QueſtioSecūda

paruit deus abrahe quia voluit. alijs non apparuit ꝗanoluit. Ex quo relinquitur. ꝙ deus non poteſt videri ꝑnaturalem potentiam ſolum. ¶ Contra. Rom. j. quodnotum eſt dei manifeſtum eſt in illis. gloſa ductu rationis. quaſi diceret. in ſe habent vnde cognoſcere poſſuntquod eſt noſcibile de deo ſcilicet naturalem rationem.¶ Reſponſio ẜm Hugo. in ſuis ſententijs. deus noticiam ſuam ab homine ſic ab initio tēperauit. vt ſicut nūꝙͣ quid eſſet poterat comprehendi. nunꝙͣ quia eſſet poterat ignorari. Dicendum ergo ꝙ cognitio de deo quiaeſt. poteſt haberi per naturalem rationem. ſed cognitio quid eſt non. ¶ ota igitur ꝙ cum ſit cognitiode remultiplex. quia eſt. quid non eſt. quia eſt. ſupra dixit hugo ⁊ Iohānes Dama. primo libro. ipſa creatio ⁊ gubernatio ⁊ permanentia rerum. magnitudinem diuine p̄dicant nature. vnde omnibus cognitio exiſtendi deumnaturaliter inſerta ē. itē qd̓ non eſt. ẜm ꝙ dicit Iohannes Dama. de deo quod eſt impoſſibile ē dicere ẜm ſubſtantiam. familiarius autem eſt magis ex omniū ablation facere rationem. nihil enim eſt eoruꝫ que ſunt. vndenon eſt ens ſed ſuper omnia ens. Cognitio v̓o quid eſt ⁊qualis eſt. quid eſt ẜm ſubſtantiam. qualis (⁊ liceat italoqui) ẜm perſonalem proprietatem. nō poteſt haberi ꝑnaturalem rationem. ſed improprie imperfecte ⁊ in enigmate habetur per gratiam. perfecte v̓o ⁊ ẜm ſpeciem ꝑgloriaꝫ. vnde Iohannes Dama. ꝗd eſt dei ſubſtantia ⁊qualiter deus ex deo genitus eſt. ignoramus ⁊ dicerenon poſſumus. Cognitio qua cognoſcitur per potentiāquantus eſt. propria eſt ipſius dei. ⁊ excedit omnem cognitionem creature Unde ⁊ de cognitiōe quātus ē quepertinet ad eius immenſitatem dixit Ambro. plenitudinem diuinitatis eius nemo mente aut oculis comprehedit. ⁊ beatus Gregorius ſuper Iob. eius eſſentia a nullo plene videbitur.¶ Articulus ſecundus¶ Onſequenter queritur. vtrum poſſit deus cognoſci a bonis ⁊ a malis. ⁊ probatur ꝙ non.Auguſtinus in libro de tri. mentis hūane acies inualida in tā excellenti luce nō figitur. niſi per iuſtitiā fidei emundetur. ergo non pōt cognoſci niſi a mūdis. ¶ Itē Auguſtinus trinitas que eſt ſummuꝫ bonumpurgatiſſimis mentibus cernit̉. ergo requiritur ad hocꝙ cernat̉ purgatiſſima mens. nō ergo poteſt cerni a malis. ¶ Itē Math̓. v. beati mūdo corde quoniam ipſi deum videbunt. Ambro. ſi qui mundo corde deū videbūt.ergo alij non videbunt. Neqꝫ eniꝫ īmundi ⁊ indigni deūvidebunt. neqꝫ his qui deū videre voluerit poteſt euꝫ videre. ¶ Contra. Rom. j. qui cū cognouiſſent deum. nōſicut deū glorificauerūt. aut gr̄as egerūt. ſꝫ euanuerūt.ī cogitatiōibꝰ ſuis. ⁊ obſcuratū ē īſipiēs cor eoꝝ. ⁊ ī eodēqd̓ notū ē d̓i maīfeſtū ē ī ill̓. ¶ Itē aug. ī li. retrac. retractans illud quod dixerat in ſoliloquijs ⁊ dicens. nō approbo quod dixi in oratione deus qui non niſi mundosverū ſcire voluiſti. reſpōdere .n. poteſt multos non mundos multa vera ſciuiſſe ⁊ de deo. ¶ Itē Iob. j. legitur. ꝙipſe dyabolus venit ante conſpectū dei inter filios dei.ergo ipſe dyabolus conſpexit deum qui eſt īmundiſſimꝰ¶ Item Apoc̄. j. Ecce venit cum nubibus ⁊ videbit euꝫomnis oculus. ⁊ qui eum pupugerunt. ergo mali videbunt eum in iudicio. ¶ Reſponſio. ſicut dictum eſt. ē cōgnitio de deo quia eſt. ⁊ hec poteſt eſſe malorum. ⁊ ē cognitio de deo quod eſt. ⁊ hoc duobꝰ modis. quid eſt ẜmoperationem in creaturis. vt quia potens in operatiōe.ſapiens in gubernatione. iuſtus in retributione. ⁊ hocmodo poteſt etiam cognoſci a malis. Et eſt cognitio qd̓eſt de deo in ſe. ⁊ hoc modo non eſt cognoſcibilis a malis. ¶ Reſpondenduꝫ igitur ad obiecta vtriuſqꝫ partis.

Ad primum iam patet ſolutio. ꝙ intellectus malorumnon figitur in ipſa luce. quia non videt eam in ſe ſed invmbra creature. ¶ Ad ſecūdū dicēduꝫ vt fiat vis in hͦ ꝙdico cernere. ⁊ aſſignatur differentia eius q od eſt cernere. ⁊ eius quod eſt videre. videre enim eſt rem ſub ſpecie aliqua comprehendere. cernere v̓o eſt rem ſub certa⁊ diſtincta ſpecie ⁊ determinata apprehendere. propterea ille qui videt a remotis homineꝫ ⁊ non diſcernit anſit homo ſed corpus aliquod vel animal. non dicit̉ cernere ꝙͣuis dicatur videre. Sed cum videt ipſum de prope ſub certa ſpecie tunc dicitur ipſum cernere ẜm illummodum dicendum. ꝙ cum cognoſcatur deus per effectꝰnaturales ⁊ per effectus gratie. in effectibus natura libus cognoſcitur deus ſub ratione bonitatis generali. q̄eſt participabilis ab omni creatura. In effectibus vere gratie participant ſub ratione bonitatis ſpeciali. q̄ ſoluꝫ prebet ſe animabus ſanctis vt dulcis ⁊ delectabilis.Ideo primo modo dicetur videri aliquomodo. ſed ſecūdo modo cerni. Ideo ꝙͣuis a malis aliquomodo videripoſſit in effectibus nature. tamen a purgatiſſimis mentibus cerni poteſt in effectibus gratie. ¶ Ad tercium dicendum. ꝙ eſt videre deum in eo ſcilicet quod eſt in ſe. ⁊eſt videre deuꝫ in eo quod non eſt ſcilicet. in ſuo effectu.quod non eſt in ſe. ſed ab ipſo. Primo modo videtur ſolum a mundis corde. Scd̓o videtur a malis. Item Auguſtinus in libro de videndo deo. ſi noſtra voluntas apud ſe manens ⁊ latens ſine vlla ſui commutatione perquas ſe extenderet exprimit voces. quanto facilius deus omnipotens ſua latente ⁊ incommutabiliter manente natura. in qua voluerit ſpecie ⁊ cui voluerit apparerepoterit. Ad viſionem v̓o illam in qua videbimus eum ſicuti eſt. munda corda perueniunt. ¶ Ad obiecta alterius partis. iam patet reſponſio ꝙͣtum ad primum ⁊ tercium. tamen dicendum ẜm ꝙ dicit beatus Auguſtinusin libro de videndo deo. ꝙ ſcriptum eſt veniſſe dyabolūin conſpectu dei. non ideo dyabolus vidiſſe deum credēdus eſt. ipſe enim dicitur veniſſe in conſpectu dei nō deus in conſpectu eius. Ueniunt autem in conſpectuꝫ noſtrum q̄ videmus. non a quibus videmur. Si ergoolijtiatur ꝙ ſemper veniat dyabolus in conſpectu dei. cūſemper videatur ab eo. Reſponſio. ꝙ ꝙͣuis ſit in conſpictu dei ꝙͣtum ad ſapientiam cum omniā videt. tamē dicitur venire in conſpectu dei ꝙͣtum ad ordinem iuſtitiequa ordinatur differenter mala volūtas dyaboli ad tēptationem bonorum. ſicut dicit in Iob. ⁊ ad ſeductionēreproborū. ſicut. iij. Re. xxij. de Achab. qui cōgregatisquadringētis ꝓphetis q̄ſiuit ab eis. ire debeo ī ramothgalaad ad bellandū qui vna voce reſpōderūt aſcēde. dabit eā dominus in manu regis. Ecōtra micheas prophetauit dicens vidi. cunctum iſrahel diſperſum ī mōtibꝰquaſi oues non habentes paſtorem. vnde diſtinguetur conſpectus ſapientie ⁊ conſpectus iuſtitie. ¶ Ad vltimum reſpondet Auguſtinus eodem libro de vidēdo d̓o.videbunt in quem pupugerunt ẜm humanam formaꝫ.non illam dei formam in qua non rapinam arbitratuseſt eſſe ſe equaleꝫ deo. in illa dei forma tunc videbunt ꝙvidebunt eum ſicut eſt.¶ Articulus terciusEinde queritur. vtruꝫ deus cognoſcatur ſenſu. ⁊ hoc exteriori vel interiori. vl̓ ratione tm̄IEt videtur ꝙ ſenſu nō tm̄ ratione. nam vbicūqꝫ eſt apparitio ponitur cognitio. ſed legitur deus apparuiſſe in viſione corporali. ⁊ in viſione imaginaria. ⁊ inviſione intellectuali. ergo cognitio de ipſo fuit ẜm actuꝫvirtutis ſenſibilis exterioris ⁊ interioris. ⁊ ẜm actū virtutis intellectiue. ergo qualibet vi poteſt deus cognoſci.¶ Item idem videtur per diſtinctionem illā qua diciturtriplex eſt viſio ſcilicet corporalis imaginaria ⁊ intelle-