Queſtio.xiiij.

¶ Solntioꝙ vnitas diuini eē nullo modoſecum corre. nec diuītatisaralitatem nanec bonitatis .ſtet ꝑ ſupͣdictā auctoritateꝫ boetij de trinitate. ꝙ nll̓a ē in deo diuerſitas ⁊cͣ. Ex qͦ pꝫy eſt vnitasturen̄ inuino eē. hoc etiaꝫ p̄dictauctoritas Richardi atteſtatur ꝙ diuinitas aut eſtcabilis aut incōmunicabilis ⁊cͣ. Ex quo vultꝙ ibi tm̄ eſt vnitas ſubſtātie. ¶ Ad hoc quodjcit. ꝙ eē ab alio nō eē ab alio faciūt differtiam in nura. dicendū ꝙ iſtud verum eſt quando recipiunt fas diuerſas ⁊ ſuppoſita. verbi gratia: cūdico naturam entem ab alio. naturam non entem abalio: hec reſpiciunt formas diuerſas et ſuppoſita diuerſa. Similiter cum dico ꝑſonam entem ab alio ꝓfilio. et ꝑſonam entem nō ab alio pro patre. hec reſpiciunt ꝓprietates diuerſas quaſi formas et ſuppoſita diuerſa. quia filius dicitur eē ab alio rōne filiationis: pater v̓o nō eē ab alio ratione paternitatis. ſed hͦnō facit differentiā in natura ſed in perſonis. et propter hoc pater et filius ſūt differētes ꝑſone nō natureSꝫ cū dico deꝰ d̓o. h̓ dico deū ab alio ⁊ deū n̄ ab alioet a quo alius: dico tamen formam eandem ex vtraqꝫparte. vnde eē ab alio et a quo alius: non eē ab alio.non reſpiciunt ibi diuerſam formam ſed differentiaſuppoſita. quia vna et eadem eſt forma ſicut vna dīnitas in patre et filio. et ideo ſicut dicit boetius ſequit̉.pater eſt deus. filius eſt deus: ergo ſunt vnus deus. ſꝫnon ſequitur ſor. eſt homo. plato eſt homo. ergo ſuntvnus homo. quia ergo in deo ſiue in patre et filio nōinuenitur differēs forma ſicut in ſorte et platōne: nōhabet ibi locum ratio. ¶ Ad ſecundum dicendum. ꝙnunꝙͣ eſt differens actio patris et filij et ſpirituſſancti. qd̓ ergo obijcit̉ ꝙ ſolus filius incarnatur. dicendum ꝙ hic dicuntur duo. ſcꝫ ip̄a actio: et relatio quevenit in proprietatem perſone. quia incarnari dei dicit ſibi vnire humanitatem vel carnem. per hoc quoeſt viuere: tango ip̄am actionem. et hoc conuenit totitrinitati. ꝑ hoc qd̓ eſt ſibi: tango relationem que ſolum ad filiuꝫ refertur. tota em̄ trinitas ſoli filio vnithumanitatem. Sil̓r cum dico ſolus pater dixit hic ēfilius meus dilectus. tango actionē que eſt facere vocem. et hoc cōuenit toti trinitati. Item ꝑ hanc vocemſignatur aliquis habere filiū: et hec eſt ip̄a relatio. ethoc cōuenit ſoli patri qui ſolus habet filium. Similiter cum dico ꝙ ſolus ſpūſſanctus apparuit in columbe ſpecie. hec eſt ip̄a actio et relatio veniens in proprietatem ꝑſone. ip̄a actio eſt ip̄a demōſtratio vel ſignatio. ꝙ ſcꝫ ꝑ hoc ſignatur ſpūſſanctus. et hoc facit tota trinitas. Similit̓ ibi ē relatio ad ſpm̄ſanctū. ꝙ ſolus ibi ſignificetur. trinitas ergo hoc fecit ſcꝫ vt perhͦ ſignificaretur ſpūſſāctꝰ. et ſic nō dicit̉ hͦ rōne actionis ꝙ ſit differens actio vel operatio hoꝝ: ſꝫ rōne habitudīs actionis. et ſic patet ſolutio iſtius rōnis.¶ Nembrū terciūUerit̉ poſtea vtrū vnitas eſſe diuini ſecum cōpatiatur pluralitatē prīcipioꝝita ꝙ eēt ponere duo prīcipia boni. qͦꝫvtrūqꝫ diceret̉ ſūmū bonū. ¶ Ad qd̓ ſicDoetius in li. de ꝯſolatōe. q̄ diſcrepāt bona: nō eſſevnū qd̓ alterū eſt liquet. quare neutrū poterit eē perfectum: cū alteꝝ alteri deſit. ſꝫ qd̓ ꝑfectū eſt: nō eē illd̓ſummū manifeſtū eſt. nō ergo ſūme bona ſunt q̄ ſuntdiuerſa. ¶ Itē ſi eēt plura principia: qualiter ab ill̓gubernaret̉ mūdus. Si em̄ ꝗs ꝑti mūdi principaturquis mundū ordinat et ꝑmanentiā eius facit? illd̓ eīmagis vtroqꝫ erit principiū qd̓ ſcꝫ ordinat vniuerſū.et ſic relinquitur ſolum eē vnum principiū ꝑfectū ſiue ſumme bonum. ¶ Item qd̓ ſuꝑlatiue dicit̉ vni ſolicōuenit. ſi ergo ſummū bonū eſt. relinquit̉ ꝙ vnū ſo-

lum ſummū boimeſt: nōabens paqꝫ ſuperioreꝫ. ſi em̄ ſuperiorē iam nō eſt ſummū: ſimil̓r ſi parē.¶ Preterea. ſi habeat inferiorem illud inferius noneſt ſummum bonum. manebit ergo ſolum vnum ſummum bonū. ¶ Contra. Boetius in li. de cōſola. q̄ diſcrepant bona ⁊cͣ. ꝑ hoc volens ꝓbare ꝙ non ſūt duoſumme bona principia: quia vnum nō eēt alterum. ſicvtrūqꝫ eēt imꝑfectuꝫ. Sed ꝙ hec ratio nulla ſit. patetcum ſit bonum creatum et increatum et vnū n̄ eſt alterum nec econuerſo. ſi ergo non ponit ꝙ aliquid deſit ſummo bono increato. ſcilicet quia nō eſt ip̄m bonum creatum. ſimiliter nec ſi eēt aliud bonum increatum differens ab ip̄o. hoc nō poneret defectio in ip̄o.poſſunt ergo duo eſſe ſumme bona. ¶ Item vnitas etmultitudo diuidūtur ex oppoſito. ergo multitudo nōeſt principiū vnitatis vel econuerſo. Aliud ergo prircipium vnitatis inquantum vnitas. et aliud multitudinis. ergo duo ſunt principia bonorum. ¶ Item beatitudo creata eſt ſtatus omnium bonorum congreperfectus. Sed beatitudo creata non ē ip̄agatiorbeatitudo increata. cum ergo ratio ſummi boni ſit exſe perfecta totius bonitatis. relinquiturꝙ eſſent duo ſumme bona. ¶ Solutō. concedendumẜm rationes predictas ꝙ non ſit ponere duo ſummebona. ¶ Ad primum dicendum ꝙ intentio boetij eſtſi poneretur cum ſummo bono bonum aliud qd̓ noneſſet ipſum vel ab ip̄o differret. quia illud ei deeſſet:et ita non eſſet perfectum. quia perfecto nihil deeſt.Si autem poneretur ſumme bonum increatum neceſſet ipſum. nec ab ipſo. et propter hoc non poſſuntſtare ſimul. Sed bonum creatū licet nō ſit ipſum bonum increatum: tamen eſt ab eo vnde non eſt ſummīet propter hoc bonitas creata poteſt ſtare cum ſūmobono increato licet non ſit ip̄m. ¶ Ad ſecunduꝫ dicēdum ꝙ ꝙͣuis ẜm rationem vnitas et multitudo diuidantur ex oppoſito tamen ẜm rem minime. īmo ip̄amultitudo ſubſtātialiter eſſet ex vnitatibus aggregata. Si v̓o ſubſtantialiter eſt multitudo ex vnitatibusaggregatis. que erit cauſa ip̄arum vnitatum: erit etcauſa multitudinis. Ideo vnum erit principium vnitatis et multitudinis et vnius et multorum. ¶ Ad terciam rationem. dicendum ꝙ ſummum bonum dicit̉dupliciter. ſcilicet ſimpliciter et ẜm quid. Summuꝫbonum ſimplex eſt bonum increatum. Sunimū bonum ẜm quid eſt beatitudo creata. quia eſt ſummumbonuꝫ in creatis bonis et quod eſt eſt a ſummo bonoincreato. propterea non numerātur vt dicantur duoſumma. propterea eſt intelligendum de congregatione perfecta bonorum.Peinde queritur .§. j.vtrum vnitas diuini eſſe compatiatur ſecum pluralitatem principiorum. ita ꝙ vnum dicatur principiumboni: reliquum v̓o principium mali. vt ſcilicet dicat̉ſummum bonum et ſummum malum ſicut poſuerātmanichei. ¶ Ad quod ſic obijcitur. bonum verum etens conuertuntur. ergo eorum oppoſita ſcilicet malūfalſum non ens. Malum v̓o inquantum malum eſtnon ens: ergo multomagis ſummum malum. Ideovnumquodqꝫ inquantum eſt. bonum eſt. ſicut probatur a boetio. ergo malum inquātum malum non eſt.quia inquantum malum non eſt malum. Summumigitur malum omnino non eſt. ¶ Item ſi ſummū bonum habeat oppoſitionem ſummum malum. ergo ſicut ſummum bonum eſt bonum per eſſentiā: ita ſummum malum erit malum per eēntiam. nihil ergo bonitatis erit vel intelligetur in ſummo malo. ergo nulla potentia nec noticia nec etiaꝫ eſſe. Relinquitur igitur ꝙ non erit potens nec etiam ens: ergo nec principium. ¶ Iteꝫ in ſummo bono intelligitur ſumma vo-