Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

inueniūt̉ ī corꝑe. Scd̓o v̓o ꝯfert vnitates ẜm ꝙ īueniunt̉ ī hoīe. Tercō mō ẜm ꝙ īueniūt̉ ī deo. Scd̓m ꝙīueniūt̉ ī corꝑe: ē vnitas collectiua. q̄ ē vnitas ẜm ꝗdet ꝯtinuatiua q̄ ē vnitas ſimplicit̓. Itē ẜm ꝙ īuenit̉ īhoīe poīt vītate tribꝰ moīs. Iure. nat̉a. volūtate. vnitatē iure vocat vnitatē ꝯiugatiuā. ꝯiuges eī vnitate iuris ſūt vna caro. qꝛ iure ꝯiugali caro vniꝰ cedit ī iurealteriꝰ. Itē vnitatē nat̉a poīt duplicē ꝙͣtū ad eē q̄ vocat̉ natiua: qͣ ſcꝫ caro ⁊ aīa naſcit̉ vnꝰ hō. ⁊ ꝙͣtum adbn̄ eē q̄ vocat̉ pt̄atiua: qͣ hō ē v̓tutis n̄ inſtabil̓ ſꝫ vnꝰſemꝑ nitit̉ īueniri. Item vnitatē volūtatū poīt duplice. ꝑ relatōꝫ ad ꝓximū quā vocat ꝯſentaneā: cūcaritatē multoꝝ hoīm ē aīa vna. ⁊ ꝑ relatiōeꝫ ad dequā vocat natiuā: cū aīa d̓o adherēs vnꝰ ſpūs ē. Itēvnitatē cū deo ꝯſiderat duplicit̓ ꝑſonalē et ſubſtātialem. In ꝑſonali cōſiderat tres naturas et ex tēpore.vt in xp̄o tres nature ī vna ꝑſona corpꝰ et aīa et dīnanat̉a. In ſb̓ſtātiali ꝯſiderat tres ꝑſonas ab eterno invna ſb̓a et nat̉a. Scd̓ꝫ at̄ auicenā ꝙ̄ ſeꝗt̉ are ſtotilēdifferentie vnius aſſignant̉ hoc mō. nam nō accipit̉vnum in rerum natura niſi aut per ſe aut per accidēsSi per accidens: non poteſt eſſe niſi tribus modis.Aut quia duo accidunt vni. aut vnum accidit duoboaut vnum accidit vni: et hec eſt ſua intentio. Itemſi eſt vnum per ſe. aut eſt vnuꝫ numero: aut multa numero. Si eſt vnum numero: aut diuiſibile aut indiuiſibile. Si diuiſibile eſt homogeneum. hoc eſt vniꝰ nature in toto et in parte et tunc erit vnum numero continuatōe vt vna aqua Aut etherogeneū. hoc ē diuerſarum naturarum. et tunc eſt vnum numero perfection: vt vna manus et quodlibet membrum diſſimiliūpartium. Si indiuiſibile. aut ergo abſolutum ab omni alia natura vnitati addita. et ſic ē vnitas ẜm eēntiam que eſt principium numeri ẜm quem modum dicitur vnitas in deo. Aut ē habēs aliam naturam aditam vnitati ẜm quem moduꝫ dicitur punctus viquia vnitati puncti additur natura ſitus et poſitōisAut non eſt habens aliam naturam additam vnitati ẜm quem modum diceretur vnitas in anima et inangelo. et hoc modo diceretur vnum numero ẜm ſuam ſpeciem. Eſt igitur vnum numero quattuor modis. continuitate. perfectione. ẜm eſſentiam. ẜm ſpeciciem. Item ſi ſit vnum per ſe et multa numero. hocnon eſt niſi propter conuenientiam quam habent inintentione aliqua. Conuenientia autem non eſt niſitribus modis. Aut enim eſt cōueniētia comparationis: quo modo dicitur vnum comparatione. Aut eſtconuenientia in ſubiecto: quo modo dicitur vnum inſubiecto. Aut eſt conueniētia in p̄dicato: predicatuꝫautem quod eſt per ſe. aut eſt genus aut eſt ſpecies. ⁊ẜm hoc eſt vnum genere vnum ſpecie. hec ergo eſt ratio diuerſarum aſſignationis vnitatis ẜm Auicennāẜm differētias eius quod eſt per ſe: et eius quod eſt (per accidens. ẜm quem etiā modum aſſignantur differentie prime in aſſignatōne areſtotilis: ꝯſeq̄ntes v̓ovariant̉ ſic̄ pꝫ diligent̓ ꝯſiderāti. Differētie v̓o Argazelis aſſignāt̉ ẜm dr̄as eiꝰ qd̓ ē ſimplicit̓: ⁊ eiꝰ quod ēẜm quid. ſicut patꝫ diligenter intuenti. Nembrum quintumEſtat querere ꝙͣtum ad intelligentiamplenam vnius: de oppoſitione vnius admulta. et cum multitudo omnis conſtetex vnitatibus. non erit oppoſitio interIvnum et multa: cum eſſe multitudinis ſit ex vnitatibus. Item nō poteſt poni oppoſitio contrarietatis.cum natura contrariorum ſit: vt cum vnum venit inſubiectum deſtruat alterum. vnum autem non deſtruit multum cum ponitur in ſubiecto quod erat multitudinis. Item ad cognitionem contrariorum nō

ſufficit vt ſit vnū ſb̓iectū et ꝙ ſibi ſuccedāt ſꝫ oportetꝙ nll̓e refugiētes a ſe ⁊ ml̓tu diſtātes. Nō ſic at̄ ē int̓vnū et ml̓ta cū ſint nat̉e ꝯueniētes. Iteꝫ nō pt̄ poniꝙ ſit oppoſtiōi ſicut priuatōis et habitꝰ. nā vnitas ēin multitudine vt conſtituens eam. Si ergo ponaturmultitudo priuatio bonitatis ſic habitus erit priuatio compoſita ex habitibus quod nunꝙͣ cōtingit. Similiter ſi poneretur habitus multitudo et vnitas priuatio. erit priuatio compoſita ex ſuis habitibus qd̓eſt inconuenientiſſimum. Item nec poteſt poni oppoſitio relatiua. nam ſi multitudo eſſet correlatiuumvnitatis: ſequeretur ꝙ ſicut vnitas multitudinis reſpectu vnitatis dicit̉: ſic quidditas vnitatis inꝙͣtumeſt vnitas diceretur reſpectu multitudinis. et ẜm cōditionem conuerſionis relatiuorum. et eſſent coeq̄uain eſſe. inquantum ſcilicet hec eſt vnitas: et illa multitudo. impoſſibile ergo eſſet vnitatem intelligi ⁊ eſſeſine multitudine. Relinquitur ergo ꝙ non eſt oppoſitio relatiua. nec conſtat contradictoria et hoc eſt ẜmaffirmationem et negationem. ergo nullo genere oppoſitionis. Item multum opponitur ei quod ē paucum. ſed paucum non dicitur vnum ẜm quod eſt innumero pauco. relinquitur ergo ꝙ multum non opponitur ei quod eſt vnum. Contra. prima entis diuſio eſt in vnum et multa. omnis enim diuiſio eſt ẜmoppoſitas differentias. Reſpenſio. multitudo dicitur duobus modis. Eſt enim multitudo abſolutaque ponit pluralitatem ſed non exceſſum. et hoc modo multitudo eſt oppoſita vnitati. non appoſitione q̄ſit aliqua illaruꝫ quattuor: ſed oppoſitione diſparationis qua aliquid quod eſt de principio: opponitur ſuis principijs ex quibus perficitur. et hoc dicit beatꝰdyoniſius. ꝙ nō eſt ml̓titudo que nō ꝑticipet. immoalio mō dicit pluralitatē excedentē: et ẜm hoc multitudo opponitur paucitati oppoſitione relatōis. ſꝫ paucitas dicitur reſpectu ꝑui numeri et multitudo reſpectu magni ſiue excedētis. hec ergo p̄ter intentōꝫ principalem inquiſita ſunt ad intelligētiā ſequētium. Queſtio. xiiij. de vnitate diuine eſſentie ſpecialiter.Onſequenter voqd̓ ē prīcipalis ꝓpoſiti de vnitate diuine eēntie q̄rēda ſunt. Prīo Andīna vnitas ſecū patiat̉ pl̓alitatem.Habito ꝙ ſic: q̄rit̉ ſcd̓o. An ꝯpatia.tur ſecū pl̓alitatē nat̉aꝝ. Tercō an̄ ꝯpatiat̉ ſęcū pl̓alitatē prīcipioꝝ. Probato ꝙ n̄ querit̉ qͣrto. An ꝯpatiatur ſecū pl̓alitatē ydeaꝝ. Bato ꝙ ſic q̄rit̉ ꝗnto. Anꝯpatiat̉ pl̓itatē ꝑſonaꝝ. vltīo q̄rit̉ de ꝯformitate aliarum vnitatum ad diuinam. Nlembrum primumRimo q̄rit̉ de vnitate dīne eēntie. an cōpatiat̉ ſecū pl̓alitatem. Ad qd̓ ſic. dīnaboītas ē qͣ maior excogitari n̄ pt̄. gͦ ⁊ tātaē dina vnitas qͣꝫ maror cogitari n̄ pr̄.gͦ ip̄a ē vnitas ī termino vnitatis. Sꝫ vnitas q̄ maiorſe et in termīo vnitatis. abſoluit̉ ab oī pl̓itate: gͦ ſecuꝫnō ꝯpatit̉ aliquā pl̓alitatē. Iteꝫ ſuꝑ illd̓ eph̓. iij. vtpoſſitis ꝯp̄hende̓ ⁊cͣ. dīc Bern̄. cū videbimꝰ deū faciead faciē nō diſſiliet aīa in ſuā pl̓alitatē ſꝫ cōgregabitſenſiuā vnitatē. Si ergo ad hͦ ꝙ aīma ꝯgreget̉ ī deū.oportꝫ ꝙ ꝯgreget̉ ī ſua vnitatē: ml̓to magis dīna eēntia abſtrahet̉ ab oī pl̓alitate ⁊ erit oīmoda vnitate etita dīnū eē n̄ ꝯpatit̉ ſecū pl̓alitatem. Iēt cōis aīmiconceptio eſt. ꝙ in vnitate eſt perfectio. in multitudine imꝑfectio. vnde nos videmꝰ ī corꝑalibꝰ ꝙ nobiliora ſunt corpora quorum ſpecies in vno ſolo ſaluat̉