Queſtio.xiiij.

tum dicendum. ꝙ participatione bonum dicitur proprie: quia bonitas vna eſt que eſt prima que ẜm magis et minus cauſatur ab omnibus creatis. et illa eſtbonitas ꝑ eſſentiam. malum v̓o ꝑticipatione improprie: quia non eſt vna malicia cauſa malicie in omnibus ſicut oſtendit beatus dyoniſius in libro de diuinis nomībus. bonum eſt ex vna et generali cauſa. malum autem ex multis et particularibus defectibus.quod declarat conſequenter. non omnibus eadē omnino ẜm idē mala. demoni em̄ malū eſt p̄ter dīnū intellectum. eſſe anime quod eſt preter rationem. corpori quod eſt preter naturam. malum ergo participatione non dicitur excommunicatione alicuius entis: ſed ex ſimilitudine defectus et alicuius non entiset ideo nō ſequitur ergo aliquid eſt malum per eſſentiam. ¶ Ad quintum dicendum. ꝙ corruptiuum prīcipium inꝙͣtum agit actiuum eſt ex natura boni qꝛſubſtantificat. malum v̓o inquātum corrumpit defectiuum eſt. et ideo nō erit cauſa efficiens inquantumhmōi: ſed deficiens. qͣre nec principium. et hoc intendit beatus dyoniſius. Unde cum dicitur. malū agithoc dicitur per accidens. ſed cum dicit corrumpit: hͦdicitur per ſe. nec tamen ex hoc ponetur principium:agit enim per naturam ſubſiſtentis boni. corrumpitautem per defectum et priuationem boni. per hoc ꝙa bono: agit. per hoc ꝙ de nihilo: corrumpit. vt dicitauguſtinus. exemplum beati dyoniſij in morbi actione. ¶ Ad auctoritates v̓o reſpondendum. ad primādicendum. ꝙ per arborem ſignatur voluntas et ꝑ bonam bona per malam mala. per fructum v̓o opus.vnde ſenſus eſt. non poteſt ex mala voluntate naſcibonum opus: nec ex bona malum. inquantum hmōi.Ex libero tamen arbitrio procedit voluntas bona etmala. ſed per modum efficientis: inquautum ſciliceta deo eſt procedit voluntas bona: per modum v̓o deficientis inꝙͣtum ſcilicet vertibile per electionem eſtet de nihilo: eſt cauſa voluntatis male. ⁊ ſic ẜm ꝙ declinatur in nō cauſam per auerſionem a ſumma cauſa. ideo ſimpliciter non ponetur principium ẜm hoc.Preterea eſto ꝙ diceretur principium li. ar. mali. nōſequeretur ꝙ eſſet vnum. immo tot priucipia quot eſſent libera arbitria deficientia in diuerſis rationalibus creaturis. et hoc vult dicere beatus dyoniſius ꝙmalū eſt ex multis defectibus nō ex vna cauſa. ¶ Adaliam auctoritatem reſpondendum. ꝙ dyabolus nondicitur principium peccati effectiue ſeu per efficaciā.ſed per ſuggeſtionem. et qui facit peccatum non dicitur eſſe ex dyabolo. ẜm rationem efficientie: ſed percōformitatem malicie. ¶ Ad terciam auctoritatē quādicitur. omnis plantatio ⁊cͣ. dicendum ꝙ plantationem non dicit ibi naturaꝫ ſed traditionem ſeu doctrinam phariſeorum contra legem dei. et hanc dicit eradicandam. id eſt exprobrandam. ¶ Ad quartam dicēdum ſicut prius. ꝙ iudei dicuntur ex patre dyabolonon condictione ſed malicie imitatione. ¶ Ad quintūdicendum. ꝙ deus huius ſeculi intelligitur duplicit̓Uno modo intelligitur dyabolꝰ. ẜm ꝙ ſeculum dicitur peruerſi amatores ſecularium. quorum diciturdyabolus deus: non creando ſed principando ⁊ eosad mala agendo. vel deus huiꝰ ſeculi dicitur deꝰ ẜmꝙ ſeculum accipitur pro vniuerſitate rerum mundialium. et tunc ꝙ dicitur excecaſſe mentes infideliumintelligitur non effectiue ſed ꝑmiſſiue. ẜm ꝙ dicitur.Ro. j. tradidit illos deus in reprobum ſenſum .i. tradi ꝑmiſit. ¶ Ad ſextam patet ſimili modo reſponſio.nam princeps mundi dicitur dyabolus. non creaturarum mundi ſed amatoris mundi quorum affectionibus dominatur. ¶ Ad. vij. dicendum. ꝙ lex carnisnon dicitur niſi defectus rectitudinis debiti ordinisipſius carnis ad ſpiritum. cōtractus ex culpā origīa

li. cauſa ergo eius non ponetur niſi cauſa peccati ſcilicet deficiens. que ſcilicet praua voluntas eſt inordinata ad deum. tamē inquantum pena ē afflictiua poteſt poni a deo ſiue a diuina iuſticia. ¶ Ad. viij. dicendum. ꝙ homicida dicitur dyabolus ab initio .i. exqͦhomo fuit quem decipiendo interfecit. vel dicitur homicida ab initio ſcilicet mundi. id eſt ſtatim poſt initium. cum hominem decepit non ab initio ſui eſſe.¶ Ad nonum dicitur ꝙ dyabolus dicitur pater mendacij. quia ab ipſo et non ab alio mendacium incepit. non per modum efficientis cauſe: ſed per moduꝫdeficientis a veritate. ¶ Ad vltimum dicendū ꝙ cuꝫdicitur vidit deus cuncta que fecerat et erāt valde bona. oſtenditur ꝙ creatura duplicem bonitatem habꝫſcilicet in ſe et in ordine vniuerſi. vnde in conditionecreaturarum de qualibet dictum eſt. vidit deus ꝙ eētbonum. ad ſignificandum bonitatem quam habent īproprio genere. ſed de vniuerſis dictum eſt erant valde bona: ad ſignificandum bonitatem quā habent inrerum vniuerſitate. Ꝙ v̓o obijcitur vniuerſa vaītasintelligendum ꝙ creature ẜm ꝙ referunt̉ ad principium a quo ſunt. bona ſunt: et in ſe bona ſunt. et in vniuerſo valde bona ſunt. Scd̓m v̓o ꝙ referūtur ad oritinem de qua ſunt ſcꝫ de nihilo. vanitas ſūt: et vertibiles ad non eſſe vel ſimpliciter vl̓ quodam modo. ꝑhoc ergo nunꝙͣ aſtruetur aliud principium.¶ Alebruꝫ quartūRdine conſequenti queritur vtruꝫ vnitas diuini eſſe compatiatur ſecum pluſic Auguſtinus ī libro. lxxxiij. queſtio.ralitatem ydearum. Ad quod obijcit̉Sunt nanqꝫ ydee principales quedam forme rerumſtabiles atꝫ incommutabiles. qua ip̄e formate nonſunt atꝫ ꝑ hoc eterne ac ſemꝑ eodē mō ſe habentes. q̄diuina intelligentia continentur. ⁊ cuꝫ ip̄e neqꝫ oriāt̉neqꝫ intereant: ẜm eas tamen formare dicitur omnequod oriri et interire poteſt. Si ergo ydee ſunt principales et eterne forme in diuino eſſe et per hoc ꝙ dico ydee in plurali deſigno pluralitatem: conſtat ꝙſunt plures ydee ab eterno in diuino eſſe. ſic ergo vnitas diuini eſſe ſecum compatitur pluralitatem ydearum. ¶ Si dicat̉ ꝙ licꝫ dicātur pl̓aliter nō tamē ſuntplures. Contra. Auguſtinus in eodem. non eſt abſurdum credere ſingula creata proprijs rationibus.vnde alia erit ratio qua equus conditus eſt: ⁊ homoet rationes ille ſunt ydee: ergo plures ſunt ydee. etſunt cum diuino eſſe ab eterno. Unde idem Auguſtinus. has autem rationes vbi arbitrandum eſt eē niſiin noſtro creatore. ¶ Cōtra. ydee ſunt rationes eterne incommutabiles. ergo ſi ſunt plures ydee: ſūt plura ab eterno: et ita plures dij. quod falſum eſt. Reſtat ergo ꝙ vnitas diuini eſſe non compatitur ſecumpluralitatem ydearum. ¶ Item vnica eſt cauſa materialis prima ad quā reducunt̉ oēs alie materie. Sil̓rvna tm̄ ē cauſa efficiēs: et vna cauſa finalis. ergo ſil̓reſt tm̄ vna cauſa formalis ad quam reducuntur om̄salie forme. ergo vnica tm̄ eſt ydea. ergo in deo eſſe nōeſt pluralitas ydearum. ¶ Item ſi plures ſunt ydeein deo iſta pluralitas eſt a parte rei vel a parte intellectus tm̄. Si a parte rei ſunt plures ydee. ſunt in deoab eterno: ergo plures res eſſent in deo ab eterno.ergo plura ab eterno. Si ex parte intellectus: ergecircumſcripto intellectu non ſunt plures ydee. ¶ Itēomnis numerus aut eſt a ſubiecto aut a tempore auta finc. Sed in diuino eſſe non eſt pluralitas ydearum a ſubiecto: quia non eſt niſi vna ſubſtantia. immo omnino ſimplex ſcꝫ diuina. Similiter nec a tēpore: qꝛ ſic temꝑale eſſet cauſa eterni qd̓ eſt inconueniens. Similiter nec a fine. hoc eſt a creatura ad quaꝫ