Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eternitas nihil aliud ſit ꝙͣ ſua eēntia. ſequeretur eiꝰeſſentia eſſet diuerſa per partes ẜm temporum diſtinctiones. quod eſt impoſſibile. Relinquitur igitureſt tota in ſingulis partibus ſiue ſemper: cum ſemperdiſtribuat pro ſingulis temporibus. Idem in eodeꝫ.quod totum eſt in aliquo loco: nihil eius eſt quod nonſit in eodem loco. Item de quo nihil eſt non ſit in aliquo loco: nihil de eo eſt quod ſit eodem tempore extraeundem locum. quod igitur totum eſt in aliquo loco:nihil eſt eodem tempore quod ſit extra ipſum locum.Impoſſibile eſt igitur vnum totum ſimul ſit ī diuerſis locis. quia ſi totuꝫ eſt in vno loco: nihil eius eſt exͣin alio loco in eodem tempore. relinquitur igit̉ diuina eſſentia non eſt tota in omnibus locis vbiqꝫ. ergopari ratione nec in omni tempore ſemper. quia ſi tota eſt in aliquo tempore: nihil eius erit extra illd̓ tempus in aliquo tempore. relinquitur igitur impoſſibile eſt tota ſit ſimul in omni tempore ſimul. Contra. Anſel. irrefragabiliter conſtat ſine diuina eſſentia nec aliquid vſꝙͣ nec vnꝙͣ: quia ſine ea nihil eſt. neceſſe eſt igitur eam eſſe vbiqꝫ ſemper in omnibꝰ locis in omnibus temporibus. quia ſimplex eſt: totoerit vbiqꝫ: tota erit ſemper. Item Richar. in libro detrinitate. Si omnipotens eſt conſequenter vbiqꝫ poteſt. ſi vbiqꝫ poteſt: potētionaliter vbiqꝫ ē. ſi vbiqꝫ potētionaliter: vbiqꝫ eſſentialiter. quia eſt aliud eius potentia aliud eius eſſentia. Si autem vbiqꝫ eſſentialiter eſt. ergo vbi locus ē vbi locus eſt. erit itaqꝫintra omneꝫ locum. erit extra omneꝫ locum. erit ſupra omnia. erit intra omnia extra omnia. Itē quoniam ſimplicis nature eſt deus: non erit hic ibi partes diuiſus ſed vbiqꝫ totus. erit itaqꝫ in quantulacūqꝫcuiuſlibet totius parte totus. in toto totum. extͣ totum totum. Item idem in eodeꝫ. ſicut eorum quedum ſunt nihil eſt ei futuruꝫ: ſic omniū eorum que iaꝫnon ſunt nihil eſt ei preteritum: omniū eorum que iapreſentialiter ſunt nihil eſt ei tranſitorium. Quodconcedendum eſt. Ad obiecta ẜm Anſel. reſpondendū in illis que lege loci aut temporis coartantur: ſicutea que ſic ſunt in loco vel tempore: vt loci ſpacium veldiurnitatem temporis non excedant. tenet illud quoddicitur vnum idem totum non poſſe ſimul eſſe in diuerſis locis temporibus. In his v̓o que huiuſmodinon ſunt: hocipſuꝫ nulla neceſſitate concluditur: quale eſt diuina natura. quod ſic probat anſel. cuius amplitudini aut diuturnitati nulla mēta vel a loco vel atempore opponitur. in his nullum eſſe locum vel tempus vere ꝓponitur. quia locus non facit ei quod locꝰ:nec tempus quod tempus. Ex quo ſequitur nullatenus loci aut temporis continentia cingitur. nulla eorum lege conſtringitur. Quoniaꝫ ergo ſummam eſſentiam totam neceſſitas exigit nll̓i loco aut tempore deeſſe. nulla ratio loci aut temporis prohibet omni loco aut tempori ſimul totam adeſſe. neceſſe eſt eam ſiml̓totam in omnibus locis temporibus preſentem eſſe Ad illud ergo quod primo obijcitur iam patet reſpoſio. Nam in omnibus temporibus dicitur tota ſimul:ꝙͣuis ipſa tempora ſint ſimul. quia etſi ipſa tempora ſuccedant tranſeunt: eternitati tamē eius trāſeunt. ſicut probat Richardus. Ad ſecundum iaꝫ patet reſponſio. nam cum totum dicatur multipliciter.vno modo totum ex partibus conſtitutum. alio modoquod ſic eſt vt nihil eius ſit extra. tercio modo quod ēperfectum completum. hoc vltimo dicitur diuina natura tota in om̄ibus locis temporibus tota vbiqꝫ ſemper: quia perfecta cōpleta. Unde nota ẜm anẜ.in om̄i loco tempore eſt: quia nulli abeſt. In nll̓o v̓oeſt: quia nullum locuꝫ aut tempus nec in ſe recipit diſtinctiones locorum aut temporum. vt hic vel illic velalicubi. aut nūc vel tunc vel aliqn̄. quoniaꝫ hec circū-

ſcriptorum mutabiliuꝫ propria ſunt. tamen hec deea quodāmodo dici poſſunt. quoniaꝫ ſic eſt preſensbus circumſcriptis mutabilibus: acſi illa eiſdeꝫ circumſcribatur locis mutetur temporibus. Si autemqueratur: que ſit intentio eius quod eſt ſemper cuꝫ dicitur: deus eſt ſemper. Reſpondendum vno modo ẜmAuguſti. ſemper ſupponit vniuerſum tempus. vndeſenſus eſt: deus eſt ſemper .i. deus eſt in omni preſentiin omni preterito in omni futuro. Scd̓m v̓o Anſel.in monolo. multo verius intelligitur ſignare eternitatem que ſibipſi nunꝙͣ eſt diſſimilis: ꝙͣ temporum varietatem que ſibi ſemper in aliquo eſt non ſimilis. Cuꝫergo dicitur ſemper eſſe: idem eſt illi eſſe viuere: nihil melius intelligitur ꝙͣ eterne eſſe viuere .i. interminabilem vitam perfecte ſimul totam obtinere. In hūcergo modum terminantur inquiſitōnes circa diuinaꝫimmenſitateꝫ ꝙͣtum ad infinitateꝫ. incomprehenſibilitatem. incircumſcriptibilitateꝫ. eternitateꝫ. Queſtio. xiij. de vnitatediuine eſſentinexaliter.Diuuante dei gratia ordine conſequenti inquirendū eſtde vnitate. veritate. bonitate diuīe nature. ꝗa he tres intentiones ſunt vniꝰoordinationis. ꝙͣtum ad primuꝫ vtclarius fiat quod quērendum eſt circa diuinam vnitatem. in primis ſunt querenda iſta ꝙͣtum ad intentionēvnius vnitatis. Primo quid ſit vnum. Secūdo qūoſe habeat vnum ad intentioneꝫ entis veri boni. Tercio vnde cauſetur vnum in rebus. Quarto que drn̄tievnius. Quinto que oppoſitio vnius ad multa. iſtafaciunt ambiguitateꝫ circa inquiſitioneꝫ ſequētiuꝫ. Nlembrū primūRimo queritur de ratione vnius que ponitur a philoſopho. vnum eſt ens indiuiſum in ſe: diuiſum autē ab alijs. vnitaseſt indiuiſio entis. Et obijcitur. cum oīsdiffinitio debeat dari per priora notiora. hec autē data ſit per poſterius minus notum: quia eſt data perindiuiſioneꝫ que eſt priuatio diuiſionis. diuiſio auteꝫpoſterior eſt vnitate minus nota: cuꝫ per vnitatē notificetur. ſimili ergo ratione indiuiſio minus eſt notaꝙͣ vnitas. ergo predicta diffinitio eſt male aſſignata. Item querūt: an vnum quod eſt de primis intentionibus poſſit notificari per aliquod prius. arguunt:cum vnum ponat ens in intellectu: ſuꝑaddat ratiōeꝫaliquam qua ratione aliqua determinatur. ergo vnuꝫpoterit notificari per ens illam rationeꝫ ſuꝑadditaꝫſicut per priora. ens enim intelligitur prius: ſimilit̓illa ratio que additur ad ens intelligitur prior vna. Item bonum dicit ens in comꝑatione ad cauſam finalem. verum dicit ens in quodam reſpectu ad cauſam formalem. vnum v̓o dicit ens in quodam reſpectuad efficiens. ergo iſta poterunt notificari per ens illas rationes ſicut per priora. Contra. ſi rationeꝫadditam ad ens iſta que ſunt prime intentiōes poſſintnotificari. cum in illis rationibus intelligatur ens:preter hoc aliquid ſuꝑaddituꝫ erit adhuc diffinibilisper ens illam rationeꝫ ſuꝑadditam. iterum eſt querere de illa ratione. ſic in infinitum. aut erit ſtare inprimo. prime ergo intentiones non erunt difficilioresper priora. Reſponſio. dicenduꝫ cum ſit ens pri intelligibile: eius intentio apud intellectuꝫ ē notaprime. ergo determinationes entis ſunt prime imp̄ſſiones apud intellectum. he ſunt vnum. verum. bonum.ſicut patebit. non poterunt ergo habere aliqua prioraſpecialiter ad ſui notificationeꝫ. Si notificatio fiat