QueſtioQuinta

diſtinctum ẜm relationem. quod ſolum dicit exiſtentiemoduꝫ et nihil addit ad ſubſtantiaꝫ. ¶ Similiter eſt dicenduꝫ ad illaꝫ rationem qua obijcitur de eſſe cōmunicabili et incōmunicabili. ¶ Ad aliud dicenduꝫ. ꝙ ſi pluralitas illa eſſet in genere vnitatis illius. bene ſequeretur ratio. ſed nō ita eſt. et eſt exemplum de puncto qui īprincipium et finis linearuꝫ diuerſaruꝫ. poteſt em̄ eſſeprincipium vnius linee vel terminus alterius vel finiset principium alterius. Ideꝫ dico ẜm ſubſtantiam. Sꝫconſtat ꝙ ex his nihil detrahitur ſue ſimplicitati. nec exhoc eſt ei aliquid additum. Unde cum in deo dicitur ꝑſona et ſubſtantia: nō ē per hoc nomen perſona additioad ſubſtantiaꝫ diuinam facta. Et ſimiliter poſſet obijciin perſona patris ē natura diuina vel eēntia ſeu perſonalitas: ergo hoc et hoc. ergo compoſitio. Dicenduꝫ ꝙiſtud ſequeretur ſi perſonalitas diceret aliquid ī patreẜm ſubſtantiam vel accidens quod adderet ad eē: ſed ſolum dicit aliquid ẜm relationem que nihil addit ad eē.¶ Ad tercium quod obijcitur. in patre ſunt duo quorūvnum nō eſt alteruꝫ. dicendum ꝙ hoc eſt verum notionaliter vnum nō eſt alteruꝫ. et ſic nihil additur ad eſſe.vnde hec habitudo nō eſt illa. quia innaſcibilitas dicitꝙ eſt ens quod nō eſt ab alio. paternitas dicit ꝙ ē ens aquo ē alius. vnde ibi ē numerus habitudinis ſolū et nōſubſtantie. ſicut punctus habet habitudineꝫ ad hanc lineam et ad illam aliaꝫ. et hec habitudo nō eſt illa. manet tam̄ punctus in ſimplicitate eſſentie ſue. et per hoceſt et quartum ſolutuꝫ. ¶ Ad quintuꝫ. cōcedendum ẜmaug. ꝙ diuina eſſentia nō cōprehenditur. tamen tota videtur ab animabus ſanctis et angelis. vnde bene ſequitur ꝙ ſi aliquid eſt ſimplex ꝙ videtur totum. ſed ex hocnō ſequitur ꝙ cōprehendatur. nam ſimplex poteſt videri totuꝫ et nō ẜm totum. vel totuꝫ et ẜm totum. Si videatur totum et ẜm totum. ſequitur ꝙ apprehendatur. ethoc modo nō poteſt videri deus vt ſcilicet videatur totus et ẜm totum. tam̄ totus bene videtur. et ē exempluꝫde puncto. video em̄ punctuꝫ totum quia nō habet partem et partem. ſed nō ẜm totum ipſuꝫ video. quia nō video ipſuꝫ ẜm totam ſuam potentiaꝫ et virtuteꝫ. Undeponatur ꝙ ab hoc puncto exeāt plures linee. poſſuꝫ dicere de qualibet illarum linearuꝫ ꝙ tangit punctuꝫ totum. ſed nō tangit ẜm totum. hoc ē ẜm totam habitudineꝫ ip̄ius puncti. ſic dicēdum. ꝙ deus totus videbitur.nō tamen ẜm totuꝫ: hoc ē ẜm omueꝫ modum ſue virtutis et infinitatis. nec propter hoc ſequitur ꝙ habeat ꝑteꝫ et partē. ſicut nec de puncto.¶ Nembrū ſecundumEinde queritur. quomodo diuina eēntiaſit ſimplicitas ſumma. Ad quod ſic obijcieſſentie et perſone ꝙͣ vbi ē vnitas in eſſentur. maior eſt indifferentia vbi eſt vnitastia et diſtinctio in perſona vel ecōuerſo. Si ergo diuina eēntia in ſummo ē ſimplex et ſimplicitas ſequitur īdiſferentiaꝫ: intelligetur in ea vnitas eſſentie et perſone: ſed hoc eſt falſum: immo ſoluꝫ vnitas eſſentie et diſtinctio perſone: ergo non eſt ſimplex in ſummo ſimplicitatis. ¶ Item non eſt idem dicere pater eſt deus. ⁊ pater ē pater. nō em̄ quo ē deus eo eſt pater. īmo deitate ēdeus: ⁊ paternitate eſt pater. et nō paternitate eſt deusvel deitate pater. ergo alio eſt deus et alio eſt pater. ergo in deo inuenitur numerus: nō ergo ſumma ſimplicitas. Item quedam dicuntur de deo ẜm ſubſtantiam. vtdeus omnipotens iuſtus et hmōi. Quedam ẜm relationem ſicut que dicuntur de deo perſonaliter. vt cum dico deus eſt pater. aut ergo ſubſtantia et relatio diſtinuuntur in deo ẜm rem: aut ẜm intellectum ſolum. Siẜm intellectum ſolum. ergo ſolus intellectus faceret trinitatem hanc. ſcilicet patrem et filium et ſpiritumſan-

ctum eſſe. ſi nō eſſet ibi rei diſtinctio. Si ẜm rem diſtinguūtur. ergo eſt ibi differentia ſubſtantie et relationisergo nō ē in deo accipere terminū ſimplicitatis. ¶ Cōtra. nos videmus in puncto differentes habitudines.nō tamen hoc ponit aliquam compoſitionem in punctoīmo ex eo ꝙ ſimplex eſt. conuenit ei ꝙ habeat plures habitudines. ꝙͣuis ergo ſimiliter ponatur in deo differentia habituum perſonalium: non tamē hoc detrahit ſimplicitati eius. et ita vere ſimplex eſt. ¶ Solutio. dicendum ꝙ eſt vnitas eſſentialis et perſonalis. Similiter ēdifferentia eſſentialis oppoſita vnitati eſſentiali. et diffrentia eſſentialis ſiue ml̓tiplicitas oppoſita vnitati perſonali. Sed diuerſitas eēntialis non opponitur perſonali vnitati. nec vnitas eēntialis differentie perſonali.Unde Richardus de ſancto victore. ſicut eſſe ſubſtantialiter aliud et aliud non tollit vbiqꝫ vnitatem perſone: ſic eſſe perſonaliter alium et alium non ſcindit vbiqꝫ vnitatem ſubſtantie. exemplum: in homine nec pluralitas ſubſtantiarum ibi diuidit vnitatem perſone necpluralitas perſonarum hic diſſoluit vnitatem ſubſtantie. ¶ Ad primum ergo dicendum. ꝙ prima propoſitioeſt falſa. naꝫ vnitas dicitur maior. quia ſimplicior ⁊ virtuoſior. poſita autē vnitate perſonali cum vnitate eſſentiali. minor erit vnitas et ſimplicitas in virtute: ꝙͣ ſi ponatur cum diffęrentia perſonali. quia ſimpliciſſima etmaxima vnitas eſt que habet eſſe in pluribus nō multiplicata. ſicut probabitur infra. quanto eniꝫ eſt aliqd̓maius vnum in ſimplicitate eſſencie: tantomagis eſt invnitate. ideo ſumma vnitas vel ſimplicitas ponit pluralitatem: aliter non eſſet ſimplex in ſummo ſimplicitatis. exemplum de puncto ſicut ſupra ¶ Ad ſecundaꝫ rationem dicendum. ꝙ non ſequitur nō eo quo eſt deus ēpater. ergo alio et alio. ſi em̄ paternitas nō eſſet deitasvel pater deitas: bene procederet ratio. ſed paternitaseſt deitas. pater em̄ dicit habitudinem illam qua ē ensa quo alius per generationem. hec autem habitudo nōcōnumeratur cum eſſentia. nec etiam aliquod addit eſſentie. et ita non eſt cauſa compoſitionis aliquo modocirca eſſentiam. ¶ Ad tercium dicendum. ſupponēdo ꝙinfra declarabitur. ꝙ diuinum eſſe eſt vnum idem eē habitu ẜm rationem ordinis ſeu originis. intelligitur em̄diuinum eſſe quod eſt habitum a patre. non alio nec ꝑgenerationem nec per proceſſionem. a quo idem eſſe eſthabitum a filio. et illud idem habitum a ſpirituſanctoper proceſſionem ab vtroqꝫ. et hoc modo eſt nō ſolū ẜmacceptioneꝫ noſtri intellectus: ſed etiam ẜm ip̄am remNeceſſario eſt ergo ibi quod eſt ydemptitas ſubſtantieet quod eſt habitudinis ẜm rationem origini s ſeu principij ad id quod eſt de principio. Ex illa ergo parte quaintelligitur ydemptitas: ſummetur velut predicamentum ſubſtantie in enunciatōe diuinorum. ex illa v̓o parte qua eſt ibi habitudo et pluralitas: predicamentumrelationis. Nec tamen hoc detrahit ſumme ſimplicitati ſicut ex predictis manifeſtum eſt et plenius declarabitur.¶ Nlembrum terciūOnſequenter queritur an ſimplicitas ſitꝓprium diuīe eſſentie ita ꝙ nulli alij reiꝯueniat. Ad qd̓ ſic obijcit̉. oē qd̓ nō hꝫ cōpoſitōem ꝑtiū vel accidētiū vel formarūē ſumme et vere ſimplex. ſic̄ patꝫ ex diſtīctōe. viij. primilibri ſnīaꝝ. Sꝫ p̄ma mat̓ia nō hꝫ cōpoſitōeꝫ ꝑtiuꝫ necaccidētiū nec formaꝝ: gͦ pͥma mat̓ia ē ī ſimplicitate. n̄ eīhabet cōpoſitōem ꝑtium integraliū: cū abſtrahamꝰ abip̄a quātitatē. nec cōpoſitōem eēntialiū ſicut materie etſorme. quia ſic eſſet materia de materia. et ita nō eēt prima. nec et̄ accidētiū. qꝛ intelligimꝰ eā ſpoliatā oībꝰ accidētibus. Nec formarū quia intelligimus eam nudamorma. ¶ Item deab omni forma. ſimiliter obijcitur