Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioPrima

a ſpirituſancto. In alijs v̓o ſcientijs ſpeculatiuis .ſ. eſtacceptio veri vt veri. In practicis aūt moralibꝰ etſi ſitacceptio veri vt boni: non tamen vt boni gratuiti: ſedmoralit̓. vnde non dicūtur edite a ſpirituſancto. Iteꝫde deo dicitur eſſe iſta ſcientia. ſicut alie velut philoſophia prima. quia non agunt de deo ẜm miſteriuꝫtrinitatis. vel ẜm ſacramentum humane reꝑationis.Item inductiua ad deuꝫ per principia timoris amoris ex fide miſericordie iuſticie dei. quod cōuenitalicui ex ſcientijs. per hec patet ſolutio ad obiecta. Nlēbrum tercium.Adine conſequenti queritur. de quo ſitſcientia ſacre ſcripture. Circa quod diuerſa legunt̉. Hugo de ſancto victore inlib. ſent̉. Materia diuinarum ſcripturarum ſunt opera reꝑatōnis. aliarum v̓o ſcientiarū oꝑaconditōnis. Contra. Gen̄. primo agitur de operibꝰconditōnis. Item theologia eſt ſcientia de deo. eſtſcientia de cauſa operū conditōnis reꝑationis.materia diuinarū ſcripturarum erunt opera reparationis: ſed magis ipſa cauſa que deus eſt. Item magiſter in ſententijs ẜm beatū auguſti. de doctrina xp̄ianaponit continentiaꝫ noue veteris legis circa res ſigna verſari. materia diuinaruꝫ ſcripturaꝝ ſunt res ſigna. Contra. eſt eadeꝫ ſcientia reruꝫ ſignorum. immo diuidūtur ſcientie reales que ſunt rebuscontra ſcientias ſermocionales que ſunt de ſignis reꝝ non eſt vna ſcientia rerum ſignoꝝ. Item res dequibus ait theologia ẜm auguſti. ſunt res quibꝰ fruendum. quibꝰ vtendū. que fruūtur vtuntur. ſed ſub hiscomprehendit̉ omne genus rerum. theologia eſt deomnibus. Item ponūt alij materia diuinarū ſcripturarum eſt chriſtus integer caput corpus. xp̄useccleſia: ſponſus ſponſa. iuxta glo. in principio pſalterij: nihil eſt ī diuina ſcriptura quod ꝑtineat adchriſtum vel ad eccleſiaꝫ. Sed contra. finis legis ē xp̄cRoma. x. .xliij. conſummatio ſermonū ipſe eſt. noneſt materia. Reſponſio. materia dupliciter accipit̉in ſcientijs: de qua circa quam. Materia de qua pōtaſſignari tripliciter ẜm illud beati Dyoniſij in hierarchia angelica. In tria diuidūtur ſuꝑ mundana ratōneomīs diuini intellectus. in eſſentiaꝫ. virtuteꝫ. operationeꝫ. Scd̓m hoc ſi aſſignemus materiaꝫ diuinarūſcripturarum ẜm ratōneꝫ virtutis. dicemus materia diuinarum ſcripturarū eſt chriſtus: qui eſt dei virtus dei ſapientia .j. corint̉ .j. Si d̓o aſſignemus materiam diuinarum ſcripturaꝝ ẜm ratōneꝫ eſſentie. dicemus materia diuinarum ſcripturaruꝫ eſt deus ſiuediuina ſubſtantia. vnde ẜm hoc theologia eſt ſciētia deſubſtantia diuina cognoſcenda xp̄m in oꝑe reꝑationis. Ad illud quod primo obijcitur contra aſſigͣtionem Hugonis. in primo eſſe agitur de oꝑibusditōnis. Dicendum eſt duplici ratōne agitur in ſciētia de aliquo. vel quia pertinet ad genus rei de qua agtur in illa ſcientia: ſicut contentū in illo. vel vt clariusfiat manifeſtius illud de quo agitur in illa ſcientia.ẜm primū modū agitur etiam ī ſacra ſcriptura de oꝑibus reꝑationis. ſꝫ ẜm modum ſecūdum agitur de operibus conditōnis. vnde Hugo de ſancto victore in ſententijs. vt competentius ad tractanda opera reꝑatōisaccedat. primū in ipſo capite narratōnis conſtitutiōeꝫnarrat opeꝝ conditōnis gen̄. j. .n. oſtendere poſſꝫꝯueniēter qualiter homo reꝑatus ſit: niſi prius oſtenderet qualit̓ ſit lapſus. neqꝫ lapſum eius ꝯuenient̓ on̄deret: niſi prius qualiter a deo inſtitutꝰ fuerat exēplificaret. Ad on̄dendaꝫ aūt primā inſtitutōꝫ hoīs: opotuit vt totius mūdi conſtitutio poneret̉. quia ꝓpter hominē factus eſt mūdus. Ad ſecūdū v̓o qd̓ obijcit̉tra eundeꝫ. theologia eſt de cauſa opeꝝ recreatōnis

conditōnis. ꝯcedendū eſt: tn̄ ex hoc ſequit̉ materia diuine ſcripture non ſint opera reꝑatōnis. qꝛ ſumma cauſa que deus eſt declarat̉ opōnis pervirtuteꝫ xp̄i. ſicut dictum eſt. vt in oꝑatōne cognoſcamus virtuteꝫ: in virtute diuinitatē. j. Ro. Inuiſibilia dei .ſ. virtus diuinitas cognoſcūtur ea que fct̄aſunt. Nota ẜm hugo. opus ꝯditōis eſt creatiodi omībꝰ elemētis ſuis. opus v̓o reſtauratōis eſt incarnatio verbi cum oībus ſacramētis ſuis. Mūdaneſiue ſeculares ſcientie materiā hn̄t oꝑa ꝯditōis. diuinaſcriptura materiā hꝫ oꝑa reſtauratiōis. Ad illd̓ v̓oquod obijcit̉ ꝯtra aſſignatiōꝫ materie ſacre ſcripture īſententijs circa res ſigna. Dicēdū res ſigna ſuntmateria circa quā eſt ſacra ſcriptura: materia deeſt. ideo ꝯuenient̓ dicit̉ iuxta verbū aug. materiaꝫ ſacre ſcripture circa res ſigna verſari. Materia v̓o dequa eſt ſacra ſcriptura eſt diuina ſubſtātia ꝯgnoſcenda xp̄m in oꝑe reꝑatōnis. quēadmodū eſt dicere de philoſophia prima. materia circa quā eſt ſunt oīa. vn̄dicit̉ eſſe de omībꝰ. qꝛ eſt circa ens ẜm oēm ſui drn̄tiamẜm drn̄tes diuiſiōes entis .ſ. ens potētia. ens actu. ensvnū multa. ens ſub̓a accn̄s hmōi. Materia deintentō eſt ens actu vnū quod eſt ſub̓a prima a omīadependūt ita quēadmodū materia circa quaꝫ eſt ſacraſcriptura ſunt res ſigna. Materia v̓o de qua principalis intentio eſt illa de qua dicta eſt. Ad illd̓ v̓o qd̓obijcit̉ de vnitate ſcientie que eſt rerū ſignoꝝ. Reſpondendū. eſt vbi eſt ſeꝑata ratio ꝯſideratiōis rei ſignoꝝ. hic v̓o ſeꝑat̉ conſideratio: ſit relatioſideratōnis ad vnū quod eſt reformatio hoīs ad ſil̓itudinē dei: ſeu ꝯformatio homīs ad deū opus reꝑatōisa xp̄o. Ad illud v̓o quod obijcit̉: eſt de omībꝰ. quiaagit de rebus ẜm oēm drn̄tiam. Dicendū etſi agatomnibꝰ: non tn̄ ẜm ratōnes differentes oīm. ſͦ ẜm vnāratōneꝫ que eſt vt homo reꝑatus ſacramenta incarnatōnis que eſt res inter vtenda fruenda conſtitutaper vtenda ꝑueniat ad fruenda: que ſunt pater filiusſpirituſſanctus. ſcilꝫ incōmutabile bonum. etſi agat domnibus in genere: non tamen de omībus ẜm eundomodum ſiue ẜm oīm rationeꝫ. ſꝫ ẜm vnū ꝓpriuꝫ modū rationeꝫ que dicta eſt. Ad id quod obijcit̉ contraaſſignatiōeꝫ qua ponit̉: totus xp̄us caput corpꝰ materia ſacre ſcripture. ꝯcedēdū eſt ẜm modū qui dictuseſt. Et qd̓ obijcit̉ xp̄us eſt finis eſt materia. dicendū ſequit̉. queadmodū .n. in virtutibꝰ ſunt īfineꝫ. vt fides. ſpes. caritas. idem eſt materia ſiue ſubiectum finis. vt fides materiaꝫ finem hꝫ ſummū ve. credens ipſum ſummū verū ꝓpter ſummū veruꝫ.caritas ſimilit̓ amat ſummū bonū ꝓpter ſummū bonū aūt ſic eſt in virtutibꝰ que ſunt eoꝝ que ſunt ad finēvt ī iuſticia fortitudine. immo eſt alia materia virtutis: alius finis. Fortitudinis .n. materia ſunt arduadifficilima: ſꝫ finis eſt ſummū bonū. tolerat .n. aggredit̉ difficilima ꝓpter ſummū bonū. Sil̓r eſt dice̓ de ſcientia que eſt in finē: que eſt in ſacra ſcriptura. qm̄ ideꝫhꝫ materia fine. vnde ſequit̉: xp̄us eſt finis.eſt materia. Nembrum quartumOnſequēt̉ querit̉ de ſacre ſcripture.Et ē primꝰ articulus. an modus ī ſacraſcriptura ſit artificialis vel ſcīalis. Secūdus. an ſit certitudinalis. Terciꝰ. anſit vniformis vel multiformis. Et ſuppoſito ſit multiformis. Quartꝰ de ml̓tiformitate modoꝝ ſacre ſcripture. Quītus de ſenſu lr̄ali an fundet̉ ſuꝑ verū. Articulus primusprimū obijcit̉ ſic. Oīs modus poeticꝰ eſtinartificialisue ſcīalis. qꝛ ē modꝰ hiſto