Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ctualis. ergo aliqua ē ad ſenſum. Itē Exo. iij. legiturdominꝰ apperuiſſe moy. ī rubo. .xxiiij. ſeptuagīta ſenioribus qui viderūt deū iſrahel. ſub pedibus eius quaſopus lapidis ſaphirini quaſi celū ſerenū eſt. Et Abrahe in ſpecie humana gen̄. xviij. ergo apparuit in ſpecie corporali. ſed ſicut apparuit cognoſcebat̉. ergo ꝯgnoſcebat̉ in ſpecie corporali. ergo ſpecies corporalis ſitapprehēſibilis vim ſenſibilē exteriorē corporalē. relinquetur. ipſe deꝰ pōt cognoſci ẜm aliquē modū vimſenſibilē. Item legit̉ dominꝰ apparuiſſe in ſpecie imaginaria. vt Iacob gen̄. xxviij. quando vidit in ſomnisdominū innixū ſcale. vj. yſaie vidi dominū ſedentē ſuper ſoliū excelſum ⁊cͣ. dan̄. vij. quādo aſpiciebat donecthroni appoſiti ſunt antiquus dierū ſedit. ⁊cͣ. ergo ip̄eapparuit ī viſione imaginaria. Sed viſio imaginaria ēvirtutis imaginatiue ſiue ſenſus īterioris. relinquit̉ igitur ipſe deus poſſit cognoſci a virtute imaginaria.Cōtra diuīa forma magis ē eleuata a ſēſu ꝙͣ a formaaliqua creata. ſed forma aliqua creata. vt caritas eſtꝑticipabilis a ſenſu. ergo multomagis nec forma diuīaad hoc Aug. in libro de vidēdo deo. Caritas quātulacunqꝫ ī noſtra volūtate cōſiſtit nobis que ꝑſpicua eſt.nec ī loco videt̉. nec corporalibꝰ oculis cōtuet̉ quāto magis nec ipſe deꝰ cuiꝰ hoc pignus ī nobis eſt. ergo relinꝗtur. deꝰ videtur viſione corporali ſicut nec caritas Ite Ambro. ſuper lucā. deus in loco videt̉. ſꝫ ī corde mūdo. nec circūſcribit̉ viſu nec tactu tenet̉. nec auditu affat̉. nec inceſſu ſentit̉. circūſcribit̉ in viſu. propter id quod dictū ē exodi. xxxiij. poſteriora mea videb̓.faciē ⁊cͣ. nec tactu tenet̉ dicit ꝓpter luctum Iacob. gen̄.xxviij. nec audit̉ affatu. dicit quia legit̉ etiaꝫ auditꝰ a filijs iſrahel. exo. xxj. nec ſentit̉ īceſſu ſicut legit̉ geneẜ. iij. deambularet dominꝰ ⁊cͣ. Relinquit̉ igit̉ deusvidet̉ viſione corporali. Itē oīa vident̉ imaginatiuavident̉ vt localia. ſub aliquibus ſpacijs locorū ſeu circūſtantijs loci. ſi ergo deus cognoſcit̉ abſqꝫ omni ſpaciolocali. relinquit̉ poteſt aliquo cognoſci a virtute imaginatiua. vn̄ Aug. de vidēdo deo. Si illa que ī luce cordis oculis ītuemur ſicut ſunt cogitatiōes animiaffectiones. virtutes aīe nullis locorū ſpacijs ſeꝑantur. tamē diſcernunt̉ inter ſe. quāto magis deus qui luceꝫhabitat inacceſſibilē corporis ſenſibꝰ. quo nec ipſiꝰ niſimūdo corde pōt eſſe acceſſus. Itē idē in eodē. cum abexterioribꝰ ſenſibꝰ interiora diſtīguis atqꝫ illa iſtis antēponis cūqꝫ illis foris relictis illis intrīſecis demoraris. ea quibuſdā ſuis finibꝰ incorporalibꝰ metiēdo diiudicas in nulla te putas animi luce verſari. ego exiſſimo. tanta talia tam v̓a tam clara certa videri ſine luce poſſunt. Ipſam igit̉ luceꝫ in qua illa ꝑſpicisintuere. vide vtrū ad poſſit accedere vllus corporeorum radiꝰ oculorū. Si ergo illa eſt lux diuina. nullo pōt videri deus oculo corporali. Item nulla viscorporea comprehenſiua habens determinatum ſitumin corpore eſt apprehenſiua. niſi virtutis corporee. Sivis ſenſibil̓ īterior ē vis ſēſibil̓ extēior ſint v̓tutes corꝑeehabētes determīatum ſitū organū in corpore. relinctur qd̓ non erunt apprehenſiue niſi ſpecierum corporecrum. Relinquitur igitur deus non poteſt cognoſci vl̓apprehendi virtute ſenſibili īteriori vel exteriori. Itēſuperior vis continet inferiorem. inferior autem ſurgit in ſuperiorem. ſed deus eſt obiectum rationis. ergonon poteſt in illum ſenſus. cum omnino ſit abſqꝫ conditione materie. Item in viſione moyſi erant duo. eſſeſpeciem ignis. eſſe ſignum. Sed conſtat. ſignuꝫ vt ſignum non erat obiectum ſenſus. quia ſignum vt ſignuꝫ ſignatum que dicuntur relatiue. intellectu vnius includitur intellectus alterius ab eadem vi comprehenditur. ergo ſenſus nullomodo exigebatur in cognitionemſignati. ero relinquitur. non exigebatur ad cognitionem ſignati. cum non apprehenderet illud vt ſignum.

Quod concedimꝰ. dicendum ad obiecta ẜm beatūAuguſtinum in libro de videndo deo. interiores oculi ſunt iudices exteriorum oculorum. iſti autē illis quodam officio nunciandi in miniſterio famulantur. multaqꝫ illi vident que iſti non vident. Scd̓m hoc ergo dicendum ad obiecta. in corporalibus viſionibꝰ eſt apprehenſio forme corporalis eius quod eſt ſignum. ſenſus ergo apprehendebat formam corporalem. autemeſſet ſignum. iſtud erat ſolū rationis. vnde in apparitione erat forma obiecta ſignatio dei qui apparebat; ex illa parte dicitur apparitio ex qua eſt ſignatio queeſt ſolum in rationali. Per hec patet ſolutio ad primū. Ad ſecūdū dicendū. Auguſtinus in libro de vidēdo deo. ea que mente conſpiciunt̉ non indigent vllo corporis ſenſu. vt ea v̓a eſſe nouerimus. que ante per corpnunciantur. niſi mens aſſit que nunciata ſuſcipiat. nulla poſſunt ſcientia cōtineri. nunciata quaſi ſuſcipereprohibentur foras ea relinquit. ſed eorum imagines .i.incorporeas ſimilitudines corporum incorporalitermendat memorie. vt cum voluerit velut de cuſtodia ductas atqꝫ in conſpectu cognitionis exhibitas iudicet. et̄iſta duo diſcernit. quid in ſpecie corporali foras relinq̄rit. quid ei ſimile intus aſpiciat. illud abſens hoc preſens eſſe dinoſcit. ſicut me abſentem faciem mei corporis cogitas. illa eſt tibi imago preſens. abſens autemfacies cuius illa imago eſt. Ex hoc ergo manifeſtuꝫ eſt. viſio corporalis ſiue imaginaria non erit viſio ꝓphetica vel diuina. niſi aſſit viſio intellectualis. que formācorporalem imaginariam abſtrahendo diiudicet. hīceſt viſio pharaonis imaginaria non fuit prophetica.ſed Ioſeph. nec viſio balthaſar corporalis fuit prophetica. ſed danielis. per hoc patet reſponſio ad cetera.Queritur iterū. §. j.cognitio dei non ſit per ſenſum ſed per intellectum. exte autem intellectus multiplicatur vis apprehēſiua ẜmbeatum Auguſtinum. vt ratio intelligentia. Querit̉ergo vtrum deus cognoſcatur ratione vel intelligentiaſolum. Ad quod ſit in pͣs. Signatum eſt ſuper nos lumen vultus tui domine glo. lumen vultus ratio eſt queeſt ad cognoſcendum deum. Item illa vi que eſt in anima ſublimior cognoſcimus deum. ſed dicit in lib. de li.arbi. nihil eſt ſublimius ratione. ergo cognoſcit ratione. Contra Auguſtinus in lib. de anima ſpiritu aſſignans anime vires quinqꝫ. apprehēſiuas. ſenſum. imaginationem. rationem. intellectum. Intellectum intelligentiam dicit. Senſus eſt vis que percipit formas corporeas preſentes. Ymaginatio eſt vis que percipit formas corporeas abſentes. Ratio eſt vis que percipit corporum naturas vniuerſales abſtractas vt genera ſpecies. differētia propria accidētia. abſtrahit enim a corporibus que fundant vninerſales naturas. non actioneſed conſideratione. Intellectus eſt vis qua cognoſcit ſpiritum creatum. Intelligentia v̓o eſt vis qua cognoſcitſpiritum increatum deum. Relinquitur ergo cognoſcitur deus intelligentia ratione. Item Boetiꝰ deconſolatione ph̓ie diſtinguens vires apprehenſiuas dicicit. ſenſus contuetur ſpeciem in ſubiecta materia conſtitutum. imaginatio v̓o ſolam ſine materia indicat figuram. ratio v̓o hanc quoqꝫ tranſcendit. ſpeciemqꝫ ipſamque ſingularibus ineſt vniuerſali conſideratiōe perpendit. Intelligentia ſuꝑgreſſa vniuerſitatis ambitu ip̄amſimplicem formam pura mentis acie contuetur. Cuꝫ ergo diuina eſſentia ſit ſimplex forma. talis non ineſtſingularibus vt vniuerſalis forma. relīquitur cognoſcitur intelligentia non ratione. Item Boetius in eodem. ſuperior vis amplectitur inferiorem. inferior vero ad ſuperiorem nullomodo conſurgit. neqꝫ enim ſenſus aliquid extra materiam valet cognoſcere. nec vniuerſales ſpecies imaginatio contuetur nec ratio capit