xxxvi

ꝙ filiꝰ dei eſſet ⁊ a mortuis die tercia reſurgere debebat. Et hec eſt ratō quare dies ſabbati magis qͣꝫalia dies beate marie appropriatur. Tercia ratio ēquia dies ſabbati eſt ianua ⁊ introitus ad dominicam diem. Vnde cum fumus in ſabbato. ſumus iuxta dominicam diem. dies autem dominica eſt diesrequiei. ⁊ ſignificat vitam eternam. Vnde cum ſumus in gracia domine noſtre ſumus quaſi in ianuaparadiſi. quia igitur ipſa eſt nobis porta ad regnūcelorum. quod per diem dominicam figuratur. Id̓ode illa ſolennizamus. in ſeptima feria que diem dominicam precedit. Quarto vt ſolennitas matris ſolennitati filij continuet̉. Quinto vt feſtiuius agatur in die in qua deus ab omni opere requieuit. Notandum etiam eſt ꝙ in miſſe officio vbi chriſti paſſio repreſentatur tribus linguarum generibus vtimur. ſcilicet greca hebraica. ⁊ latina. ad ſignificādum ꝙ his tribus linguis ſcriptus eſt tituluscrucis chriſti. iohannis decimonono ⁊ ad deſignandum ꝙ omnis lingua que per hanc triplicem intelligitur deum laudare ⁊ confiteri debet. quia dominus noſter iheſus chriſtus in gloria eſt dei patrisLicet enim multa ſint genera linguarum iſte tamēſunt principales. hebrea propter legem ⁊ quia eſtmater aliarum. greca propter ſapienciam. latina ꝓpter nobilitatem ⁊ romani imperij dominium. verba latine ſunt epiſtole. euangelia. orationes. ⁊ cantus. greca ſunt kyrieleiſon criſteleiſon et imas.hebraica ſunt alleluia. amen. ſabaoth. ⁊ oſanna.Vnde ⁊ in miſſa romani pontificis in precipuis ſolennitatibus legitur euangelium ⁊ epiſtola nonſolum in latino. verum etiam in greco. ad deſignandum coniunctionem vtriuſqꝫ populi ſub vna fide ſiue ꝙ eccleſia conſtat non ſolum ex latinis. verumetiam ex grecis. ⁊ vide in. vj. parte ſub ti. de paraſceue. Sed queritur vtrum ſacerdos minꝰ quam duobus preſentibus debet celebrare miſſam. Et videtur ꝙ non. ſtatuit nanqꝫ ſother papa. vt nullus miſſarumſolennia celebrare preſumat. niſi duobus p̄ſentibus ſibiqꝫ reſpondentibus ipſe terclus habeatur. Cum enim ipſe preſbiter dicat dominus vobiſcum ⁊ in ſecreta dicit. orate pro me. conuenit vtipſius ſalutacioni a pluribus reſpondeatur. Verūaliud eſt neceſſitatis articulꝰ in quo poteſt vno ſolo preſente celebrare. ⁊ aliud religionis contemptus. Die quoqꝫ credendum eſt et ſacris auctoritatibus comprobatur ꝙ angeli dei comites aſſiſtuntorantibus. iuxta illud ꝓpheticum. In cōſpectu angelorum pſallā tibi. Et angelus ad tobiam. Quando orabas cum lacrimis obtuli oratōnem tuam domino. ſed ⁊ in canone miſſe continet̉. Suppliceste rogamus omnipotens deus. iube hec perferri ꝑmanus ſancti angeli tui in ſublime altare tuuꝫ Preterea quilibet homo habet ſuum proprium angelūad cuſtodiam. Vnde dominus in euangelio loquens de paruulis ait. Angeli eorum ſemper vidētfaciem patris. Nlos igitur habemus in oratione ꝑticipes. quos habebimus in glorificatione conſortes. Solus tamen preſpiter non poteſt diuinum officium abſqꝫ miniſtri ſuffragio celebrare prout in

conſtitutione allexandri cauetur. Canon quoqꝫtholeatan̄ concilij. ſtatuit vt vbi temporis vel lociſiue cleri copia ſuffragatur habeat quiſqꝫ dro ſacrificans poſt ſe vicini ſolaminis adiutorem. vt ſi ex aliquo caſu ille qui ad officia impleturus acceditturbatus vel ad terram illiſus fuerit atergo ſemper habeat qui eius vicem intrepide aſſequatur ſiquidem copia temporis ſuffragatur. ſi non fueritguerra loci. ſi eccleſia ſit diues cleri. ſi ſit ibi copiaclericorum. Generaliter autem dicendum eſt. ꝙ illa eſt legittima miſſa. in qua ſunt. ſacerdos reſpondens. offerens. atqꝫ communicans. Sicut ipſa precum compoſicio euidenti ratione demonſtrat. Introitus ad chorum prophetarum reſpicit quomodoſcd̓m auguſtinum. Moyſes miniſter fuit veteristeſtamenti. prophete miniſtri noui. kyrieleiſon. adeos reſpicit prophetas. qui circa domini aduentūerant de quibus fuerunt zacharias et iohannes baptiſta filius eius. Gloria in excelſis ad cetum reſpicit angelorum. gaudium natiuitatis domini paſtoribus annunciancium. Prima collecta reſpicit adhoc quod dominus circa annum duodecimum agebat. quando ſcilicet aſcendens hieroſolimam ſedebat inter doctores audiens ⁊ interrogans. Epiſtola ad iohannis predicationem pertinet. Reſponſorium et beniuolenciam apoſtolorum reſpicit ſcilicetquomodo a domino vocati ſecuti ſunt eum. Alleluia ad leticiam mentis eorum pertinet. quam habebant de promiſſionibus eius vel de miraculis que ꝑeum vel per nomen eius fiebant. Euangelium reſpicit tempus a ſua predicatione vſqꝫ ad predictum tēpus Quod vero deinceps et in miſſe officio agiturad illud reſpicit tempus quod eſt a dominica quando pueri obuiauerunt ei vſqꝫ ad diem aſcēſionis eiꝰſiue penthecoſtes. Oratio vero ſecrete vſqꝫ nobisquoqꝫ peccatoribus. deſignat illam oratienem qͣꝫiheſus in monte. oliuete exercebat quod autempoſtea agitur ſignificat tempus illud quo dominꝰin ſepulchro iacuit. Quando vero panis in vinummittitur. aniniam dei ad corpus redire demonſtratur. ſalutatio ſequens ſignificat ſalutationes poſtea diſcipulis a chriſto factas. Fractio oblate ſignificat fractionem panis factam adomino diſcipulis in emaus. Hec plenius in ſuis locis dicentur. De miſſa pro mortuis et ipſorum officio in ſeptima parte dicetur. Ad hoc miſſa non niſi in ſacratis deo locis. id eſt in tabernaculis diuinis precibusa pontificibus delibutis. abſqꝫ magna neceſſitate dici debet. Non ergo in prophanis domibusabſqꝫ epiſcopi licencia. quia ſanctius eſt miſſam nōcantare vel non audire quam in locis in quibushoc fieri non oportet. Vnde ſcriptum eſt. videne offeras holocauſta tua ni omni loco quem videris ſed in omni loco quem elegerit dominus deus tuus. de hoc dicetur in prohemio quinte partisPoteſt autem eſſe neceſſitas vt dicatur in naui vl̓in excercitu ſub papilione ſiue ſub diuo ſi illud habere non poſſit. ſed tunc cum tabula ſeu altari viatico. Preſbiter autem non debet miſſam celebrare ſine licencia epiſcopi in altari in quo epiſcopus.