ad mouere vel ad moueri. ẜm ꝙ mobile dicit aptitudinē ad pati: ſic non dicitur de deo. Si autem dicat aptitudinē ad mouere: ſic dicit aptitudinē ad agere ⁊ ſic dicitur de deo. et eſt ſimile de ſenſibili. quia ſenſibile dicitur dupliciter. vel ẜm ꝙ dicit aptitudinē ad agendum.ſcilicet ad ſentire ſicut anima dicitur ſenſibilis vel corpus animatū ſenſibile. vl̓ prout dicit aptitudinē ad ſentiri. ſic ſenſibile dicitur res apprehēſa a ſenſu ita mobile. Sed mutabile ſemper dicit aptitudinē ad patiēduꝫſiue ad paſſionem que eſt mutari et nō ad actioneꝫ queſt mutare. ex ideo n̄ dicitur de deo.Nlembrum terciumErcio queritur an ſit propriū diuine cēntie ꝙ ſit incōmutabilis. ita ꝙ nō cōueniatcreature ſed ſoli deo. obijcitur ergo ſic auguſ. in li. de natura boni. Solus deus incōmutabilis eſt. que autē fecit ex nihilo mutabilia ſūt.mouētur em̄ ſpiritus iniquitate. corpora mortalitate.ergo ſoli deo cōuenit incōmutabilitas. ergo ē ei proprium. ¶ Item aug. vj. de trinitate. quod mutatur non ſeruat ip̄m eſſe. et quod mutaripoteſt etiāſi non muteturpoteſt qd̓ fuerat nō eſſe. Si ergo ſoli diuine eſſentie ꝯueniat ꝙ nō poſſit qd̓ fuerat vel eſt nō eſſe. et nō alicui creature: ergo propriū eſt ei eſſe immutabile. ¶ Item aug.cōtra maximinū. ſolus dicitur habere īmortalitateꝫ. inom̄i mutabili natura nōnulla mors eſt ipſa mutatio q̄facit aliquid eſſe in ea quod nō erat ¶ Cōtra. om̄is mutabilitas. aut eſt ẜm eē aut ẜm bene eē. ſed in creaturaratiōali ſcilicet anima eſt īmutabilitas ꝙͣtum ad eſſe:quia hꝫ eſſe perpetuū. nec ē poſſibilis ad nō eſſe. Similiter in animabus beatis ē īmutabilitas ꝙͣtum ad beneeſſe. ergo alij ꝙͣ deo cōuenit eē īmutabile. ¶ Si dicaturꝙ īmutabilitas ꝙͣtum ad eſſe nō ē in anima per naturāſed per gratiā. et ita nulli per naturā cōuenit eē īmutabile niſi deo. Cōtra. ꝙ anima ſit imago eſt ei natura. ſꝫeo ꝙ eſt imago ē īmortalis. quia vt dicit Caſſiodorus.nō eēt imago ſi mortis termino clauderetur. eo autemquo īmortalis eſt īmutabilis. ergo ē īmutabilis ꝙͣtū adeſſe per naturā et nō ſolū per gratiā. ¶ Item triplex eſteē. ſcilicet eē quod incipit et deſinit: et hoc ē eē tēporale.et eē quod nō incipit nec deſinit: et hoc ē eē eternum. eteē quod incipit et nō deſinit: et hoc eſt eē perpetuū. Primū eē ſcilicet temporale ē veſtigium ſecundi quod ē eternuꝫ. ſed eē perpetuū magis ē ex impreſſione eē eterni ꝙͣtemporale: quia nō deſinit ſicut nec eē eternū. ⁊ propterhoc eſt imago ip̄ius eē eterni. et nō primū. quia imagoeſt in maiori expreſſiōe. Si ergo hoc quod ponit expreſſioneꝫ eterni. eſſe ponit immutabilitateꝫ per naturam.quia ponit quod nō deſinat. nec poſſet ip̄m exprimere ſideſineret. ergo ip̄a anima ratōalis cui cōuenit eſſe perpetuuꝫ: ē īmutabilis per naturaꝫ et ita eē immutabilenō eſt propriuꝫ deo ¶ Solutio. dicendū ꝙ duplex ē mutatio. ſcilicet mutatio ad eē et mutatio in eē. Similiterduplex ē immutabilitas ad eē et in eē. In eē autē diuīoē īmutabilitas ad eſſe et in eē. ſed in om̄i creatura eo ꝙde nihilo ē. et ita mutatur de nō eſſe ad eē: ē mutabilitas ad eſſe. vnde ſicut ens de nihilo a nulla creatura ſeparatur: ita nec iſta mutabilitas que eſt ad eē. Mutabilitas autē in eē ē duplex. ſcilicet ẜm ſubſtātiaꝫ: et ẜmaccidēs. mutabilitas in eſſe ẜm ſubſtātiaꝫ corpus ē. ſcilicet cum mutatur creatura ab eē in nō eē: et īmutabilitatē cōtrariā huic mutabilitati habent creature que primo et immediate exeunt a deo. ſicut angeli et anīe rationales: et etiam prima materia prout eſt de primo creatis habet eaꝫ. ſed in alijs que cōſequenter fiunt ex ipſaē mutabilitas iſta. et ẜm ſubſtātiaꝫ illā et ẜm accidensſicut in elementis et hmōi. Mutabilitas autē in eē ẜmaccidens iſta ē in creaturis imperpetuis. ſicut anīa cuꝫmutatur ab vna affectione in aliam. vt a triſticia ī gau
diū. ab iniuſticia in iuſticiaꝫ. Solū autē illud ſimpliciter et vere eſt īmutabile quod n̄ habet mutabilitatē adeē que eſt a nō eē in eē. nec mutabilitatē in eē ẜm ſubſtātiaꝫ nec ẜm accidēs. talis eſt diuina eēntia ſoluꝫ: ⁊ ideoproprium eſt ei eſſe īmutabile vere et ſimpliciter.¶ Queſtio quinta de diuīeeſſentie ſimplicitateEinde querenduꝫeſt de ſimplicitate diuina et habet triamēbra. Primum quomodo ē ſimplicitas diuine ſubſtantie. Secunduꝫ quomodo eſt ſimplicitas ſumma. Terciūquomodo ē propriuꝫ diuine ſubſtantie ſimplicitas.¶ Nembrum primumID primuꝫ arguet aliquis hoc modo. ī diuino eē ē ponere eſſe diſtinctuꝫ et indiſtinctū. gͦ ī eo ē differētia: n̄ ergo ſimplicitas.maior patet. quia in deo eſt eē eēntiale. etiſtud ē indiſtinctū. et eē perſonale et iſtud ē diſtinctum.¶ Item in deo ē vnitas ſubſtātie et pluralitas perſonarum. ergo in eo ē diſparatio: ergo nō eſt in eo om̄imodaſimplicitas. ¶ Item ī patre ſunt duo quorum vnuꝫ nō ēalterū. ſcilicet innaſcibilitas et paternitas: ergo in eo ēcōpoſitio et nō oīmoda ſimplicitas. ¶ Iteꝫ in deo ē eſſecōmunicabile ſicut ē eē ſubſtātiale. et eē incōmunicabile: ſicut eē perſonale. nō ergo om̄imoda ſimplicitas. cūhoc nō ſit illud. ¶Itē impoſſibile ē ꝙ diuina eēntia cōprehēdatur vel tota videatur. ſed ſi aliquod ſimplex videatur: videt̉ ẜm totū. quia ſimplex nō habet parteꝫ etparte̓. vnde ſi punctus videtur: videtur ẜm totū vl̓ totꝰ.ergo diuina eēntia n̄ ē ſimplex. maiorē propoſitiōeꝫ ſupponimus. ſi em̄ tota videretur: cōprehenderetur. ſꝫ hoceſt impoſſibile ſicut ſupponimus ad preſens. ¶ Solutio. dicimus ꝙ diuīa eēntia ē ſimplex om̄imoda ſimplicitate. ita ꝙ nō eſt in ea cōpoſitio eēntialis nec accidētalis. om̄e em̄ cōpoſituꝫ poteſt intelligi nō eē. quia poteſtintelligi reſolubile. ſed diuina eēntia nō poteſt intelliginō eē. ideo nec cōpoſita eē. Iteꝫ vbi ē cōpoſitō ibi ē depēdētia et indigētia cōpoſiti a cōponētibꝰ. quia om̄e compoſitū cōponētibus indiget. ſicut habetur in li. de regulis fidei. et ideo repugnat ꝙ deus ſit creator omniuꝫ etcōpoſitus. ¶ Ad ratiōes ergo in cōtrariū dicēdū ẜm boetiū in li. de trinitate qui dicit. nō poteſt dici p̄dicatiōꝫrelatiuam quēꝙͣ rei de qua dicitur ẜm ſe addere vel minuere vel mutare. que tota nō in eo quod ē eē cōſiſtit. ſedin eo ꝙ ē in cōparatiōe alio modo ſe habere. nec ſempe:ad aliud ſed aliquotiens ad ideꝫ. Age em̄. ſtet quiſꝙͣ. eiigitur ſi accedaꝫ dexter: erit ille ſiniſter ad me comꝑatꝰnō ꝙ ille ſiniſter ſit: ſed ꝙ ego dexter acceſſeriꝫ. Rurſusego accedo ſiniſter et ille ſit dexter. nō ꝙ ille ſit per ſe dexter velut albus vl̓ longus: ſed ꝙ me accedēte fit dexteratqꝫ id quod ē a me et ex me eſt. minime v̓o ex ſe. quareque ẜm rei alicuius in eo ꝙ ip̄a ē proprietatem: nō faciunt predicationeꝫ vel alternare vl̓ mutare. nullāqꝫ omnino variare eēntiam. ex quo patet ꝙ relatio nihil addit vel mutat vel minuit. Scd̓m hoc dicēduꝫ. ꝙ in diuinō eē eſt eē ſubſtātie et eē relatiōis. et eē ſubſtantie dicitur eēntialiter: eē v̓o relatiōis perſonaliter. Unde boetius. ſubſtantia continet vnitatem: multiplicat relatiotrinitateꝫ. Ꝙuis ergo in deo intelligamus vnitatē ſubſtantie et multiplicatiōeꝫ perſonarum. que quidem eſtẜm relationem. relatio autem non addit ad vnitatemnec mutat et maxime in deo: nō eſt vlla in ipſo compoſitio. cum nihil addat in eo. ¶ Scd̓m hoc dicendū ad primum: ꝙ nō ẜm ideꝫ dicitur eſſe diſtinctum et indiſtinctuꝫ in deo. īmo eē indiſtinctum dicitur ẜm ſubſtantiā: