Queſtio.ix.
loco multipliciter vt dicatur eē in loco ꝯtineri a loco vl̓eſſe in loco nō deeſſe loco. ſed ei eē pn̄tem et replere locūprimo modo non eſt deus in loco. ⁊ hoc volunt dic. autoritates ad iſtud poſite .ſ. quia nō ſit in loco vt ꝯtentꝰa loco. Secundo modo ē in loco. nō tamē vt dicatur replere locū materialiter ſed virtualiter. ẜm ꝙ dicit aug.ad dardan̄. ꝙ aliter dicitur ſapientia replere ſapientēet aqua vas. eo modo quo ſapientia replet ſapiētes. eomō diuina ſapientia replet loca. Sapientia em̄ nō maior eſt in maiore nec in minore. ſic deus eſt in locis virtualiter et ꝯſummatiue: in hoc ꝙ dat locis eſſe et virtutem qua repleantur. ¶ Ad prima rōem boecij omnino īloco eſſe non poteſt ⁊cͣ. ſi dicatur eē in loco ꝯtentiue: verum eſt. ſi dicatur eē in loco ꝑ pn̄tiam falſum eſt. ¶ Adrōem anſelmi dd̓m. ꝙ ex illa autoritate ſequitur ꝙ nōſit in loco diſtinctiue. ita ꝙ ſit in vno loco et nō in alio.ſed non ſequitur ex hoc ꝙ nō ſit in loco aliquo modo.¶ Ad tercium dd̓m. ꝙ ẜm predictas ꝯditōnes loci noneſt deus in loco. dicentur em̄ loca vacua et imꝑfecta. niſi replerentur locato. et ꝓpter hoc locus dicit imperfectōnem reſpectu locati. deus aūt perficit locum dandoei virtutem qua continet et ſaluat. ⁊ ſic eſt in eo: ⁊ nonquia ab eo ꝯtineatur et ſaluetur: ⁊ ſic replet repletionevirtuali. ¶ Ad ſecūdum dd̓m. ꝙ hec deus ē nuſꝙͣ. nō eſtrecipienda ſine determinatōne. negationes em̄ vniuerſaliores ſunt affirmatōnibus. et ꝓpter hoc ex hac nō ſolum viderentur tolli a deo alie ꝯditiones exiſtendi in loco. īmo etiam repletio ẜm quam dicitur eſſe in loco. Etꝓpter hoc vt cōcedatur oportet addi deus ē nuſꝙͣ circūſcriptiue vel contētiue. et in hoc ſenſu dicit boetius nuſꝙͣ eſſe dicitur. quia vbiqꝫ eſt. ¶ Ad vltimum dd̓m. quiahec eſt vera deus ē in ſeip̄o. et ſimiliter illa deus eſt vbiqꝫ. ⁊ ex vna earum vult aug. ꝯſtēdere preſentiam dei adomnē locum .ſ. ex hac. deus eſt vbiqꝫ cum dicit vbiqꝫ eſtquia nuſꝙͣ eſt abſens. reſoluatur em̄ hec negatio nuſqͣeſt abſens in affirmatiuam. ſenſus eſt. preſens eſt omniloco. ex hac autem deus eſt in ſeip̄o. remouet omnē dependentiam eius a loco. ⁊ propter hoc dicit in ſeip̄o. qꝛnō continetur his quibus eſt p̄ſens. non em̄ dependet aloco ſed locus ⁊ mundus ab ip̄o. ¶ Ad hoc quod obijcitur ꝙ eſt alibi ꝙͣ inſeip̄o et ita extra ſe. dd̓m ꝙ alia rōnedeus eſt vbiqꝫ et deus eſt in ſeip̄o. dicitur em̄ ens in ſeip̄o. quia eſt per ſe ens non indigens alio. vn̄ non notatur hic habitudo eius ad rem aliam. ſed cum dicitur deus eſt vbiqꝫ notatur habitudo eius ad rem aliam que ēhabitudo replentis ad repletum. et non cum dicitur deus eſt ens. deus eſt ens ī ſeip̄o. ad hͦ autē ꝙ p̄dicta ratōꝓcederet .ſ. ꝙ eēt alibi. oporteret ꝙ vniformis modꝰ eēndi ī vtrobiqꝫ notaret̉. qd̓ falſuꝫ ē: et ꝓpt̓ hͦ nll̓a ē illa rō.E Nēbrum ſecundumEcundo querit̉ an diuina eſſentia ſit vbiqꝫ. Ad quod ſic anſelmꝰ. omne quod clauditur aliquatenus loco vel tempore: minꝰeſt ꝙͣ qd̓ illa lex loci vl̓ temporis cohercetquoniā ergo maius te nihil eſt: nullus locus aut tempꝰte cohibet. ſed vbiqꝫ et ſemper es eternus. ⁊ quia d̓ te ſolo dici poteſt tu ſolus incircūſcriptus es et eternꝰ. ⁊ loquitur ad deum. deus igr̄ vbiqꝫ eſt. ¶ Ioh̓. damaſ. j. libro. ſiue ẜm bonitatem ſiue ẜm virtutem ſiue ẜn: ſapiētiam ſiue ẜm tempus ſiue ẜm locum diffiniat a perfectōne. nequaꝙͣ erit deus. non ergo deficit a perfectioneẜm locum. ſed perfectio ẜm locum eſt eſſe vbiqꝫ: ergo deus eſt vbiqꝫ. ¶ Item quod nobilitatis eſt in eſſe: deo eſttribuendum. et quod ignobilitatis remouendū. Sedin creaturis videmus ꝙ ignobilitatis eſt ineſſe ſingularis quod eſt hic et non alibi. in eſſe auteꝫ vniuerſalisnobilitatis quod ipſum eſt vbiqꝫ ſuorum ſingulariumergo eſſe vbiqꝫ deo eſt tribuendum. ¶ Cōtra. nobilioeſt virtus que poteſt ꝯſeruare rem exiſſens in illa et ab
ſens ab illa. ꝙͣ que non poteſt ꝯſeruare rem niſi exiſtēsin illa. Sed quod eſt nobilitatis in conſeruante et regite. deo tribuendum eſt: ergo regit et obſeruat deus aliquam creaturam abſens et non exiſtens in illa. ergo n̄eſt vbiqꝫ. ¶ Item eſt ſubſtantia in deo ⁊ virtus et actioqua agit. ſed hec ſunt eadem. Sed deus ẜm ſuam actōnem ſe habet ad aliquas creaturas mediate quia creatdeus immediate naturas ⁊ poſtea nature agunt et ꝓducunt ex virtutibus ſibi datis a diuina bonitate. ergo inuenitur creatura mediate ſe habens ad diuinam actionem ita ꝙ non eſt in ea actio diuina niſi mediate. ergoet ſimiliter et diuina eſſentia. ergo eſt non exiſtens ī aliqua creatura. ¶ Solutio. dicendum ꝙ non vbiqꝫ dicitquandam ſummam multitudinis omnium vbi. hec autem multitudinis omniū ſumma poteſt intelligi ẜm diſtinctōem vel ẜm indiſtinctionem. Si ẜm diſtinctōnemnon ꝯuenit deo eſſe vbiqꝫ. quia non eſt ꝑtibil̓r in loco. ſicut lux eſt in aere toto per diſtinctionem. quia pars inparte non tota ī qualibet parte: ſic nō dicitur deꝰ vbiqꝫSi v̓o dicatur ẜm indiſtinctionem ſic deus dicitur vbiqꝫ Et tunc idem eſt dicere: deus eſt vbiqꝫ. quoddeus eſt preſens omnium vbi totus eſt ſcd̓m rationemſumpto vbi cōmuniter vt infra dicetur totus ⁊ ẜm ideꝫquia ſicut dicit aug. ſicut anima eſt in qualibet ꝑte ſuicorporis tota: ſic deus in ſuo mundo: ⁊ ita eſſe vbiqꝫ ponit p̄ſentiam dei ad omne vbi. Niſi em̄ eſſet iſta preſentia: ſequeretur ꝙ eſſet coartatio et finitatio in ſuo eſſe.¶ Ad primam rōnem in ꝯtrarium dicendum. ꝙ aliquideſt nobilitatis in his que ſunt a principio quod eſſet igͦbilitatis in ip̄o principio. licet ergo nobilitatis ſit in creatura que eſt a principio quod ꝯſeruet rem abſens: iſtd̓tamen eēt ignobilitatis in deo. quia per hoc ponereturꝙ virtus eius ſe extenderet vbi non eſſet ſua eſſentia. etita poneretur in ip̄o cōpoſitio. Quia ergo idem eſt virtus in ip̄o ⁊ eſſentia. ⁊ ita nō cōgruit ei vt abſens remꝯſeruet per eſſentiam. ¶ Ad ſecundū dd̓m. ꝙ nūqͣ eſt ꝓceſſus creatarum a deo mediate tm̄. īmo vel ſemper immediate: vel mediate ⁊ immediate ſimul. vnde ſicut ī ꝓceſſione eterna aliquid procedit a deo immediate ſicutfilius a patre. ⁊ aliquid mediate ⁊ immediate ſicut ſpirituſſanctus qui procedit immediate inꝙͣtum a patreꝓcedit. mediate inꝙͣtum ꝓcedit a filio qui eſt a patre.⁊ non eſt ibi aliquid quod ꝓcedat tm̄ mediate: ſicut etiam eſt in ꝓceſſu creaturarum ex creaturis. Eua em̄ ꝓceſſit ab adam immediate. abel ꝓceſſit ab adam immdiate .ſ. inꝙͣtum genitus ab ip̄o. et mediate inꝙͣtum ꝓceſſit ab eua que erat ab adam. Similiter ex parte iſtaprincipia em̄ non proceſſerunt immediate. res autē queſunt ex principijs mediate et immediate a deo procedūtMediate inꝙͣtum ex principijs: inqͣtuꝫ v̓o a deo immediate. quia nūꝙͣ aliqua cauſa tantum oꝑatur in ſuo effectu: quin ip̄a cauſa magis operetur in eodem. ⁊ ita n̄eſt aliquid creatum in quo non ſit ſua actio immediateet ſua eſſentia.¶ Nembruꝫ terciumErcio queritur quid eſt deum eſſe vbiqꝫ.ſcꝫ vtrum ſit idem ꝙ deum eſſe in omnibꝰlocis. Ad quod ſic. deus eſt in omnibꝰ re-bus ꝯtinentibus et non continentibus. ethoc ponit ſuum eſſe vbiqꝫ ſed locūs eſt ſolummodo continēs. ergo plus dicit eſſe vbiqꝫ ꝙͣ eſſe in om̄i loco. ¶ Adoppoſitum in li. de aīa ⁊ ſpiritu. ex eo intellectuales naturas corporeas dicimus quia loco cōſcribuntur. ſꝫ qd̓loco cōſcribitur locale eſt. igitur omnis creatura ſpiritualis localis eſt. multo fortius et natura corporalis. gͦomnis creatura localis eſt. ergo ꝑ hoc patet ꝙ ponitureſſe in omni re ponetur eſſe in omni loco. ſed hoc ponit̉ꝑ hoc ꝙ ē deum eē vbiqꝫ .ſ. ꝙ ſit in omnibꝰ rebus. ergo ⁊ꝙ ſit in oībꝰ locis. ⁊ ita idē ē dicere deꝰ ē vbiqꝫ: ⁊ deus ē