaꝫ dicatur res ipſa reiꝑatio. dicendū ergo a pluralitate comꝑationis eſpluralitas ydearum. Ad quartum dicendum.huiuſmodi numerus eſt a fine. ſed ex hoc non ſequit̉. in deo ſit dependentia vel reſpectus ad creaturamimmo ſequitur creatura habet reſpectum vel depēdentiam ad ipſum. vnde cum dico ydea ſignat diuinam eſſentiam vt formam exemplarem huius et illius. per hoc cōnotat̉ reſpectus dependētia creaturead diuinum exemplar et non econuerſo. licet tamenẜm modum intelligendi vel ſignandi ſignificetur reſpectus creatoris ad creaturam. hoc enim non eſt qꝛcreator dependet a creatura. nec quia habet reſpectuꝫad ipſum: immo ex defectu intellectus. quia alitercognoſcimus deum niſi per creaturas. et propter hocſignificamus ipſum cōnotare reſpectus ad ipſas. perhoc tamen magis ſignificatur dependentia creaturarum ab ip̄o: quia creature ſunt ab ipſo. ad ipſum. peripſum. Unde auguſtinus in li. de trinitate. non ponitur alia mutatio in deo per hoc ponitur reſpectusipſius ad creaturam. ſed ponitur in creatura reſpectus ipſius. Męmbrum quintūOnſequenter queritur vtrum vnitasdiuini compatiat̉ ſecum pluralitatēſuppoſita propoſitione per ſe nota. ſciliperſonarum. Ad quod ſic opponitur.cet ad diuinū eſſe eſt exemplar omnis eſſe creati. Itēſuppoſita alia propoſitione per ſe nota. vnitas nonpoteſt cauſa multitudinis niſi intelligatur repetita. Item ſuppoſita alia. ſcilicet diuinum eſt vnūin natura. ex his arguit̉. ī creato eſt differentia vnius et multorum. ergo diuinum eſt exemplar vniꝰet multorum quod patet per primam propoſitionemſed diuinum eſt vnitas quod patet per terciaꝫ propoſitionem. ergo diuinum eſſe eſt vnitas exemplarisvnius et multorum. ſed vnitas non eſt exemplar multitudinis niſi intelligatur repetita ſicut patet per ſecundam propoſitionem: relinquitur ergo diuinuꝫeſſe eſt vnitas repetita. ſed non eſt repetita in aliquibus pluribus perſonis. Item hoc patet. per connexionem perfectionis vniuerſi eſt naturas pluriumperſonarum. ſicut patet demonſtrato homine vno etangelo vno. et eſt eſſe plures naturas vnius perſone: ſicut patet in vno homine. ſicut ergo duo ſuntextrema in rerum natura et etiam vnum medium eſtaccipere: ergo ſimiliter neceſſario intelligitur inter extrema ſcilicet vnam naturam plurium perſonarumſed non inuenitur in eſſe creato: relinquitur igitureſt in eſſe diuino. Cōtra Richardꝰ de ſct̄o victore.vbi nulla differentia nulla pluralitas eſſe poteſt. vbi