dium ad cognoſcendum deuꝫ. ¶ Contra .j. coꝝ. xiij. videmus nunc ꝑ ſpeculū ⁊ in enigmate. Glo. ꝑ ſpeculuꝫ⁊ in enigmate .i. imaginē obſcurā. videmꝰ .n. aliqͣs creaturas in quibꝰ aliqua dei ſil̓itudo relucet. ⁊ ſeꝗt̉. ſic̄noīe ſpeculi imagine ſignificauit ita nomīe enigmatisſil̓itudinē ꝙͣuis obſcura. vtroqꝫ igit̉ noīe ſil̓itudines ſignate ſunt que valēt ad intelligēdū deū lꝫ obſcure. Relinquit̉ igit̉ ꝙ nō cognoſcit̉ in pn̄ti deus niſi ꝑ ſil̓itudnes creaturaꝝ. ¶ Itē b. dyo. in principio hierarchie. n̄eſt poſſibile aīo noſtro ad nō materialē illā aſcende̓ celeſtiū hierarchiaꝝ ꝯtemplatōꝫ: niſi ea que ẜm ip̄aꝫ eſtmateriali manuductōne vtat̉. hꝰ rei gratia miſericorsꝑfectōis principiū ſenſibilibꝰ imaginibꝰ celeſtes deſcripſit intellectus. Relinquit̉ igit̉ ꝙ n̄ pn̄t ꝑcipi ſpūalescreature niſi ꝑ medias ſil̓itudines. gͦ ml̓tomagis necipſa ſpūalis ſub̓a increata. ¶ Rn̄ſio. in pn̄ti n̄ ē ꝯgnoſcere deū ſine medio. vtꝝ aūt in futuro poſſit cognoſciſine medio aliquo: al̓s inquiret̉. ¶ Ad primū gͦ dd̓m.yvideri ſeipſo dicit̉ dupl̓r. effectiue ⁊ materialit̓. Diendū gͦ ꝙ lux etiā videt̉ ſeipſa ⁊ ꝑ ſeipſam effectiue: qnō eſt alia cā que faciat lucē videre niſi ipſa. Eſt tamēaliqua cā materialis in qua .ſ. lux videt̉. quēadmoduꝫin aere vel colore vnde videt̉ lux ſeipſa effectiue: n̄ tam̄ſeipſa materialit̓. hͦ ē in ſeipſa .i. in ſua ſpūalitate ⁊ abſolutōne nature ſue. ſꝫ in alia vt in aere vel colore. Eodem modo lux eterna in pn̄ti videtur ſeipſa. nō tn̄ ī ſeipſa: ſꝫ in creatura que eſt qͣi mediū materiale deferēsipſam luceꝫ ad intellectum. ¶ Ad ſecūdum dd̓m. ꝙ intellectualis viſio dicit̉ duobus modis. Uno modo intellectualis viſio cognitio ꝑ intellectum ſiue ſit ꝑ ſimilitudinē ip̄ius rei intellecte ſiue ꝑ reꝫ ipſam. ⁊ hͦ mō dr̄intellectualis viſio. .j. ro. in glo. Alio mō dicit̉ intellectualis viſio ꝓut dicit̉ celum. ⁊ hͦ mō nō quecūqꝫ ꝯgnitio ꝑ intellectū dicit̉ viſio intellectualis. ſꝫ ſolū illa quares videt̉ nō ꝑ ſimilitudinē aliā a re. ⁊ hͦ mō accipit̉. ij.corint̉. xij. in glo. ſuꝑ illud. Raptus vſqꝫ ad terciū celūvbi dicit̉. Terciū genꝰ viſionis eſt illud quo dilectō ītellecta ꝯſpicit̉. eas res ꝯtinet que nō hn̄t imagines ſuiſil̓es. ⁊ ſequit̉. dilectio .n. n̄ aliter videt̉ in ſpecie pn̄s q̄eſt: ⁊ aliter abſens in aliqua imagine ſiue ſil̓i. Dicēdūꝙ primo mō viſione intellectuali videt̉ deus in pn̄tiſꝫ ſecūdo modo videbit̉ in patria. ¶ Ad terciū dicēdū.ꝙ natura poteſt accipi dupl̓r. ſcꝫ ſub̓a aliqͣ vel diſpoſitio ipſius ſubſtantie ẜm ꝙ natura appellat̉ ſub̓a aliqͣ ſicut dicit augꝰ. ꝙ nulla eſt interpoſita natura int̓ mentem ⁊ deū. vt ſcꝫ aliqua ſubſtantia intellectualis: velutangelus ꝑ queꝫ formet̉ ⁊ perficiat̉ aliqua mēs. quēadmodū ph̓i mentiti ſunt dicentes: intelligentiā hūanaꝫeduci in actum ⁊ perfici ꝑ intelligētiā angelicā. Scd̓ꝫv̓o ꝙ natura dicit̉ diſpoſitio ſubſtātie: ſic nō eſt incōueniens diſpoſitōꝫ aliquā eſſe ex ꝑte mētis ad videndūdeū vt vtat̉ ibi ſeipſa. ſicut imagine quadā ad vidēduꝫdeū: vel etiā ſpeciebꝰ alijs intelligibilibꝰ.¶ Articulus ſecūdusOnſequēt̉ querit̉ de medio cognoſcēdi deūꝑ naturā qd̓ eſt creatura. Querit̉ gͦ qūo deꝰcognoſcat̉ ꝑ creaturas ſicut mediū. Et videt̉ ꝙ nō. qꝛ omīs cognitio eſt ꝑ cōuenientiā. ſꝫ nō ē ꝯuenientia creature ad deū: qꝛ nō eſt ꝯueniētia nec in gene̓nec in ſpecie nec in numero. gͦ non erit ip̄m cognoſce̓ ꝑcreaturā. ¶ Item omīs cognitio que eſt fundata ſuprarationē: eſt fundata ſuꝑ habitudineꝫ aliquaꝫ. ſꝫ nō eſthabitudo creature ad deum. gͦ non erit cognoſcere deūper creaturas. ꝓbatio medie: quia non eſt aliqua proportio infiniti ad finitum. ſꝫ deus infinitus eſt: creatura finita. gͦ non eſt aliqua ꝓportio cōmunis vel habitudo. ¶ Item auguſti. in lib. de libero arbi. Fortis aciesmentis cum multa etiaꝫ incōmutabilia conſpexerit diriget ſe in ſummaꝫ veritatem: qua omīa alia mōſirāt̉.

eiqꝫ inherens obliuiſcitur cetera. ſed cum intelligit p̄mam veritatem peruenit ad ipſam. ergo obliuiſcit̉ oīaalia. gͦ non intelligit ipſum per alia. ¶ Item cum aīaſit nata ad videndum ipſam primam veritateꝫ non eſtdefectus ex parte eius. ſed lux diuina ſemꝑ eſt ei pn̄s.gͦ ſemper etiam ſine medio videt ipſam. ¶ Iteꝫ math̓.xj. Nemo nouit patrem niſi filius. Glo. pater declaratur per verbum. ergo videmus deum per filiū: non percreaturas. ¶ Ad idem eſt illud ſententiaꝝ: deus paterqui veriſſime ſe indicare om̄ibus cognituris ⁊ voluit⁊ potuit. hoc ad ſe indicanduꝫ genuit quod eſt ip̄e quigenuit. ergo filius proprie eſt ad indicandum deum.¶ Contra. primo Rom. Inuiſibilia dei. Glo. deus ꝙinuiſibilis erat natura: opus ſuum fecit ꝙ opificemſua viſibilitate monſtraret. ergo videmus eum per creaturas. ¶ Item prima corint̉. xiij. Uidemus nūc ꝑ ſpeculum in enigmate. ¶ Reſponſio. ad primuꝫ dicēduꝫꝙ eſt conuenientia ẜm vniuocationeꝫ: ⁊ eſt conuenientia ẜm ānalogiam. ẜm vniuocationeꝫ eſt conueniētiain genere vel in numero vel in ſpecie. cōuenientiā ẜmānalogiam: vt ſubſtantia ⁊ accidens conueniūt in ente quod dicitur ẜm prius ⁊ poſterius de illis. ꝗa eiusſubſtantia eſt principium accidentis. ⁊ ideo per priusdicitur ens de ſubſtantia que eſt ens per ſe. per poſterius de accidente quod eſt ens in alio. Dicenduꝫ ergoꝙ non eſt conuenientia dei ⁊ creature ẜm vniuocationem ſed per ānalogiam. vt ſi dicatur bonum de deo: ⁊de creatura. de deo dicitur per naturam: de creatura ꝑparticipationeꝫ. Similiter eſſe bonum de deo ⁊ de creatura dicitur ẜm analogiam. ¶ Ad ſecundum dicendum. ꝙ eſt conſiderare diuinam ſubſtantiaꝫ in ſe: ⁊ vtcauſam. in ſe conſiderata eſt quaſi quoddam pelagusſubſtantie infinite. ſi v̓o conſideratur vt cauſa efficiēs⁊ vt cauſa finalis: quia eſt alpha ⁊ o. iſto ſecūdo moconſideratur vt finiens creaturam a parte ante inqͣtūeſt cauſa efficiens: ⁊ a parte poſt vt cauſa finalis. ⁊ ſiceſt accipere aliquam habitudinem finiti ad infinituꝫ.non vt eſt in ſe: ſed vt eſt finiens. ¶ Ad tercium dicendum. ꝙ eſt dirigere aſpectum in ipſam veritateꝫ dupliciter. ẜm ꝙ eſt ipſa: vel ẜm ꝙ eſt ī creatura. primo modo non eſt aſpectum figere: ſed ſecundo modo. Dicendum ergo. ꝙ eſt cognitio in fieri ⁊ in facto eſſe. ꝯgnitiode deo ſemper eſt in fieri in vita iſta: ſed in futuro eritfacta. Et hoc modo debet intelligi quod dicit Auguſtinus. ꝙ mens obliuiſcetur cetera. ſicut patet: cuꝫ aliꝗsfacit rem habet inſtrumenta: ſed cum facta eſt proijcietea. Auguſti. indigemus in preſenti diſpenſatiuis ſimilitudinibus. ¶ Ad quartum dicendum. ꝙ defectus eſtex parte nature. ſic enim ſe habet intellectus noſter admanifeſtiſſima nature: ſicut oculus noctue ad ſoleꝫ. ſicut enim viſus noſter deficit in maxime lucidis: vt cōgnitione trinitatis ꝓpter immenſitatē lumīs. ſimiliterdeficit in minimis .ſ. in temꝑe ⁊ in motu. deficit ergo īeternis intellectus noſter quaſi ī maximis: ⁊ in minimis .ſ. in tꝑe ⁊ in motu. ſicut gͦ oculus debilis n̄ potēsſoleꝫ videre in rota: videt eū in aere. ſil̓r ⁊ nos in creatura. ¶ Ad ꝗntuꝫ dd̓m. ꝙ eſt deū videre ꝑ verbū ⁊ percreaturā. ſicut ē videre rem ꝑ lucē ⁊ ꝑ ſpeculū: ſꝫ ꝑ lucēformaliter ⁊ per ſpeculuꝫ materialiter. ſil̓r eſt vide̓ deūper verbum vt per lucem: ſed per creaturas vt per ſpeculum.Ayticulus terciusOnſequenter queritur de medio cognoſcendi deum per gratiam. cū ſit cognitio ꝑ gr̄aꝫ¶fidei. ꝑ gratiaꝫ donoꝝ intellectus ⁊ ſapīe. ꝑgratiam ꝓphetie. ꝑ gratiaꝫ raptus. h̓ tm̄ modo queremus de medio cognoſcendi per gratiam fidei. quia ſine iſta cognitione nulli adulto ē ſalus. alia v̓o ſuis locis inquirentur. ¶ Ad hoc ergo primo introducit̉ illd̓