intra. ergo deus aliquo modo nō eſt eſſentialiter ī rebꝰcum nō ſit d̓ re: nec principiū eēntiale quod ſit in rebꝰ.¶ Item illud per quod dicitur deus ē in rebus diciturin deo per cōparationē ad res. ſed eēntia dicit omninoabſtractū: ergo habet intellectū abſolutū a comꝑationead res. ergo deus ẜm eſſentiā nō debet dici in rebus. ſꝫabſentia venit eēntialiter. ergo nec eēntialiter ē in rebꝰ.ꝙ aūt deus ſit ita eēntialiter in rebus ꝙ ſit de eſſe rerū:videtur aug. in li. de anima et ſpiritu. deus ē rerū vniuerſitas ita ꝙ nullū ſinguloꝝ. ꝓpterea motibꝰ ratōnisnō ſubiacet. quia ratō nō eſt niſi de re aliqua. aut ergoiſtud dicitur per eſſentiam aut per cauſam. ꝙ dicit deꝰē vniuerſitas rerū. ſi per cām nō per eēntiam: ergo et ſimiliter ſecundū dicetur per cauſam nō per eēntiam qd̓eſt ꝙ nullū ſinguloꝝ ē. quod ē incōueniēs. Cum ergo hͦabneget eē ꝑ eēntiam: ergo et primū poīt eē per eēntiaꝫergo ita eſt eēntialiter in rebus quod ē d̓ illis ſiue de eērerū. ¶ Item aug. viij. de trini. Eſt bonum per eēntiamet bonū per participatōem. et dicit. tolle hoc tolle illd̓:et inuenies ſummū bonū quod ē bonū per eēntiam. ergo bonū per eēntiaꝫ quod ē deus: eſt eēntia alioꝝ bonorū. Sed ſicut ſe habet bonū ad bonū ita eēntia ad eēntiam. ergo ita eēntialiter ē ī alijs quod eſt diuinorū eēntia. ¶ Item queritur vtrū ſit ita eēntialiter in rebus ꝙformaliter? ad quod ſic. omne eē ē a forma creata. ſꝫ forma creata dat eē determinatū et tractum in partē: ergooportet ponere cauſam formalē vniuerſalem que faciateſſe ſimpliciter. ſed deus eſt hmōi. forma ergo eſt in rebus eēntialiter ita ꝙ formaliter ē prīcipiū ip̄ius eē ſimpliciter: non determinati in creatura. Maior et minopatent per boetiū in li. de trinitate dicētem. deus ē vereforma que neqꝫ imago ē et que eē ip̄m ē. ex qua ē eē: naꝫeē ex forma ē. ¶ Itē ſicut ē bonū per eēntiam et ꝑticipatōem. ita et eē per eēntiam et participatōem. ſi ergo creature dicuntur bone per participatōem diuine bonitatis: ergo ſunt entes per ꝑticipatōnem diuine eēntie. Siergo eo ſunt quo participāt eēntiam: ergo eſt in illis formaliter. quia quo res ē illud formale ē. ¶ Item diuinaeēntia ſimplex ē. ergo nō poteſt trahi in partē. ergo nonparticipari a creaturis hoc mō. ergo ſi ab eis ꝑticipat̉:hͦ ē ſic̄ nos dicimꝰ ꝑticipatōe ſpēi pl̓es hoīes ſūt vnꝰ hōſꝫ ī hac ꝑticipatōne illd̓ qd̓ ꝑticipat̉ eēntialit̓ ē ⁊ formalit̓ ē imꝑticipās. gͦ et diuīa eēntia eēntialit̓ et formalit̓ ēī oībus rebus. ¶ Solutō. dd̓m ꝙ diuina eēntia ē ī omnibus rebus ẜm p̄dictos tres modos generales .ſ. eſſentialiter. potentialiter. pn̄tialiter. et hoc patet per autoritatem greg. ſuper illud canti. v. quo abijt dilectus tuus. Deus cōmuni modo omnibꝰ ineſt eēntia. pn̄tia. potētia. Et iſtos tres modos tāgit dauid ꝓpheta di. ī psͣ.Si aſcendero in celum tu illic es. per hoc tangens medum exiſtendi deū eēntialiter: per hoc aūt ſi deſcenderoad infernū ades. tangit modū exiſtēdi pn̄tialiter ꝗa adeē tangit pn̄tiam. ꝑ hoc aūt qd̓ dicit et habitauero in extremis maris. illuc em̄ manus tua deducet me .i. potentia. tāgit modū exiſtēdi potentionaliter. nec ē intelligendū ꝙ ita reddant̉ ſingula ſingulis. quin illis tribꝰ modis ſit in celo et etiā vbiqꝫ. et ſic appropriando tāgit triplicē modū exiſtēdi in omnibus rebꝰ. ¶ Et ad habendādiſtinctōem iſtoꝝ modoꝝ generaliū: notandū. ꝙ in deoſunt tria. eēntia. virtus et oꝑatio. ⁊ dico tria ẜm rōnemintelligētie. et diſtinguūtur illi modi ita ꝙ per eēntiamē in rebus eēntialiter. per virtutē ē in rebus potentōnaliter. ꝑ oꝑatōem v̓o pn̄tialiter. Nā ꝑ oꝑatōꝫ innoteſcitrebus diuina potētia et eēntia Ro. j. inuiſibilia dei ⁊cͣet ſap̄. xiij. a magnitudine ſpēi creature poterat creatoreoꝝ cognoſcibiliter videri. quia igit̉ ſua eēntia attīgitomnē rem ꝓpter hoc dr̄ in rebꝰ omnibꝰ eēntialiter. quiad̓o ſua potentia vel virtus et ſua oꝑatio ꝑ quā ip̄a ē p̄ſens attīgūt oēꝫ rē ꝓpter hͦ in oībꝰ rebꝰ ē potētional̓r etprīcipaliter. Aliter voluerūt diſtinguere dicētes. ꝙ pri-

mū qd̓ cadit in intellectu ē ens. et poſt ens potētia. ⁊ pꝰens actu cōnotat. ergo diuinū eē reſpectu entis ſimpliciter: cū dicitur eēntialiter eſſe. reſpectu entis potentiacū dicitur: potentionaliter eē. reſpectu v̓o entis actu cūdicitur pn̄tialiter eē. vt on̄datur ergo ꝙ dominiū eiꝰ nuꝙͣ deeſt quoquo modo accipiatur ens: dicitur eſſe histribus modis in rebus. ¶ Ad primā rōem in cōtrariuꝫdicēdū. ꝙ deus nō ē eēntialiter in rebꝰ vt principiuꝫ qd̓ſit d̓ eſſe: ſed vt principiū eēntiale. Sed diſtinguenduꝫ.ē principium ꝑtis eē: et eſt principiuꝫ eēntiale totius eē.primo modo anima eſt principium eēntiale corpori. nōem̄ eſt ei principium totius ſed partis. nō em̄ eſt principiū corporis quia corpus: ſed corporis quia viuēs actuet ſic eſt ei principium partis eē. ſed deus dicitur principium eēntiale quia eſt principium totius eſſe. vnde eſtprincipium corporis et quia corpus et quia viuens. qꝛſicut dicit anſelmus ī autoritate predicta in monologion. quecunqꝫ vigent per ip̄m vigent: et ip̄e ſolus per ſeip̄m viget. ſine iſto ergo principio eēntiali non poſſuntres eſſe. Et ꝙ obijcit ꝙ principium eēntiale quod ē in reaccipitur ẜm formalē cauſam intra. dicendum ꝙ hoc ēverum de principio eēntiali partis eſſe. ſicut eſt anima.¶ Ad ſecundum dd̓m. ꝙ diuina eēntia eſt abſtracta a rebus per impermixtionem. quia omnino non eſt ip̄e resnec dependet ab eis. ſed non eſt abſtracta per cauſalitatem: quin res dependeant et teneantur ab ip̄a. nec effipoſſint ſine ip̄a. vnde creatura ab ip̄o non poteſt abſtrahi. vnde ſicut lucere ſolis eſt ſubſtantificum claritatiset illuminationis que ab ipſo eſt in aere. ita ꝙ nō poteſteſſe ſine illo: ſic claritas eſſe creature nō poteſt ſine claritate lucis eterne. quin ſemꝑ irradiat et influat ī ip̄am¶ Ad aliud quo queritur vtrum deus ſit ita eſſentialiter in rebus ꝙ ſit deeſſe rerum. dicendum ſicut habetur.jͣ. coꝝ. xv. vt ſit deus omnia in omnibus. glo. quia deus erit vita et victus et copia et gloria et ſalus ⁊ honoret pax et finis deſideriorum et omnia bona. et hoc eritin omnibus: ſic poteſt dici ꝙ deus eſt vniuerſitas reruꝫaut quia eſt vniuerſa res. aut quia eſt entitas. veritas.bonitas. a quo vniuerſe res pendent. Primo modo nōintendit auguſtinus ꝙ ſit vniuerſitas rerum ſed ſecundo modo. et quod dicit poſt et nullum ſingulorum: perhoc notat ꝙ ip̄e ſit plenum ens a quo omnia alia nō tractum in partem. ¶ Ad aliam rationem auguſtini tollehoc tolle illud ⁊cͣ. dicendum ꝙ ſi dicatur forma que eſtſecundo perficiens et eſſe cōiuncta. ſic nō poteſt dici deus forma rerum. ſed ſi dicatur forma perfectio ſeperataẜm eſſe. tenens et complens omnia in eſſe: ſic ip̄e deus ēvere forma. Et hoc modo vult boetius ꝙ ip̄e ſit vere forma. et omnis alia forma imago. quia tenet omnes formas in ſua materia. et ē perſectio perfectionuꝫ. ſed nonſequitur ꝙ ſit de rebus. per hoc patet ſolutio ad aliamrationem. ¶ Ad tercium dicendum. ꝙ auguſtinus addardan̄. ponit exemplum de participatione diuine bonitatis in creatura. Et ponit exemplum de auditu ī hisqui audiunt. cum pariter appropinquant ei: tātomagialius alio capit. quanto eſt acutior auditus. tantomirautem quāto eſt obtuſioris. cū ille nō magis minuſue īſonet. Sed in eo loco in quo ſunt omnibus equaliter p̄ſto: ſic quanto excellentius deus nulla incorporea et immutabiliter vna totus adeſſe rebus om̄ibus pt̄ ⁊ ſingulis totus: ꝙͣuis in ꝗbus habitāt habeāt eū ꝓ ſue capacitis diuerſitate. alij plus alij minꝰ. ꝑticipatio gͦ iſta nō ēqꝛ trahat̉ ī ꝑte. īmo ꝙͣtum ad effectum. ẜm .ſ. ꝙ aliquidefficitur plus vel minus: efficitur in conformitatem diuini eē. et ẜm ꝙ aliquis plus aptus eſt tanto plus ꝑticipat iſto modo. Qd̓ ergo obijcitur vtꝝ participetur ſicutdicimus ſpeciē ꝑticipari a ſingularibꝰ. dicendum ꝙ nōquia eēntia vnibilis vna ē. ſꝫ tn̄ ml̓tiplicat̉ in ꝑticipatōibꝰ. ita ꝙ ꝑtit̉ ī hͦ et ī illo. et ita ꝑticipatō iſta ē ī vna forma ml̓tiplicata. ſꝫ diuīa eēntia n̄ ꝑticipat̉ ml̓tiplicata.