pitur aggrauat animā. ⁊ terrena inhabitatio deprimitſenſum multa cogitantem. ergo relinquetur ꝙ nō poteſtcognoſcere ſpeciē diuinā ſicuti ē que eſt omnino abſtracta a corpore. ¶ Cōtra Augu. in lib. de videndo deo. inlib. numerorū .ſ. xij. dicit dominꝰ alijs ꝓphetis ſe in viſion apparere ⁊ in ſomnis moyſi aut per ſpeciē nō ꝑ enigmnata. vbi etiam addit dicens ⁊ gloriam domini vidit.Quid ergo eſt ꝙ ſic fecit eum exceptum. niſi forte. quiain illa contemplatione dignum tunc habent miniſtrū intota domo ſua fidelem. vt quēadmodum cōcupierat videret deum ſicut eſt. ¶ Item Augu. in eodem. ita etiamverum eſt quod dictum eſt nemo poteſt faciē meaꝫ videre ⁊ viuere. quia neceſſe eſt ab hac vita abſtrahi menteꝫquando in illius ineffabilitatē viſionis accipitur. ⁊ nōſit incredibile quibuſdā ſanctis. nondum ita defunctisvt ſepelienda cadauera remanerēt. etiam illā reuelationem fuiſſe cōceſſam. ⁊ ponimus exemplū de paulo ī raptu. ij. Corin. xij. Relinquitur igitur ꝙ poteſt in hac vita videri. ¶ Item nō eſt aliquis defectus in potentia nature qui nō poſſit remoueri per potentiā gratie ⁊ ſuꝑari. ergo ſi potētia nature eſt ad videndum deuꝫ ſicuti eſtcum viuitur in carne. tamen cū multiplici defectu. ꝑ potentiam gratie poterit defectus ille amoueri. ergo ꝑ adiutorium gratie poteſt deus videri in preſenti ſicuti eſt.¶ Solutio. per naturā conſtans eſt nō poteſt videri ſicuti eſt. Diſtinguendū ergo eſt ꝙ eſt gratia perfecta. ⁊ ēgratia imperfecta. dico autem gratiam imperfectā queeſt in hominibus imperfectis. perfectam v̓o gratiā queſt perfectorum ẜm ꝙ eſt eſſe perfectum in via. Dicendūergo. ꝙ non eſt poſſibile videre deum in preſenti per gratiam imperfecte contemplationis. ſed per gratiam perfecte contemplationis poteſt. non tamen a deo plene vtpoſt hanc vitam. ⁊ hoc eſt quod dicit Grego. ſuper Iob.xxviij. vbi dicitur. ſapientia abſcōdita eſt ab oculis oīmpiuentium. quia in hac mortali carne conſiſtentibus ⁊videri poteſt per quaſdam circumſcriptas imagines.⁊ videri non poteſt per incircumſcriptum lumen eternitatis. a quibuſdam videri nō poteſt in hac mortali carne exiſtentibus. tamen ineſtimabili virtute creſcentibusquodam contemplationis acumine eterna dei claritasvideri poteſt. Unde notandum. ẜm Auguſtinum in libro de trinitate ad ſoluenda obiecta. ꝙ facies dei dicitur forma in qua non ſapientiam arbitratus eſt eſſe ſeequalem patri. quam nemo poteſt videre ⁊ viuere. ſiuequia poſt hanc vitam videbimus facie ad faciem. ẜm ꝙdicit Apoſtolus. j. Corin. xiij. ⁊ ẜm Iohannem. j. Io. iij.nondum apparet quid erimus. cum auteꝫ apparue̓it ſimiles ei erimus. quando videbimus eum ſicuti eſt. quodvtiqꝫ poſt hanc vitam intelligi voluit. cum mortis debitum ſoluerimus. ſiue etiam nunc inquantum dei ſapientiam per quam facta ſunt omnia ſpiritualiter intelligimus. intantum carnalibus affectibus morimur. vt motuum nobis hunc mundum deputantes. nos quoqꝫ ipſihuic mundo moriamur. ⁊ quod ait apoſtolus ad gall̓.vlti. mihi mundus crucifixus eſt ⁊ ego mūdo. ⁊ per hecpatet ſolutio ad omnia obiecta. vnde ⁊ ẜm hoc. ꝙ dicitAuguſtinus in queſtione penultima ad oroſium de raptu pauli. ob id raptus fuerat apoſtolus in tercium celum .i. intellectualem viſionem. vt deum non per corpꝰnon per ſimilitudinē corꝑis. ſꝫ ſicut eſt ipſa veritas cerneret. ad hoc profecto peruenerat paulus vt deum ſic iniſta vita videret. ſicut ſancti poſt hanc vitam videbunt.¶ Ayticulus ſextusOnſequenter queritur. vtruꝫ deus poſſit naturaliter cognoſci in ſua preſentialitate. ẜmꝙ preſens eſt creature. hoc eſt. vtrum poſſitnoſci de deo naturaliter ꝙ preſens eſt omnibus rebus. Et videtur ꝙ ſic. j. Ro. inuiſibilia dei. glo. per gu-

bernationem videtur ꝙ preſens eſt omni rei. ¶ Contra.cognitio per gratiam maior eſt ꝙͣ illa que eſt per naturam. ſed per gratiam non cognoſcitur eſſe preſens ꝑ gratiam de neceſſitate. ergo multominus per gratiam poterit cognoſci eſſe in rebus per eſſentiam. nam illa cognitio certior eſt. ¶ Item Ambroſius. cum abſens putaturvidetur. cum preſens eſt non videtur ¶ Reſponſio. dicendum ꝙ per naturam poteſt cognoſci eſſe preſens rebus. per gratiaꝫ tamen non poteſt cognoſci eſſe preſensper gratiam. quia medium in cognitione naturali eſt affectus creatus qui poteſt comprehendi. gratia autem dicit acceptionem in deo. ratione cuius non eſt in poteſtate noſtra comprehendere gratiam noſtraꝫ eſſe. ⁊ ita necdeum preſentem per gratiaꝫ eſſe. ¶ Ad auctoritatē Ambro. poteſt dici ẜm ꝙ exponitur a pluribus. cum abſensputatur id eſt reputatur vt abſens per humilitatem videtur. quia tunc eſt preſens per gratiam. item cum preſens eſt per gratiam non videtur. quia reputat̉ abſensper humilitatem. ¶ Notandum tamen. ẜm Auguſtinūin libro de videndo do. ꝙ Ambroſius videtur tractareverba illa. xiij. Io. tanto tempore vobiſcum ſum ⁊cͣ. philippe qui videt me ⁊cͣ. ẜm hoc dicit Ambroſius. ꝙ ꝙͣuisvbiqꝫ ſit preſens per immenſitatem. tamen putatur eſſeabſens per incōprehēſibilitatē. Scd̓m hoc ergo exponitur auctoritas cū abſens puta. ⁊ .i. īcōprehēſibilis. tūcvidetur .i. cognoſcitur. Item cum preſens eſt non videtur. quia non putatur eius preſentia incomprehenſibilis. vnde Philippus ⁊ alij apoſtoli habebant xp̄m p̄ſentem ⁊ non videbant. quia non cogitabant eum vt abſentem .i. incomprehenſibilem. vnde Auguſtinus exponēsverbum Ambro. in libro de videndo deo. Cum abſensputatur videtur. non dicit cum abſens eſt. ſed cum abſens putatur. Huſqͣ enim abſens eſt. quia celum ⁊ terram implet. nec ſpacijs intercluditur paruꝰ. nec magnꝰdiffunditur. vbiqꝫ totus eſt ⁊ a nullo loco continet̉ hecqui excedente mente intelligit. videt deum cum abſensputatur.¶ Membrū ſecundumEcūdo principali queritur ex parte cognoſcentis per quatuor articulos.Primus. an ſit in naturali potētia cognoſcere deum.Scd̓us. an ſit cognoſcibilis a bonis tm̄ vel etiaꝫ a mal̓.Tercius. an ſit cognoſcibilis ſenſu vel ratione tm̄.Quartus. an ſit cognoſcibilis ẜm modum vnum ab homine ante peccatum ⁊ poſt.¶ Articulus primusRimo queritur. vtrum ſit in naturali potentia cognoſcere deū. aut requiratur gratia ſuper addita. Ꝙ autem non ſit ſufficiens naturalis potētia. primo probatur per hoc quod dicitur. j.thi. vlti. habitat lucem inacceſſibilem quā nullus hominum vidit. glo. quia nullus ad eam accedit ex ſe. ſed cuidatur ex dono eius. quod intelligebat propheta dicēs.accedite ad eum ⁊ illuminamini. ⁊ ita inacceſſibilis eſtlux. quia ipſe eſt quem nullus hominū vidit ex ſe. ¶ ItēAmbroſius ſuper lucam quod repetit Auguſtinus ī libro de videndo deo. non eſt in poteſtate noſtra videredeum. ſed in poteſtate illius apparere. Ex quo ſequit̉.non ſufficit naturalis potentiā ad videndum deum. ſerequiritur gratia. ¶ Item in eodem Ambro. ſi poteſtasPnon eſt videre deum. eſt tamen gratia promerendi vt videre poſſumus. ergo videre deum eſt ex gratia nō ex naturali potentia. ¶ Item Ambroſius in eodem. non ſimiliter ſenſibilia videntur. ⁊ his in cuius voluntate ſuumeſt videri. ⁊ cuius nature eſt non videri. volūtatis dei eſtvideri. Nam ſi vult videtur. ſi non vult non videtur. Ap