rens rebus mobilibus diſpoſitio per quam ꝓuidētiaſuis queqꝫ nectit ordinibꝰ. ꝙͣuis aut dicantur plura fata: quia quelibet res per prouidentiam habet aſſignatum ordinem. hoc non eſt niſi quia fatum eſt huiꝰ res⁊ illius. fatum autem eſt vnum. quia ſicut dicit Boe.in eodeꝫ. Ordo quidem cūcta complectitur vt ſi quisab aſſignato ordine receſſerit in alium ordineꝫ: relabatur ab vnitate. ergo hꝰ ordinis cūcta complectētis eritfatum vnum. non ab vnitate illorum quorum eſt fatu.Si ergo ſimili modo ſe habet tempus ad eternitateꝫ:erit tempus vnum non ab vnitate illorum temꝑalumque menſurantur tempore. ſicut patet ex predicta ſententia anſelmi in li. de veritate. ſed ab vnitate cauſe q̄ ēinfluentia ſeu virtus duratōis ab eternitate ẜm ꝙ resſunt in participatione eternitatis. Simili mō vnitascui in quo eſt primo ⁊ principalis influentia virtutisdurationis ab eternitate. ⁊ ẜm hanc rationeꝫ b. dyo. īlib. de di. no. dicit. oportet diuinuꝫ tanꝙͣ euum ⁊ tanꝙͣtempus hymnire .i. laudare vt omnis temporis ⁊ eurcauſam. Scd̓m hoc ergo reſpondetur. Ad primū eniꝫdicendum eſt. vnum eſſe euum euiternorum ſicut vnuꝫtempus omniū temporalium. quemadmodū dicit anſelmus. tempus vnum ⁊ idem eſt omniū eorum que ineodem tempore ſimul ſunt. Et ſi non eēt hec res vel illa: nihilominus eſt tempus illud vnum. ita dicendumvnum ⁊ ideꝫ euum omniū que in euo ſunt. ⁊ lꝫ hec aīavel illa incipiat eſſe in euo poſt illam: nihilominꝰ euuꝫquod ingreditur vnum eſt ab vnitate vnius influentievirtute durationis ſine fine ab eternitate que vna eſt.ꝙͣuis differentia ſint receptiua ipſius influentie. quēadmodum vna eſt influentia lucis a ſole: ⁊ tamen differentia receptiua influentiam lucis ⁊ receptio nō infuſio vel influentia ſic̄ virtutis receptio duratōis ſinefine que eſt perpetuitas poteſt multiplicari cum recipitur ab angelo ⁊ ab anima ⁊ nō ſimul. tamen ipſa perpetuitas ſicut nec ipſa influentia non multiplicat̉. ¶ Adſecūduꝫ dicēdum ſine preiudicio. ꝙ ꝙͣuis duratio materie anime ⁊ angeli ⁊ aliorum euiternorum habeantdiſꝑationem nec dependentiam abinuiceꝫ ẜm cauſalitatem. dico tamen ꝙ ꝓportionaliter ſe habent ẜm virtutem durationis. vt dictum eſt inꝙͣtum ſunt in participatione diuine eternitatis. ꝙͣuis enim ẜm actum dirationis nec eſſe angeli nec eſſe anime nec eſſe materieſe excedant. vt nec eſſe angeli eē aīe: nec eſſe anime eſſematerie. virtute tamen durationis ⁊ continuatiōis eēnihil prohibebit eſſe anime excedere eſſe materie: ⁊ eēangeli eſſe anime. ita ꝙ poſito ꝙ relinquerēt̉ ꝓprie nature ⁊ eſſent vertibilia in non eſſe: citius deficeret materia que ī eſſendo eſt ignobilior anima. ⁊ forſitan aīaangelo per naturam. ⁊ ſic ꝙͣuis ſe non excedant ẜm actum durationis. nec dependeant abinuicem ẜm rationem cauſalitatis. nil videtur prohibere quin dependeant ⁊ ordinentur ẜm virtutem duratōnis. ⁊ qn virtus durationis nobilior: poſſit ſe habere virtualit̓ vtmenſura durationis ignobilioruꝫ. etſi non vt cauſa vtẜm ordinem virtutis durationis aſcendendo ad eternitateꝫ a virtute minori ad maioreꝫ perueniat̉ ad vnāeſſentiam proximā: in qua primo apparet vnitas eui.quemadmodum in motu celi apparet vnitas temporisẜm preſentem ſtatum. hec auteꝫ cogitur: quoniam ſic̄dicit beatus Dyoni. omīa exeunt a primo ẜm ordinē.¶ Item ꝓpter hoc quod dicit auguſti. omīa ſunt ineqͣlia ad hoc inequalia vt eſſent omīa. erit ergo pone̓ gradum in virtute durationis ⁊ euiternis ſicut in temporalibus ponūtur ẜm actum durationis. hoc tam̄ abſqꝫpreiudicio ſententie melioris dictum eſt. ¶ Ad reliquaobiecta patet ſolutio ex predictis. nam plura eua dicūtur materialiter ſicut plura tempora. nō formal̓r: ſiuequia plura ſunt in euo ſiue plura in tempore dicuntuplura tempora vel eua. cum tamen euum ⁊ tempꝰ vnū

vel dicuntur plura eua in alia ſignificatione ꝙͣ in propria. Aliter poteſt dici ꝙ ſunt plura eua ſcilꝫ ẜm pluralitatem euiternorum. nec habēt vnitatē eſſentie. necab hac vnitate vnum dicit̉ euum. Poteſt tn̄ dici vnumab vnitate conformitatis: quia omīa eua diſtincta ẜmdiſtinctioneꝫ euiternorum conformitateꝫ habēt in mutatione eternitatis ⁊ temporis. eternitatis ꝙͣtuꝫ ad infinitateꝫ ex parte finis. ⁊ carentiam prioris ⁊ poſterioris temporis ꝙͣtum ad habere principium. nec oꝑtetꝙ vnum euum omniū euiternorum ſit vnum: ſic̄ vnūtempus omniū temꝑalium. eniterna enim omīa immediate exeunt a primo. ꝓpter quod nō intercipit̉ aliqd̓medium a quo dependeant ẜm eſſentiam vel actum. ſicut omīa temꝑalia ꝙͣtum ad eſſe ⁊ operationeꝫ inqͣtūhmōi dependeant a motu primi mobilis. ⁊ eoruꝫ motuū eſt regula tempus vnum. ſcilꝫ illud quod eſt numerus primi motus. ¶ Si auteꝫ obijciat̉ qd̓ dicit ph̓us.ꝙ ſi eſſent plures celi: nihilominus erit euum vnum.Poteſt dici ꝙ vt ponūt ī philoſophia naturali edocti:ꝓprium ſubiectum ⁊ primū motus eſt prima materia:que eſt ſubiectum totius tranſmutationis: cuiꝰ mēſura ꝓpria eſt tempus. Scd̓m etiam horum opinionemnō eſt ponere tempus eſſe in primo celo mobili vt ī ſubiecto: ſed in prima materia. iuxta quorum opinionemnō eſt inconueniens ponere tempus vnum ab vnitatemotus ⁊ ſubiecti prime materie. Et ſi ſunt plures celiiuxta poſitionem eorum qui dicūt tempus eſſe in pͥmocelo mobili ſicut in ſubiecto. Dicēduꝫ ꝙ ſi eēt pluresceli: nō eſſet vnum tempus per eſſentiam. poſſet tamēeſſe vnum per conformitatem ſiue indifferētiam participatōis cui ⁊ euiternitatis. Quotquot enim eēnt motus huiuſmodi: eorum mēſure cōſimiliter ⁊ cōformiterſe haberent ad euum ⁊ euiternitateꝫ. ¶ Ad hoc quodprimo obijcitur dicēdum. ꝙ euum ꝙͣtum ad eſſe ꝓpriūnō numeratur per prius ⁊ poſterius. maioris eſt vnitatis ꝙͣ tempus quod numeratur. vnde proximus ſe conformat eternitati ⁊ magis naturaꝫ illius participat ꝙͣArticulus terciusritur ergo vtꝝ euum habeat ꝑtes vel n̄. AdUerit̉ ꝯſequēter de ſimplicitate eui. Queqd̓ ſic obijcit̉. Om̄e qd̓ deficit a drn̄tia aliqͣcadit in cōditōeꝫ ſibi oppoſitam vel drn̄tiam. ſicut moſueri ⁊ quieſcere ſunt cōditiōes oppoſite: qd̓ deficit a ꝗete cadit ī motuꝫ. gͦ ſi ſimplex ⁊ diuiſibile ſunt cōditiones oppoſite: cū a ſimplicitate eternitatis deficiat euuꝫſicut on̄ſum eſt. neceſſe eſt cadere in drn̄tiam ſimplicitati oppoſitam: ſed hec eſt compoſitio. gͦ oꝑtet euuꝫ hr̄ecompoſitōꝫ. ¶ Iteꝫ ad ideꝫ. Anẜ. in ꝓſologion queritqūo deꝰ eſt vltra eterna. ⁊ appellat eterna euiterna. exponēs illud. Dn̄s regnabit ineternū ⁊ vltra. vn̄ dicit:an hoc qͦꝫ modo tranſis eterna: qꝛ illoꝝ eternitas totatibi pn̄s eſt. cum illa nondum habeāt de ſua eternitatequod ventuꝝ eſt: iam nō habēt qd̓ preteritum eft. ex hͦvidet̉ ꝙ ī euo ſint ꝑtes ſucceſſiue ẜm prius ⁊ poſteriꝰ.¶ Iteꝫ ſi mēſuratū eſt ꝑtibile: ⁊ mēſura. qꝛ neceſſe eſtmēſuram ⁊ mēſuratū eſſe ꝓportionabilia. ſꝫ aliqd̓ eternū ꝯtingit eſſe ꝑtibile. gͦ ⁊ euum. ꝓbatio medie. cōtingat ꝙ angelus ꝯtemplet̉ deū: ⁊ ꝯtemplando magis acmagis accēdatur. ſi pōt ibi eſſe magis ⁊ magis: gͦ ꝑs ⁊ꝑs. gͦ eſt diuiſibile. ſꝫ iſtud ē mēſurabile ab euo. ⁊ hocpꝫ: cū ſit actio debita euiterno n̄ ꝑ relatōꝫ ad creaturā. ⁊ ideo n̄ mēſuratur temꝑe. ¶ Iteꝫ poſſibile ē tempꝰnō eſſe: ⁊ hmōi actōeꝫ eſſe. gͦ nō eſt eius mēſura tempgͦ euū. ⁊ ita euum erit ꝑtibile. ¶ Cōtra. ſi hꝫ ꝑtes.gꝑmanētes: aut ſucceſſiuas. ſi ꝑmanētes: gͦ due erūt ſimul. ⁊ ſi hͦ: quicꝗd mēſurat vna ⁊ ultera. in qͣntitatibꝰeniꝫ ꝑmanētibꝰ plures ꝑtes ſunt ſil̓. nō tn̄ qd̓ mēſuratvna: menſurat ⁊ altera. ⁊ hoc eſt: quia ſunt quātitates