Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

cui. ſed nunc eui cum nunc temporis cepit. Ad ſecūdum dicendum. cepiſſe intelligitur duobꝰ modis.Uno modo cepiſſe ex tempore: intelligitur cepiſſe īpore. hoc modo non eſt verum: euum cepiſſe ex tempore. vel cepiſſe ex tempore: id eſt cum tempore. modo verum eſt. Unde Auguſti. de ciuitate dei. mundusnon cepit in tempore ſed cum tempore. Cepiſſe autemdicitur tempus cum primo nunc variationis cuiuſlibꝫrei. ẜm tempus dicitur cōmuniter minus proprievt dictum eſt. Ad tercium dicendum. ꝙͣuis ab eſſediuine eternitatis exiuerit per creationeꝫ ſimul manens in motum. vt eſt eſſe euiternorum. eſſe fluens īmotu: vt eſt eſſe temporaliuꝫ. ordine tamen nature hoceſt prius iſto. eſſe motum radicatur in eſſe manenti:ſicut oſtendebatur. hoc modo tempus ab euo ire iubet.Secundo queri­ .§. ij.tur. vtrum ſit aliqua menſura durationis media intereuum tempus. Ad quod ſic dyoni. in libro de diui.nominibꝰ. Oꝑtet eterna temꝑalia ẜm modos agnitos ſubaudire. eterna ibi dicit euiterna. Eui autemꝓprietatem dixit eſſe ſine alteratione ẜm totum metiri. temporis v̓o quod in alteratione eſt alias alit̓ ſehabens. media v̓o entium que hic quideꝫ euo: illic tempore participant. ex quo vult dicere: inter temporalia eterna ſunt media: que ꝙͣtum ad aliquid participent euo: ꝙͣtum ad aliquid tempore durationis. igiturhuiuſmodi menſura eſt media inter euum tempus. Item cum angelus in contemplatione intendat̉ magis ꝙͣ prius. ſimiliter in affectione variatio aliqua ēin contemplatione angeli affectione. ſed cōſtat hꝰmodi variationis non eſt menſura euum cum dicat auguſtinus in lib. lxxxiij. queſt. aſſignans differentiaꝫporis eui. tempus eſt variabile: euum v̓o inuariabile. Similiter nec huiuſmodi menſura duratōnis poteſt eſſe tempus. cum hec variatio que eſt ẜm intentiōꝫcontemplationis vel amoris ſit ad complementum ſalutis ipſorum. tempus v̓o eſt cauſa corruptionis ſe:generationis auteꝫ per accidens. relinquitur igiturmenſura huiuſmodi variationis erit medium int̓ euū tempus. Item contingit angeluꝫ cognoſcere ī deoaliquid eſſe quod cito deſinit eſſe. ita per conſequensdeſinit illud cognoſcere. conſtat huiuſmodi cognitionis menſura non erit euum: cum eſſe deſinat. nec tempus: cum huiuſmodi cognitio nullo modo infra tempus ſit ſed ſupra. relinquitur igitur menſura hmōicognitionis erit media inter euum tempus. Itemſuppoſito ẜm ſanctos: non omīa ſint creata ſiml̓ ſedper ſucceſſiones ſex dierum. conſtans eſt primo cuꝫcelo terra cepit euum. quarta autem die ceperūt moueri corpora celeſtia. ſimul auteꝫ cum motu cepitpus. conſtans eſt in diebus antecedentibꝰ aliqͣ eductio facta eſt aliqua variatio in materia. hꝰ aūt variationis poteſt poni menſura eui: tum ratōne variabilitatis: tum etiā deſitionis. nec tempꝰ adhuc nonincepiſſet. relinquit̉ igit̉ hmōi variationū eductio menſura eſt medium inter euum tempꝰ. Itē pena inferni habet variabilitateꝫ. quia ſicut dicitur Iobxxiiij. tranſibūt ab aquis niuiū ad caloreꝫ nimiū. exrelinquit̉ mēſura ipſius erit euum. hꝫ etiā ꝑpetuitatē etiaꝫ eſſe ceſſante motu celi queꝫ excedit tempus duratione. menſura igit̉ duratōnis penaꝝ erittempꝰ nec euum. erit igit̉ aliqͣ menſura media. ¶Cōtra. inter duratōꝫ eſſe qd̓ incepit a eſſe nec vertitur in. duratiōꝫ eſſe qd̓ incipit a vertit̉ ī eſſe. nullo pōt poni media duratio: niſi duratō qd̓ incipit a. ſꝫ vertit̉ in. vel duratōqd̓ incipit a eſſe ſꝫ vertit̉ ī. ſꝫ iſtd̓ quartū nll̓omodo pōt ſicut.. oſtenſum eſt in. q. de cōmutabili-

tate eternitatis. relinquit̉ igitur ponetur triplexduratio. ſi ergo prime durationis menſura eſt eternitas: ſecūde tempus: euum tercie. poterit poni mēſura quarta media inter euum tempus. Item ph̓usin libro de cauſis. Inter rem cuius ſubſtantia oꝑatōeſt in momento eternitatis. rem cuius operatō ſubſtantia eſt in momento temporis eternitateꝫ appellateuum. ꝙͣuis ergo angelus operetur in tempore ſic̄ miniſtrando nobis. vel contempletur cum intentōne maiori minori: non erit mediuꝫ ponere inter euumpus. quia ẜm ſub̓am oꝑationem ſuam inuariabilemmenſuratur euo. ẜm v̓o oꝑationem variabilem tempore. Item in pͣs. loquendo de pena reproborū dicit. erit tempus eorum in ſecula. ex quo relinquit̉ tempus etiam eſt menſura penarum inferni. non erit ergoneceſſe ponere menſuram mediam. Propter ea reſpondendum videtur non eſt aliqua media menſurainter euum tempus ẜm rem: ſed ſolum ẜm rationeꝫ.Sed diſtinguendum ſicut prius rationeꝫ temꝑis duplicem. Una eſt vt tempus ſit numerus ẜm prius poſterius non interueniente continuo. ẜm quem modumtempus dicitur menſura variationū ſpūalium excedentium motum celi. hoc modo in ratione temporisponitur nūc poſt nūc. vnde nūc hoc modo habet ratōꝫinitiantis terminantis: ſed non habet rationem continuantis. Alio modo vt tempus ſit menſura ẜm cōtinuitatem motus ſuccedentis ẜm prius poſterius.hoc modo tempus eſt menſura variationū corꝑaliuꝫdependentium a corpore vel variatione motus celi.hoc modo eſt continuitas temporis ẜm continuitateꝫmotus. continuitas motus ẜm continuitatem magnitudinis mobilis. ẜm hoc in eſſe temꝑis eſt nunc:ſicut principium finis. ſicut continuans mediū vtſit finis preteriti initium futuri. Ad illud quodobijcit primo de beato dyoniſio. Dicendum exſequitur ponenda ſit media menſura ẜm reꝫ: ſedad hoc ſequitur habeant menſuram duplicem. ſcilꝫeuum tempus. ꝙͣtum ad illud in quo non mutant̉menſurantur euo. ꝙͣtum ad illud in quo mutant̉ menſurantur tempore. Ad illud v̓o quod obijcit de angeloſimili modo reſpondebitur. quia ẜm ſubſtantiaꝫ ẜmoꝑationem ipſius que non mutatur. ſicut eſt intellige̓ videre deum: menſuratur euo. ꝙͣtum v̓o ad oꝑationem in qua mutatur. ſicut eſt operatio qua miniſtranobis: menſuratur tempore. ẜm quem modum dic̄ augulli. ſuper geū. deus creaturam ſpūalem mouettempus non per loca. Ꝙtum v̓o ad oꝑationem cōtemplationis intenſe vel remiſſe vel contemplatōnis huiꝰrei deſinentis eſſe. ſi reſpiciatur eſſentia actus quimutatur: menſurabitur euo. ſi reſpiciatur circumſtantia ſiue materia actus menſurabitur temꝑe ẜm modūillum quo nos diſtinximus tempus. Ad illud v̓o qd̓obijcit quarto. dicendum tempus dicitur cōmunitermenſura cuiuſlibet variationis. hoc modo dicit̉ tempus ſimul cepiſſe cum euo. Alio modo dicitur tempusmenſura ẜm determinatōneꝫ motus celi. hoc cepit quarta die. erit igit̉ tempus menſura illarum durationum que fuerunt ante quartam diem. ẜm dicitur primo modo. Ad illud quod obijcit de penis inferni. dicendum ꝙͣtum ad perpetuitateꝫ menſurabūtur euo. ꝙͣtum v̓o ad variationeꝫ tempore. quod ſignatilla auctoritas pͣs. erit tempus eorum in ſecula. Etquod obijcitur ceſſante motu celi ceſſabit tempꝰ. qd̓etiam videtur accipi ex apocalip. iurauit angelus perviuentem in ſecula ſeculorum: non erit tempus amplius. Dicendum tempus duplicem habet radicationem. ẜm hoc duplex eſſe. prout tempus dicit̉ menſura variationis corporalis. vna eſt in variatione materie. ẜm hoc tempus eſt menſura indeterminata.Alia v̓o radicatio eſt in motu celi. ẜm hoc eſt deter-