Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ricus vel tranſſumptus: que quideꝫ competūt arti.ſed theologicus modus eſt poeticus hiſtorialis vel ꝑabolicus. non eſt artificialis. Item omīs modꝰ ſciētie eſt diffinitiuus. diuiſiuus. collectiuꝰ. ſed modus ſacre ſcripture eſt hmōi. non eſt ſcientialis. Iteꝫomīs modus artis ſcientie eſt ſermones maīfeſtosmodus ſacre ſcripture eſt ſermones miſticos. nonartificialis ſcientialis. Rn̄ſio. dd̓m non eſt modus ſacre ſcripture modus artis vel ſcientie ẜm comp̄henſioneꝫ ratōnis humane: ſed per diſpoſitioneꝫ ſapientie diuine ad informatōneꝫ anime in his que ꝑtinētad ſalutem. vnde augꝰ. xiiij. de trinita. Non quicꝗd ſciri ab hominibꝰ poteſt in rebus humanis vbi plurimuꝫcurioſitas vel noxie vanitatis eſt huic ſcientie tribuo.ſed illud tm̄ modo quo fides ſaluberrima que ad veraꝫbeatitudinem ducit gignitur. nutritur. roboratur: queſcientia eſt in rebus que ad ſalutem ꝑtinent. Ad pri ergo quod obijcitur reſpondendū ẜm beatū Dyo.in hierarchia angelica dicenteꝫ. valde artificialit̓ theologia poeticis ſacris informationibꝰ in figuratisintellectibꝰ ꝑſa eſt noſtruꝫ intellectū reſpiciens. Etenīnon eſt poſſibile aliter nobis lucere diuinū radiuꝫ: niſivarietate ſacroruꝫ velaminū anagogice circūuelatumqm̄ non eſt poſſibile animo noſtro ad non naturaleꝫ illam aſcendere celeſtium hierarchiaꝫ contemplatione:niſi ea que ẜm ipſum eſt materiali manuductōe artat̉.preterea pulchre in ſacra ſcriptura ꝓcreate ſunt informiū forme figure carentiū figuris. preterea decētiſſi eloquijs diuina enigmata occultare ī inuiā multis ponere ſacram abditāqꝫ ſuꝑnum donoꝝ intellectuūveritateꝫ. eſt eniꝫ non omīs ſacer neqꝫ omniū eloquiadicunt ſcientiam. Ex quibꝰ verbis b. dyoniſij patet.ratio quare ſacra ſcriptura valde artificialiter ẜmdum poeticuꝫ traditur: poteſt eſſe neceſſitas intellectꝰnoſtri qui deficit in comprehenſione diuinoꝝ. Secunda eſt dignitas veritatis: que debet celari hominibusmalis. Ad ſecundum dicendū. alius eſt modꝰ ſcientie qui eſt ẜm comprehenſioneꝫ veritatis per humanam rationeꝫ. alius eſt modus ſcientie ẜm affectuꝫ pietatis per diuinam traditioneꝫ. Primus modus diffinitiuus debet eſſe diuiſiuus collectiuus. talisdus debet eſſe in humanis ſcientijs: quia apprehenſioveritatis ẜm humanam rationeꝫ explicatur per diuiſiones diffinitiones ratiocinationes. Secundus modus debet eſſe preceptiuus. exemplificatiuus. exhortatiuus. reuelatiuus. oratiuus. hi modi competunt affectui pietatis. hic modus eſt in ſacra ſcriptura. Un̄ad Thi. primo dicitur ſcientia ẜm pietateꝫ. Pret̓ea.modus preceptiuus eſt in lege euangelio. exemplificatiuus in hiſtoriographis. exhortatiuus in libris ſalomonis epiſtolis. reuelatiuus in prophetis. oratiuus in pſalmis. Nota etiaꝫ alius modus debet eſſeſcientie que habet informare affectum ẜm pietatē: aliꝰſcientie que habet informare intellectum ſolum adgnoc cendam veritateꝫ. Ille qui erit ad informationeꝫaffectus: erit per differentias que dicte ſunt. quia precepta. exempla. exhortationes. reuelationes. orationes.introducunt pietatis affectiones. Eſt auteꝫ pietas cultus dei ſicut dicit Auguſti. xij. de trinitate: introducēsillud iob. Ecce pietas ipſa eſt ſapientia. Eſt aūt cultꝰdei quo nunc deſideramus eum videre. credimuſqꝫſperamus viſuros. deſideramus caritate: credimus fide: ſperamus ſpe. ẜm quas tres virtutes pietatis diſciplina formatur. Ad tercium dicenduꝫ eſt. ſicut eſtproprium humane ſcientie tradi per ſermones manifeſtos: ita proprium eſt diuine ſapientie vt ſit per ſermones occultos. Eſt eniꝫ ſapientia ī miſterio ẜm dicitur prima ad corint̉. ſecundo. Loquimur ſapientiamque in miſterio abſcondita eſt. Ratio auteꝫ abſconſioonis eſt triplex. Prima eſt meritum fidei. in hoc enim

meretur: quia credit quod non videt. propter hoc apocalipſis quinto. vidit in dextra ſedentis librū ſcriptumſignatum intus foris ſeptem ſigillis. Secunda cauſaeſt exercitium ſtudij. propter quod dicitur danicl̓. xij.Claude ſermones ſigna librum vſqꝫ ad tempus ſtatutum. pertranſibunt eniꝫ plurimi multiplex erit ſcientia. Tercia cauſa ē dignitas veritatis que debet abſcondi malignis. math̓. ſeptimo. Nolite ſanctum darecanibus: neqꝫ mittatis margaritas ante porcos. Articulus ſecūdusOnſequenter queritur: an modus ſacre ſcripture ſit certitudinalis. ſcilicꝫ an is modusſacre ſcripture ſit certior ꝙͣ in alijs ſciētijs. cum certior ſit intellectus ꝙͣ fides: in alijs ſcientijs ēintellectus: in hac ergo fides. ergo certior eſt modus īalijs ſcientijs ꝙͣ in iſta. Item certior eſt ſcientia queprocedit ex principijs ſe manifeſtis intellectui: ꝙͣ illa que procedit ex principijs occultis intellectui. ſꝫ alieſcientie procedunt ex principijs per ſe manifeſtis intellectui. hec aūt ex occultis intellectui: quia ex prīcipijsfidei. ergo modus in alijs ſcientijs eſt certior. Itemcertior eſt modus in illa ſciētia que traditur ex ſermonibus proprijs: ꝙͣ illa que procedit ex ſermonibꝰ trāſſumptis. Item certior eſt que per vniuoca ſimpliciter dicta tractatur: ꝙͣ alia que per equiuoca multipliciter dicta. quia ex his dubia ſententia generat̉. Relinquitur ergo certior eſt modus in alijs ſcientijs ꝙͣin theologia. Contra. certior eſt modus ſciendi perinſpirationeꝫ ꝙͣ per humanaꝫ ratiocinationeꝫ. Iteꝫcertius eſt quod ſcitur teſtimonio ſpiritus ꝙͣ quod teſtimonio creaturarum. Item certius quod moduꝫguſtus ꝙͣ per modum viſus. cuꝫ ergo modus ſacre ſcripture ſit modus ſciendi per inſpiratōneꝫ teſtimoniūſpiritus: modus ſciendi modū guſtus. in alijs d̓o ſciendi ratiocinatōneꝫ teſtimoniū creature moduꝫviſus. manifeſtū eſt certior eſt modus ſciendi in theologia ꝙͣ ī alijs ſciētijs. Rn̄ſio. eſt certitudo ſpeculationis: ē certitudo exꝑiētie. p̄terea ē certitudo ẜm intellectū: ē certitudo ẜm affectū. Itē eſt certitudo quo acaīm ſpūaleꝫ: eſt certitudo quo ad aīm aīaleꝫ. Dico modus theologicus eſt certior certitudine exꝑientiecertitudine quo ad affectū ē moduꝫ guſtus. InꝘdulcia faucibꝰ meis eloꝗa tua ⁊cͣ. ꝙͣuis certiorad ſpeculatōꝫ intellectus que eſt modū viſus. Itē certior ē homī ſpūali ꝙͣuis incertior aīali .j. corint̉. ij. aīalis homo non ꝑcipit ea que ſpiritus dei ſunt: ſpūalisaūt omīa diiudicat. Ad primū quod obijcit̉ iaꝫ pꝫſolutio. fides eſt certior intellectu aliarū ſcientiaruꝫcertitudine affectionis: non certitudine ſpeculatōnis. Ad ſecundū dd̓m. ſunt principia veritatis vt veritatis. ſunt prīcipia veritatis vt bonitatis. Dicoalie ſciētie ꝓcedūt ex prīcipijs veritatis vt veritatis ſe notis. hec aūt ſciētia ꝓcedit ex prīcipijs veritatisvt bonitatis ſe notis vt bonitatis ꝙͣnis ocultis vtveritatis. vn̄ hec ſcīa magis eſt v̓tutis ꝙͣ artis: ſapīamagis ꝙͣ ſcīa. magis .n. ꝯſiſtit ī v̓tute efficacia ꝙͣ ī ꝯtēplatōne noticia .j. coꝝ. ij. ẜmo nr̄ ī ꝑſuaſiōibꝰ hūane ſapīe v̓bis: ſꝫ in on̄ſione ſpūs v̓tutis. Ad terciūdd̓m. ē certitudo homī aīali hꝫ noticiā niſi exꝑimēto ſenſibiliuꝫ. ē certitudo homī ſpūali hꝫ ſpm̄ adꝯtēplatōꝫ diuinoꝝ. aīali homī eſt certꝰ modꝰ miſticas locutōes ꝙͣuis ſit certiꝰ homī ſpūali .j. coꝝ. ij. qd̓oculus vidit nec auris audiuit nec in cor hoīs aſcendit: nobis reuelauit ſpm̄. ſpūs .n. omīa ſcrutat̉. Preterea ꝓpriū ē ſicut dictū ē hmōi ſcīe tradi in miſterio. ī ẜm onibꝰ occultis. Pret̓ea modꝰ ẜmonū occutoꝝ vl̓ miſticoꝝ ſit ẜm ꝓprietatē ſcīe. certior erit ille modus aīe diſponēte ad illā: que .ſ. eſt ſpūalis non animalis. Ad vltimuꝫ dicendum. alius eſt modus certi-