QueſtioDecima

deus eſt vbiqꝫ ſemperintelligitur ꝙ non ſit depēdentiaeius ab vbi. ⁊ ideo dicit augꝰ. ad dardan̄. in ſeip̄o eſt ⁊vbiqꝫ. vbiqꝫ quia nuſꝙͣ eſt abſens in ſeip̄o quia nō continetur his quibus ē preſens. ⁊ ꝓpter hoc per hanc deꝰeſt vbiqꝫ: non excluditur hec deus eſt in ſeip̄o. īmo perip̄am ponitur p̄ſentia dei pn̄s om̄i vbi ſine dependentiaeius ab vbi. ⁊ quia iſtud alicui creature nō cōuenit: ꝓpter hoc ꝓprie nō cōuenit nſi ſoli deo ꝙ ſit vbiqꝫ niſi ẜmquid. ¶ Ad primum ergo obiectum dd̓m. ꝙ quādo aliqua res ꝓprie dicitur eſſe vbiqꝫ: per hoc ponitur ꝓprie ꝙſit ens ſeꝑatum non depēdens. ⁊ ꝙ nata ſit replere omnem rem. ⁊ iſtud ſoli deo cōuenit et nō forme vninerſali. forma em̄ vniuerſalis non habet eē per ſe nec ſeꝑatūīmo dependens a primis. vnde deſtructis primis impoſſibile ē aliquod aliorū remanere. et ita ẜm actuꝫ exiſtēdi dependet a ſingularibus vniuerſale. Itē quelibet creatura ẜm ꝙ comꝑatur ad deuꝫ eſt nata repleri diuinabonitate. aliter em̄ vacua eſſet. ⁊ ideo omnis res ſiue ſitſubſtantia ſiue accidens quecūqꝫ: ſic comꝑatur ad deūvt vbi. cōmuni modo loquendi. Sed vniuerſale quod ēſubſtantia nō comꝑatur ad omne ſingulare vt ad ſuuꝫvbi: ſed ſolum ad ſua ſingularia. vnde ꝙ ſit v̓. in quonſit ſubſtātia hoc eſt ſuorum ſingularium ſed non eſt inalijs rebus. Item et ſi non eſſet niſi ſubſtantia et eiꝰ ſingularia: adhuc tn̄ nō eſſet nata replere omnia aliorumgenerum que poſſent eſſe ſicut deus. ¶ Ad aliud dd̓m.ꝙ licet humanitas ꝯiungatur diuinitati toti .i. perfectenō tn̄ ꝓpter hoc ſequitur ꝙ habeat extenſioneꝫ vbiqꝫ. licet em̄ natura humana ſit vnita diuine in vnitate ꝑſonenō tamen natura humana cōmetitur immenſitati diuine que quidam immēſitas quia circūſcribit eē ꝑ diffinitōem et circūſcriptōem requirit eē vbiqꝫ. natura aūt humana hmōi immēſitatem nō ſortitur ex hac vnione ꝓpt̓quod diffiniri habet et circūſcribi loco. tn̄ quoddā mimirabile cōuenit ei ex hac vnionē. ſcꝫ ꝙ ip̄a eadem humanitas poteſt eſſe in pluribus altaribus ſimul. Ita tn̄eſt in pluribus ꝙ non eſt vbiqꝫ. nec poteſt eſſe. quia ſacͣmentaliter non poteſt ꝯſecrari ex alijs ſpeciebus ꝙͣ panis et vini. he aut ſpeciēs non pn̄t eē vbiqꝫ. ⁊ ꝓpter hocnec corpus xp̄i. quia terminata materia de qua ꝯſecrat̉/ſequitur neceſſario ꝙ nō poſſit eē vbiqꝫ. Et ſi ponereturꝙ nihil aliud eſſꝫ niſi panis et vinū. eēt et vbiqꝫ: adhuctn̄ poſſet intelligi materia de qua nō poſſet cōſecrari: etideo nō ꝓprie poſſet dici vbiqꝫ: licet etiam ſpecies ille eſſent cōſecrate. ¶ Ad tercium dd̓m. ꝙ licet ille homo eētin omni vbi quod ē. nō tamē eſſet vbiqꝫ ſicut deus: quiavbi dictum de deo notat p̄ſentiam ad omnē vbi quod ē.ꝙ ſi etiam eēnt alia vbi. ꝙ diuina bonitas repleret ea. ⁊hͦ eſt vbiqꝫ ꝓprie. licet at̄ aīa iſtius hominis eſſet ī qͦlibꝫv̓. ſui corporis. nō tn̄ eēt in quolibet vbi quod poſſet eſſe¶ Ad vltimum dd̓m. ꝙ duplex eſt potentia. ſcꝫ potentiaabſoluta que dicitur potentia nature. et potentia ordīata. loquendo de potentia abſoluta: poſſem ego velle nōmori. quia voluntas eſt impoſſibilium: ſed nō loquendode potentia dei ordinata. ſic angelus de potentia naturepoſſet eſſe velle in omni vbi: ſed non d̓ potētia dei ordīata per gr̄am. quia cum nihil poſſet eſſe vbiqꝫ ſimul niſideus. ſi ip̄e vellet eē vbiqꝫ: ſimul vellet eē deus. quod nōpōt velle de potētia dei ordinata. licet poſſet de potētianature qꝛ vt dictum eſt ip̄a eſt impoſſibilium.¶ Queſtio. x. de exiſtentiadiuine eēntie in rebuVeſito de immenſitate diuine eēntie ꝙͣtum ad eſſe in loco. querendum eſt de exiſtentia eius inrebus generaliter. primo an ſit exͣ res.ſecūdo an ſit in rebus eēntialiter. pn̄tialiter. potentialiter. tercio de numero iſloꝝ modorum

eēntialiter. preſentialiter. potētialiter. quarto que ē ratio diſtinguendi iſtos modos. quinto vtrū p̄dictis modis exiſtat deus in rebus equaliter.Nlembrum primumD primum ſic opponit anſelmus. ſi deusvbiqꝫ eſt eſſentialiter. ergo et vbi locus eſtet vbi locus non eſt. erit itaqꝫ extra omnēlocum. et intra omnē locum. et ſupra omnia. infra omnia. intra omnia. extra omnia: ergo eſt extra res. ¶ Item anſelmus in monologion. quoniam abſurdum eſt vt .ſ. quemadmoduꝫ nullatenus aliquid creatum poteſt excedere fouentis immēſitatem. ſic creanset fouens nequaꝙͣ aliquo modo valeat excedere factoꝝvniuerſitatem liquet. quoniā ip̄a ē que cuncta alia potat et ſuperat claudit ⁊ penetrat. et vult dice̓. ꝙ ſicut abſurdum eēt dicere ꝙ res creata ſe extendit vltra immēſitatem creantis. ita ꝙ creator clauditur in creaturisita ꝙ eas non excedat. ergo eſt extra ens. ¶ Contra. nihil eſt extra omne. ergo nihil eſt extra res. ergo nec deus eſt extra res. ¶ Item bene ſequitur ſi hoc eſt in hocergo illud eſt. quia in quo eſt aliquid ip̄m ē. ſi ergo deuiē extra res: ergo aliquid eſt extra res. quod eſt falſum:ergo et primum. ¶ Solutio. dd̓m ꝙ deus ē ī rebus ⁊ extra res. vnde intra non ē incluſus: extra non ē excluſuset idem eſt dicere deus eſt extra res ⁊ deus ē in ſe. ¶ Adprimam rationem in cōtrarium. dd̓m ꝙ hoc ſignū om̄epoteſt diſtribuere ꝓ vniuerſitate creaturarum ſolum. ⁊ſic illa ꝓpoſitio eſt falſa. vel poteſt ſupponere ꝓ eo qui ēſupra vniuerſitatem creaturarum ⁊ hoc ē deus. et ſic eſtvera. quia nihil extra deuꝫ. ⁊ primo modo accipitur cūdicitur deus eſſe extra omne. ¶ Ad ſecundū dd̓m. ꝙ cūdicitur in quo eſt aliquid ⁊cͣ. ſi hoc ꝙ dico aliquid ſupponit rem particularem vera eſt illa ꝓpoſitio. ſed deusnon eſt res particularis. ꝓpter hoc non ſequitur ꝙ ſi deus eſt extra res. ꝙ aliquid particulare .ſ. aliud a deo eſtextra res. īmo idem eſt dicere ꝙ deus ē extra res: ꝙ deꝰ ēin ſe. per hoc em̄ quod eſt in ſe qui eſt ſupra vniuerſitatem rerū. ſequitur ꝙ ſit extra omnia.¶ Nembrum ſecundūOſtea queritur vtrum deus ſit in rebuspotentialiter. eſſentialiter. preſentialiterꝘ potentialiter ſit in rebus. Richardꝰ īcōſequenter et vbiqꝫ poteſt. ſi vbiqꝫ poteſt: potenlialiterli. de trinitate. Si deus omnipotens eſt.vbiqꝫ ē. ¶ Item ꝙ preſentialiter. anſelmus in monologion. Simili nāqꝫ per omnia ratōne qua collectum ē omnia eſſe per aliquem vnum. ip̄m ſolum eſt per ſcip̄m: etalia per aliud. Simili inquam ratōe poteſt probari. ꝙquecūqꝫ vigent: per vnum aliquid vigent. vnde ſolum illud viget ꝑ ſeip̄m et alia ꝑ illud. quod quoniaꝫ aliter eſſe nō pōt niſi vt ea que facta ſunt vigeāt ꝑ aliquid. et ida quo facta ſunt vigeat ꝑ ip̄m. neceſſe ē vt ſicut nihil factum ē niſi ꝑ creatricē pn̄tem eēntiam. ita nihil vigeatniſi ꝑ eiuſdē ſeruatricē pn̄tiam. Ex qua aucͣte patet. ꝙp̄ſentialiter ē in omnibꝰ que ſunt. ¶ Itē ꝙ ſit vbiqꝫ eēntialiter Richardus de. s. vi. ſi vbicūqꝫ potentōnaliter:vbiqꝫ eſt eēntialiter. cū non ſit aliud et aliud in ip̄o potētia et eēntia. aliter extenderet ſe potētia vltra eēntiaqd̓ ē incōueniēs. ¶ Cōtra. omne qd̓ ē eēntialiter ī aliqͦē de illo vel prīcipiū eēntiale illi. Sed diuina eēntia nōē de rebus: gͦ ſi eēntialiter ē ī eis. ē principiū eēntiale illis. ſꝫ principiū eēntiale ē ẜm aliqd̓ genus cauſaꝝ. deusaūt nō ē ſicut materis. gͦ ē forma vel finis vel efficiens.ſꝫ ẜm ꝙ finis nō eſt eēntialiter ī rebꝰ. īmo extra res. Similiter inꝙͣtuꝫ efficiēs. qꝛ finis et efficiēs cauſe ſunt extrinſece. gͦ ponit̉ actio in rebus vt forma. ¶ Sed tūc obijcitur. deus non eſt forma rei que dat eē ꝯiūcto. īmo ē exforma exemplaris. ſꝫ forma exemplaris eſt extra res nō