Queſtio.xij.

ponetur igitur quantitas cōtinua ſucceſſiua. ergo erittempus. quocunqꝫ ergo modo dicatur euum. non ponatur ſeparata duratio ab eternitate ⁊ tempore. ¶ Itēxliij. eccͣi. Luna oſtenſio temporis ⁊ ſignum eui. Et exponit Rabanus. ꝙ iudei intelligebāt tempora penescurſum lune. ẜm hoc ergo luna eſt oſtenſio temporis.id eſt differentiarum ⁊ partium temporis. ⁊ etiam euiſignum .i. durationis totius temporis que per euū poterit menſurari. ¶ Contra. Ecc̄i .j. Omīs ſapientia adomino deo eſt: ⁊ cum illo fuit ſemper: ⁊ eſt ante euuꝫ.ergo cuius duratio eſt eternitas: precedit euum. ergoeſt duratio ſequens eternitatem. ergo alia ab eternitate. ¶ Item Boe. tempus ab euo ire iubes. ſed qd̓ exitab aliquo non eſt idem illi. ergo euum eſt duratio differens a tempore. ¶ Item Dyoni. libro de diui. nominibus. ꝓprietas eui eſt antiquum inaltercatum ẜm totum eſſe menſurans. tempus v̓o eſt quod eſt in generatione ⁊ corruptione aliter ſe habens. ¶ Item auguſti.in lib. lxxxiij. queſtionū. in hoc diſtat tempus ab euo:quia iſtud ſtabile: illud auteꝫ mutabile. ergo non ē idētempus. ¶ Item eſt eſſe ſine principio ⁊ ſine fine n̄ incipiens a non eſſe. nec variabile ſeu vertibile in nō eſſe.vt eternum. ⁊ eſt eſſe cum principio ⁊ fine incipiens anon eſſe ⁊ vertibile in non eſſe. vt perpetuum. Si ergodurationes differunt ẜm differentem extenſioneꝫ eſſe.cum triplex ſit extenſio: extenſio eſſe vt dictū eſt ſeu qͣiextenſio ſiue ꝓtenſio: erunt tres duratōnes. ergo cumduratio primi ſit eternitas. duratio ſecundi eſt tempꝰ.duratio tercij erit euum. ¶ Quod concedendum eſt.Notandum ꝙ nomen eui dicitur multipliciter. Aliqn̄enim euum accipitur pro omni duratione que nō eſt tēpus. ẜm ꝙ dicit Dyoni. ꝓprietas eui antiquum ⁊cͣ.Aliqn̄ pro tota duratione temporis. ẜm ꝙ dicit Dyoniſius in libro de diuinis nominibus. Aliquando totam temporis durationem que apud nos eſt euum appellat. ⁊ hoc modo accipitur. xliij. eccleſiaſtici. Lunaoſtenſio temporis ⁊ ſignum eui. Aliquando v̓o ꝓ antiquitate temporis eui. vnde dyoniſius. Sepe antiꝗſſima eui cognominatione eui ſurgunt. Aliquando promagna parte temporis ab adam vſqꝫ ad noe vnū euū.Aliquando v̓o pro periodo ſiue duratione rei alicuiꝰ.ẜm ꝙ tota vita alicuius hominis appellatur ſuū euū.Aliquando v̓o accipitur ẜm proprium moduꝫ. ẜm ꝙeuum eſt duratio rei habentis eſſe poſt non eſſe: ſꝫ nonvertibilis in non eſſe. vt in perpetuis. ¶ Ad primuꝫ gͦdicendum. ꝙ boetius non negat nunc eui: ſed ſtabilitatem nunc ſiue preſentis eternitatis declarauit ꝑ comparationeꝫ ad nunc temporis quod nobis magis manifeſtū eſt. Triplex tamen eſt nunc. Eſt enim nunc qd̓non incepit eſſe ⁊ quod mutabiliter manet in eſſe. ⁊ eſtſicut eternitatis. Et eſt nunc quod incipit eſſe ſed nonmutatur nec fluit in eſſe. ⁊ tale eſt nunc eui. ⁊ dicit̉ hicfluxus ſucceſſionis variabilis ⁊ nō continuationis eēſiue durationis. Et eſt nunc quod incipit eſſe ⁊ mutat̉⁊ fluit in eſſe. ⁊ tale eſt nunc temporis. preſens enī eternitatis ſemper fuit ⁊ eſt ⁊ erit. Uno modo ens preſensperpetui non ſemper fuit. ſed ſemper ⁊ eſt ⁊ erit. Aliomodo ens preſens temporis mutatur ⁊ fluit a futuroin preſens: ⁊ a preſenti in preteritum. ¶ Ad ſecunduꝫdicendum. ꝙ ſemper vno modo accipitur pro toto tempore. alio modo pro tota eternitate que non habꝫ partibilitatis totalitatem ſed perfectionis. intelligit̉ ergoſemper cum dicitur preſens ſi ſemper eſt preſens ⁊cͣ.de totalitate eternitatis in duratione que non incepitnec deſinit. ſi accipiatur eternitas ꝓprie ⁊ non de totalitate temporis: preſens perpetui preſens eſt toti tempori. ¶ Ad tercium dicendum. ꝙ quantitas eſt duobꝰmodis ſicut dicit beatus Auguſti. in libro de quantitate anime. Eſt enim quantum virtute: quantum dimenſione. Dicendum ergo ꝙ euum accidēs eſt rei euiterne

id eſt perpetue. ⁊ reducetur ad genus quantitatis ẜmꝙ extenditur quantitas ad extenſionem virtualem.Scd̓m v̓o ꝙ coartatur intentio quantitatis ad quantitatem dimenſion̄. procedebat obiectio. ¶ Ad quartum dicendum. ꝙ eſt accidens proprium: ⁊ accidenscōmune. Accidens propriuꝫ. vt riſibile homini. quodper ſe ⁊ omni homini ⁊ ſoli ineſt. diuerſificatur ẜm diuerſam ſpeciem ſubiecti. Accidens v̓o cōmune. vt albedo ⁊ numerus homini non diuerſificatur ẜm ſpeciem:ſed ſolum ẜm numerum. Ex accidentibus autem proprijs eſt euum euiternis: ⁊ tempus temꝑalibus. ⁊ ideodifferunt ſpecie tempus ⁊ euum.Articulus ſecūdusOnſequenter queritur de vnitate eui. ⁊ obijcitur primo. cum nos videamus in euiternis ꝙ quedam recipiunt prius perpetuitatem. quedam conſequēter. vt angeli qui a principio receperunt eſſe perpetuuꝫ. conſequenter ⁊ rationales anime. ⁊ in ipſis etiam ſequitur inchoatio eſſe vniꝰ adeſſe alterius. non erit aliquo modo vna ꝑpetuitas oīmeuiternorum. nec ſimilis protenſio durationis cū vnaexcedit aliam ex parte ante. ¶ Item perpetua. vt anime angeli ⁊ materia: habent oīno abſolutum modumeſſendi: ⁊ non dependent abinuicem. ergo habent oīnoeſſendi diſꝑatam durationem. ſed duratio cuiuſlibet ēeuum. eſt igitur euum diſparatum ⁊ diuerſum n̄ vnū.¶ Item tempus primo eſt menſura motus primi mobilis. ⁊ per hoc eſt tempus menſura vna omnium inferiorum. Unde ſi eque principaliter ⁊ primo ⁊ non peraliquod vnum prius vel cauſa eſſet tempus menſuraomniū temporalium. iam non poſſet eſſe vnum tempꝰ.ſi ergo ex parte eui non eſt aliquid euiternum ſuſtinēsprimo euum: quod euiternum ſit cauſa omniū alioruꝫimmo euum eſt eque primo menſura omnium euiternorum non per aliquod. videtur ꝙ quot ſunt euiternatot debeant eſſe eua: vt ita dicatur. ¶ Item in apocriphis eſdre. maieſtas ⁊ poteſtas euorum eſt apud te domine. ¶ Item dyoniſius. Ipſe eſt euum euorum. loꝗtur de deo. ¶ Contra. maior eſt vnitas ex parte eſſe ꝑfectioris. ſi ergo eſſe perpetuum eſt perfectius temporali: maior erit vnitas ex parte eſſe perpetui ꝙͣ temporalis. ergo duratio menſurans eſſe perpetuum magiserit vna ꝙͣ que menſurat eſſe temporale. ergo euuꝫ magis vnum tempore. Cum ergo tempus ſit vnum omniūtemporalium. vt dicit anſelmus in libro de veritate.dicitur tempus huius rei ⁊ illius. cum vnum ⁊ ideꝫ ſittempus omniū que in eodem tempore ſimul ſunt. ⁊ ſinon eſſet hec res vel illa: non minus eſſet idem tempꝰ.ergo multomagis erit vnum euum. ¶ Itē primo ecc̄i.Omīs ſapientia a domino deo eſt: ⁊ cum illo ſemꝑit: ⁊ eſt ante euum. Iteꝫ .xlij. in eodeꝫ. reſpexit domin ſignum eui. In his omnibus auctoritatibus nominatur in ſingulari: nō in plurali. ⁊ tamen nominaturper totam durationem ſuam. ex quo videtur ꝙ nō habeat pluralitatem. ¶ Iteꝫ ratione poteſt oſtendi ſic. ſiplura ponunt̉ eua. aut ergo vnū ponetur preceſſiſſe aliud. aut ſequi. aut ſimul eſſe cū illo. nō preceſſit aliud.quia ante hoc nō fuit niſi eternitas. Iteꝫ poſt hoc nonerit aliud: quia illud quod modo eſt nūqͣ deficiet. ſi gͦplura ſunt: aliud erit ſimul cū iſto. cū gͦ in quātitatibꝰnō habentibꝰ poſitioneꝫ qd̓ poteſt menſurare vna pōtmenſurare reliqua eiuſdē generis. vt explanabitur. jͣ.⁊ ideo nō pn̄t partes temporis eſſe ſimul: quia ſemperaltera ſuꝑflueret. ⁊ ſimilit̓ videtur ꝙ nō pn̄t eſſe pluraeua ſimul. qm̄ ſemꝑ alteꝝ ſuꝑflueret. ¶Ad ſolutōneꝫhꝰ queſtionis nota primo opinioneꝫ quoridam ſicutdicit Boe. in li. de ꝯſolatione. ſicut ſe habet fatū ad diuinam ꝓuidentiaꝫ: ⁊ tempus ad eternitateꝫ. ꝓuidētiav̓o eſt ratio diuina que cuncta diſponit. fatuꝫ v̓o inhe-