Queſtio.xiij.
eorum. hoc non erit niſi per poſteriora: vt per abnegationem vel effectum conſequentem. hinc eſt ꝙ in notificatione vnius eſt vna notio per abnegationem: aliav̓o per effectum conſequenteꝫ per abnegationeꝫ oppoſite intentionis que eſt diuiſio vel multitudo. cum dicit̉ens indiuiſum per effectuꝫ conſequenteꝫ qui eſt diſtinguere ab alijs. vnitas enim diſtinguit vnum ab alio. ⁊ideo dicit̉ diuiſum ab alijs. ¶ Ad illud quod obijciturꝙ diuiſio debet eſſe per priora ⁊ notiora. Rn̄deo. ſuntnotiora ⁊ priora ſimpl̓r: ⁊ ſunt priora ⁊ notiora quoad nos. prime aūt impreſſiones intellectus cū non habeant prius ⁊ notius ſimpl̓r: nō poſſunt notificari ꝑpriora ⁊ notiora quo ad nos. Notius aūt quo ad noseſt quod primo occurrit ẜm ſenſum. ſenſui an̄ pͥmo occurrit particio ⁊ diſtinctio. multitudo aūt ſiue diuiſiooppoſita eſt vnitati diſtinctio cōſequēs effectus. ¶ Adillud quod obijcit. ꝙ ex ratione addita enti poſſet eſſenotificatio que quideꝫ eſt prior. Gicendū ꝙ ratio queaddit̉ enti nō eſt aliud ab vnitate. cū vnitas ſit primaentis determinatio. ⁊ ideo per illam notificare nihil aliud eſt ꝙͣ ideꝫ notificare per ſe. ſi gͦ notificet̉: hoc nonpoterit eſſe niſi per poſteriora hoc eſt ꝑ abnegationemoppoſite intentionis: ⁊ ꝑ poſitōeꝫ effectus conſequētisꝑ hoc pꝫ rn̄ſio ad cetera.AlImbrum ſecūdumEcundo querit̉ de comꝑatione vnius adens ⁊ verum ⁊ bonū. Et obijcit̉ primo decomꝑatione vnius ad ens ẜm drn̄tiam.quia cum vnum conuertatur cum ente: ſicut dicit beatus dyoni. nihil eſt entiū expers vniꝰ. nōvidebit̉ addere intentio vnius ad ens. qꝛ ſi addit: illadetermīatio addita contrahet intentōꝫ entis ⁊ reſtringet ad pauciora ſuppoſita ꝙͣ ſit intentio entis abſolutaergo iam nō cōuertet̉ cuꝫ ente ſimplicit̓: quod ē falſuꝫ.relinquit̉ igit̉ ꝙ nō addit. ¶ Iteꝫ cū aſſignantur veſtigia trinitatis in creatura ẜm intentioneꝫ vnitatis veritatis ⁊ bonitatis. alternatim ponitur intentio vnius⁊ entis. ⁊ ponūt̉ ꝓ eodeꝫ quod attribuit̉ patri: ſic̄ veritas filio ⁊ bonitas ſpirituiſancto. gͦ nō ſeꝑant̉ intentiones vnius ⁊ entis niſi ſicut additōnes vniꝰ ad ens. hͦaūt manifeſtum eſt. ſic augꝰ. in li. lxxxiij. q. In omni qd̓eſt: aliud eſt quo cōſtet: aliud quo diſcernit̉: ⁊ alid̓ quocongruit. Quo conſtat eſt vnitas: quo diſcernitureſt veritas: quo congruit bonitas. ¶ Item in librode trinitate ponit alium modum trinitatis dicens.Omnia que arte diuina facta ſunt: ⁊ vnitatem quandam oſtendunt ⁊ ſpeciem ⁊ ordinem. ſi ergo comparemus ordo ē quo res cōgruit: vt bonitas ſpei. qͦ diſcernitur: vt veritas vnitas erit quo res conſtat ſiue rei entitas. ¶ Iteꝫ aug. ī li. de ciui. dei. In rebꝰ que infra nosſunt veſtigia trinitatis colligamꝰ: ꝑ hoc ꝙ ſūt: ⁊ ſpeciealiqͣ ꝯtinent̉: ⁊ ordinē appetūt aut tenēt. Ecce ꝙ ens aſſignat̉ veſtigiū patris. ſicut ſpecies filij: ⁊ ordo ſpiritu ſancti. ¶ Iteꝝ aug. de vera religione. oīs res vl̓ ſb̓ſtantia vel eēntia vel natura. vel ſi aliquo verbo meliꝰenunciat̉: hꝫ hec tria. vt vnum aliquid ſit: ꝓpria ſpeciediſcernat̉: reꝝ ordineꝫ nō excedat. ecce ꝙ vnū aſſignat̉veſtigiū patris. eadeꝫ gͦ erit intentio entis ⁊ vniꝰ nonaddens ad ens. ¶ Contra. enti nō opponūt̉ multa: cuꝫmulta apprehendant̉ ſubente. ſꝫ vnitati opponūt̉ ml̓ta.ergo eſt aliqua additio vnius ad ens. ¶ Iteꝫ circa diſtinctionem vnius ⁊ veri obijcitur. nam verum dicit illud quod eſt principiuꝫ diſtinguendum reꝫ a re. quodpatet. naꝫ veritas rei accipit̉ ẜm ſpeciē. ẜm aūt ſpecieꝫſit rei diſtinctio. vt dicitur in libro de vera religione.Cum ergo intentionis vnitatis ſimpliciter ſit per ſediſtinguere. quod patet ex ratione vnius indiuiſum
a ſe: diuiſum autem ab alijs. ergo indifferens erit intentio vnitatis ⁊ veritatis. ¶ Item ſicut quidam poſuerunt iuxta philoſophos: veritas eſt indiuiſio eſſe⁊ eius quod eſt. ſed indiuiſio entis eſt vnitas. ergo pereandem rationem erit vnitas ⁊ veritas. ¶ Item decomparatione vnius ad bonum obijcit Boetius in libro de conſolationē. Omne quod ſubſiſtere aut permanere appetit: id vnum eſſe deſiderat. omnia igiturvnū deſiderant. Si gͦ ratio boni ab eodeꝫ eſt qd̓ omīaappetunt. relinquit̉ ꝙ eadeꝫ eſt intentio vnius ⁊ boni.¶ Contra. nō intellecto bono intelligitur vnuꝫ: immopredicatur de malo cum dicit̉: malum eſt vnum. gͦ nō ēeadem intentio boni ⁊ vnius. ⁊ hec querūtur de cōꝑation que eſt ẜm differentiam. ¶ Iteꝫ querit̉ de comparatione que eſt ẜm ordinem. nam cum omīs creaturacomponatur ex hoc ⁊ hoc. ſicut dicit Boetius in librode trinitate. In omni eo quod eſt citra primum eſt hoc⁊ hoc. ergo ad hoc ꝙ res ſit oportet ſicut cauſam precedere vnionem eorum ex quibus eſt. ergo vnitas cauſa erit entitatis. ergo vnum prius ente. ¶ Item Boetius de conſolationē. Sublato vno: nec eſſe quibuſꝙͣpermanebit: ſimilit̓ nec verum eē. gͦ vnitas cauſa ē entitatis ⁊ veritatis. ¶ Itē Boe. de ꝯſo. que diſcrepāt bona minime ſunt. cum v̓o vnuꝫ eſſe ceperint: bona fiūt.vt gͦ bona ſint vnitatis adeptōne ꝯtingit. gͦ vnitas cauſa eſt bonitatis. ¶ Rn̄ſio. dicenduꝫ ꝙ ens eſt primuꝫintelligibile. prime autem entis determinationes ſuntvnum ⁊ verum ⁊ bonum. determināt .n. ens ẜm ꝙ ꝯſideratur eſſe reꝝ in ꝓprio genere. ⁊ etiam ẜm relatōꝫ eēeoꝝ ad diuinā cauſaꝫ. ⁊ ẜm relatōꝫ reꝝ ad aīam que ēimago diuine eſſentie. Scd̓m autem ꝙ eſſe rerum conſideratur in proprio genere: triplicatur entis determinatio. Aut enim conſideratur abſolutum vt diuiſumab alijs ⁊ in ſe indiuiſum: determinatur ꝑ vnū. Scd̓mv̓o ꝙ conſideratur aliquod ens comꝑatum ad alid̓ ẜmdiſtinctionem: determinatur per verum. verum enī eſtquo res habet diſcerni. Scd̓m v̓o ꝙ conſideratur comparatum ad aliud ẜm conuenientiam ſiue ordinem: determinatur per bonum. bonum enim eſt ex quo res habet ordinari. ¶ Item ẜm ꝙ eſſe rerum comꝑatur in relatione ad cauſam diuinam: ſimili modo triplicaturdeterminatio. Cauſa enim diuina eſt cauſa in triplicigenere cauſe: efficiens: formalis vt exemplar: finalis.que quidem cauſalitas cum ſit cōmunis eternitati appropriatur vt cauſa efficiens patri: exemplaris filio:finalis ſpirituiſancto. Scd̓ꝫ hoc eſſe in creatura quodfluit a cauſa triplicem ſortitur impreſſionem. vt in cōformationem ad cauſaꝫ. Impreſſio ergo diſpoſitiōisin eſſe creature ẜm quam fit in conformitate ad efficientem cauſaꝫ eſt vnitas. vt ſicut efficiens cauſa eſt vnaindiuiſa multiplicata in qualibet creatura. ſic vt ſibi impoſſibile eſt eſſe indiuiſum. Iteꝫ impreſſio diſpoſitionis ẜm quam ſit in conformitate ad cauſam formalem exemplarem eſt veritas. vt ſicut cauſa exemplaris eſt ars prima veritatis: ſic creatura ẜm ꝙ ſibi poſſibile eſt: ſit in imitatione artis. ⁊ hoc eſt habere veritatem. prima impreſſio ẜm quam fit in conformitatead cauſam finalem eſt bonum. vt ſicut cauſa finalis eſtſumma bonitas: ſic cuilibet creature ſit inclinatio ⁊conformitas ad ſummam bonitatem. ⁊ hec eſt creature bonitas. vnitas ergo eſſe creature monſtrat vnitatem efficientis: veritas veritatem exemplaris: bonitas bonitatem finis. ¶ Item per comparationem adanimam triplicatur eadem determinatio. Nam eſſererum tripliciter comparatur ad animam. videlicꝫ vtres ordinentur in memoria: percipiantur intelligentia: diligantur voluntate. Eſt igit̉ in ente quolibet acauſa efficiente vnitas per quam ordinetur ī memoria⁊ ſeruetur. memoria enim ea que retinet ẜm aliquam