nō recipit magis et minus. ergo ſi in rebꝰ ē ꝙͣtum ad eēẜm iſtos modos nō ē magis et minus. ¶ Item ph̓us inli. de cauſis. cā prima ē in oībus rebus ẜm diſpoſitōemvnā. ergo nec plus nec minus. ¶ Cōtra. aug. ī li. d̓ natura boni. diſtinguēs modū. ſpem. ordinē: dicit. vbi hecmagna ſunt magnum bonum eſt. etiā vbi maiora maiꝰbonū ē. et vbi nulla nullū bonū ē. Sed ẜm iſta participatur diuina bonitas. ergo magis et minus participatur. ergo ẜm magis et minus ꝑticipat̉ in creaturis ẜmillos modos. ¶ Itē quedā res magis cōſeruatur a deoquedā minus. ſicut res incorruptibiles magis ꝯſeruātur ꝙͣ res corruptibiles. ergo magis eſt in quibuſdā rebus pn̄tialiter ꝙͣ in alijs. cum in rebus dicatur eē preſentialiter ꝙͣtum ad cōſeruatōem. ¶ Solutio. dicendūꝙ cōtingit loqui de diuina eēntia dupliciter in ſe: et ſicſemper ſe habet equaliter: et ẜm diſpoſitōem vnam velẜm ꝙ participari dicitur in creaturis. et ſic nō diciturſe habere ẜm diſpoſitōem vnam: ſꝫ ẜm magis et minus.Nam creature quedam ſunt in ꝑticipatōe eēntie tm̄ q̄dam in ꝑticipatōe eēntie et vite. quedā in ꝑticipationeeēntie et vite et cognitōis. Sed hec inequalitas non eſtex ꝑte ip̄ius ſed ex parte creaturaꝝ ꝑticipantiū ip̄am.¶ Ad primo ergo obiectū dd̓m. ꝙ differt dicere diuinaeēntia eſt in rebus. et diuina eēntia habetur. quia n̄ poſſum dicere ꝙ habeatur niſi vbi ē per inhabitantē gr̄aꝫquia gratia habitus eſt per quam efficitur anima deiformis. Ꝙ aūt deiforme ē dicitur habere diuinā formā:et ſic per cōſequēs deū. et ꝓpter hoc ẜm iſtos modos generales nō habetur a rebus: ſꝫ ẜm ip̄os ē ī rebus ⁊ abip̄is ꝑticipat̉. licet ergo ẜm iſtos modos n̄ habeat̉ ẜmmagis et minus. tn̄ ẜm ip̄os ꝑticipatur plus vel minꝰ¶ Ad ſecūdum dd̓m. ꝙ ē eē dupliciter .ſ. eē nature et eēordinis. primū ergo eē nō recipit magis et minus ſed ſecundū. et a parte illius ꝑticipatur eē diuina bonitas acreaturis ẜm magis et minus. ⁊ ẜm hoc ſoluitur terciarō. Et rōe huius dicit hugo ꝙͣtum ad eſſe ſemper ē vniformis. tn̄ ꝙͣtum ad eē in alijs et in alijs magis et minꝰquare ẜm eē ſemper ē vniformis. ẜm eē v̓o in alijs et inalijs: eſt magis et minus.¶Queſtio. xj. de ſpecialiexiſtētia diuine eſſentie in rebus per inhabitantemOſtꝙͣ inquiſitumeſt de generali modo exiſtendi deū ī creaturis. Cōſequēter inquirendum ē demodo ſpeciali exiſtendi deum in creaturis qui ē ꝑ inhabitātē gr̄am. circa quāquiruntur iſta.Primo quid eſt eſſe per gratiā an ponat aliquid in cretura.Secundo in quibus. vtrum ſine ſacramentis ſit ꝑ gratiam inhabitantem.Tercio vtrum in carne ante infuſionē anime poſſit eēper gratiamam inhabitantem.Quarto vtrum in homine ante natiuitatem poſſit eſſeꝑ gratiam inhabitantemQuinto vtrum ſit in ꝑuulis ꝑ gr̄am inhabitantem.Sexto vtrū poſſit dici inhabitare vl̓ eſſe in homine pergratiam gratiſdatam.¶ Mlēbrum primumIG primū obijcit̉ ſic. Ex hoc ꝙ deus eſt inaliquo ꝑ gr̄am. dicitur ille gratus deo. ſꝫhec denominatio nō ē niſi ab aliqua creata qualitate. quia modo ē gratus et prius nō erat: ergo per hoc ponitur aliqua qualitas creata in ip̄a. ¶ Cōtra. cū dr̄ eē in rebꝰ ꝑ eēntia. pn̄tiā et po

tētiā. et nō ponit̉ aliqua qualitas creata in creatura immo ꝑ eēntiam et potentiā in creatā ē increatura. gͦ eadērōe ꝑ gr̄am increatā. gͦ per hoc nō ponit̉ gr̄a niſi increata. ¶? Solutio. dd̓m ꝙ deuꝫ eē ꝑ gr̄am ponit neceſſarioꝑ gr̄am creatā ī creatura. q̄ quidē gr̄a ē ſimilitudo: quaaīa ē imago actu et immutatōe actuali. Et cū ſe hꝫ aīaꝑ ꝯformitatē ad deū in ſimilitudine expreſſa. dicitur deus inhabitare in ip̄a ꝑ gr̄am. vn̄ aug. in li. de pn̄tia deiad dardan̄. hi ab eo longe eē dicunt̉: ꝗ peccādo diſſimiles facti ſunt. et hi ꝓpinquare qui eius ſil̓itudinē pie viuendo recipiūt. ſicut recte dicūtur oculi tantolongiuseē ab hac luce quāto fuerint deteriores. ꝙͣuis lux preſtoſit atqꝫ oculis ꝑfundat extinctos. appropinquare aūt luci ocl̓i merito ꝓhibent̉: qui ſanitatis acceſſu aciē recipiendo ꝓficiūt. ex hoc patꝫ ꝙ gr̄a creata ē ſimilitudo quaaīa eſt imago in actu. vn̄ eē ꝑ gr̄am ponit in aīa habitūaſſimilantē deo. ¶ Ad rōem in cōtrariū dd̓m ꝙ neceſſario ponit̉ gr̄a creata in aīa ad ſuſceptōem gr̄e increate.id eſt ad hoc vt aliquis vniatur deo ꝓpinqua ſil̓itudinevn̄ aug. ꝓpinquare ei dicunt̉ qui eius ſil̓itudinē pie viuendo recipiūt. vn̄ ſic̄ acumen neceſſario ē in oculo adſuſceptionē lucis: ſic gr̄a creata neceſſario ē diſpoſitio īaīa ad ſuſceptōem gr̄e increate ſicut lucis diuine. ¶ Etad illud quod obijcitur. dd̓m ꝙ ẜm deuꝫ eē eēntialiter.potētionaliter. pn̄tialiter poſſunt eē creature qd̓ ē eē nature. ſicut deū inhabitare in aīa ponit bene eē quod eſteē gratie. vn̄ vterqꝫ modus ponit aliꝗd creatū in re. vn̄licet modi generales nō ponāt aliquā qualitatē creatā:ponūt tn̄ aliꝗd creatum ſicut modus ſpiritualis qui ēinhabitare per gratiam.¶ Nembrū ſecundumEcundo querit̉. vtrū deus ſit in ſacramētis ꝑ gr̄aꝫ inhabitātē. Ad qd̓ ſic cant̉. v.quo abijt dilectꝰ tuus. Greg. Cū deꝰ vniuerſaliter in oībꝰ rebus ſit ſubſlātia pn̄tia et potētia. tn̄ familiari quodā mō ē ꝑ gr̄am. Sed cōſtat ꝙ deus familiari mō ē in ſacramētis et alijs rebusſanctificatis. ergo ē in illis per gr̄am inhabitantē. ¶ Ithugo. de ſancto victo. Sacrementū ē elemētum corꝑaleex ſimilitudine repn̄tās. ex inſtitutōe ſignās. ex ſanctificatōe viſibilē gr̄am cōtinēs. ergo deus habitat ī ſacramētis ꝑ gr̄am. ¶ Item aug. vnde eſt creata virtus aquevt corpus mergat et cor abluat. ſꝫ qd̓ abluit cor illud nōpōt facere ſine gratia: gͦ deus ē in ſacramentis ꝑ gr̄am.¶ Cōtra. inter datorem gr̄e et ſuſcipiētē nihil ē mediūquia ſicut per ſe et ſine medio creat. ita per ſe et ſine medio recreat. gͦ nō dat aīe gr̄am mediāte ſacramēto. gͦ inſacramēto nō cōtinetur gr̄a. ¶ Item omnis forma q̄ eſin aliquo tāꝙͣ in cōtinēte. ponit̉ in eo tāꝙͣ in ſubiecto. ſꝫgr̄a nō pōt eē in ſacramēto ſicut in ſubiecto. quia ſacramētū ē corꝑale. gr̄a v̓o ē ꝗd ſpirituale: gͦ gr̄a nō cōtinet̉in ſacramēto: nō igitur ē deus in ſacramētis ꝑ gratiam¶ Si dicat̉ ẜm aug. sͣ. ꝙ ibi nō ē gr̄a ſed virtus gratie.Cōtra. hec virtꝰ ē diſpoſitio vel forma. gͦ ē in aliquo ſic̄in ſubiecto. ſꝫ nō pōt eē in ſacramēto ſicut in ſubiecto ratiōe p̄dicta. et ita redit id quod prius. ¶ Solutio dd̓mē ſine p̄iudicio ꝙ deus eſt in ſacramētis ꝑ gr̄am: nō tn̄ꝑ inhabitantē gr̄am ē in ſacramēto. Nomen em̄ inhabitatōis dicit terminū motus. vn̄ nec in his que ꝑtinēt adviā nec in via nec in his que ſunt ad finem ꝓprie ē inhabitatio. quia ergo motus infuſione gratie gratificātisnō terminatur niſi in aīa vel ſubſtantia ſpirituali: ſacramētum v̓o eſt quoddam adminiculum velut via ad gratiam. dicitur deus eſſe in ſacramento ꝑ gratiam. ſed nōinhabitare per gratiam: quia eſt via ad gratiā et diſponens ad hoc vt gratiā ſuſcipiat. Et bene cōcedo ꝙ quodāmodo familiari eſt deus in ſacramentis. et hic ē mo