xxv

¶ Incipit Liber tercius de indumentis ſeu ornamētis eccleſie. ſacerdotum atqꝫ pontificum. ⁊ aliorū miniſtrorum. Nubricaquotidiano vſu nō eſt veſtibus ſacris vtendum.Ad notandum. ꝙ ſicut mutationem habitus ſcd̓mliteram facimus. ita ⁊ ſcd̓m ſpiritum agamus. Nōergo cum veſtibus cōmunis vite vſu pollutis in ſāctaſanctorum ingrediamur. ſed cum ꝯſciencia mūda et veſtibus mundis ⁊ ſacris deo ſacramenta tractemus. Vnde ſtephanus papa ſtatuit ſacris veſtibus nō niſi in eccleſiaſticis ⁊ d̓o dignis officijs vtꝭEt Ezechielis. xliiij. Non ſanctificabant populū inveſtibꝰ ſuis. Habet ergo ſcd̓m Iheronimū religiodiuina alterum habitum in eccleſiaſticis officijs.alium in cōmuni vſu. vt cuncto populo xp̄iano exemplū p̄beat bone conuerſatōnis. quatenus loti prius ſordes noui xp̄o fiant homines. Exuit em̄ tūc ſacerdos veterem hominem cum actibus ſuis ⁊ induit nouū qui ſcd̓ꝫ deū creatus eſt. Per veſtes quoqꝫquibus in ſacris vtimur tantum. non omnia ſacramenta fore populo reuelanda intelligimus. Et nota. ꝙ tempore Ludouici imꝑatoris filij karoli magni ep̄i ⁊ clerici ſingula auro texta et exquiſitas veſtes ⁊ alia ornamenta ſecularia depoſuerunt Sacreautem veſtes a veteri lege videntur aſſumpte. p̄cepit em̄ dominus moyſi vt faceret aaron ſacerdoti ⁊filijs eius veſtes ſanctas in gloriam ⁊ decorē vt loti ⁊ ſacris veſtibus induti fungerentur officō in ſacris. Exodi. xxviij. xxxj. xxxv. et. xl. capitulis. Docuit em̄ dominus moyſen per quadragnita dies facere pontificalia ⁊ ſacerdotalia veſtimenta ſacerdotibus ⁊ leuitis ſuis. ornamenta quoqꝫ ⁊ lintheamina. ſed ⁊ maria tenuit ⁊ fecit illa in vſum miniſterijtabernaculi federis. Quedaꝫ tamen ab apoſtolis ſumuntur. ſed tam ille qͣm iſte virtutes deſignant velminiſterium incarnatōnis. Sane pontifex calebraturus exuit veſtes quotidianas. ⁊ induit mundaset ſacras. Et primo ſādalia calciat vt ſit memor dominice incarnatōnis. Secundo ſibi imponit amictū.vt motus ⁊ cogitatus. fauces ⁊ linguam cohibeatvt flat cor mundum. ſpūm rectum percipiens in viſceribus innouatum. Tercō albam talarem vt habeat mundiciam carnis perſeueranteꝫ. Quarto cingulum. vt impetus luxurie refrenet. Quinto ſtolāin ſignum obediencie. Sexto tunicam iacinctinam.id eſt celeſtem conuerſatōneꝫ. Septimo ſuperinduit dalmaticam. id eſt ſanctam religionem ⁊ carnismortificatōnē. Octauo chirothecas. vt declinet vanam gloriaꝫ. Nono annulum vt diligat ſponſam ſicut ſe. Decimo caſulam id eſt caritatem. Vndecimofudarium. vt quicquid fragilitate vel ignoranciapeccat penitencia tergat Duodecimo pallium ſupponit. vt oſtendat ſe imitatorem criſti. qui languoresnoſtros tulit. Tredecimo mitram. vt ſic agat ꝙ coronam mereatur perclpere eternam. Decimoquarto baculum. id eſt autoritatem poteſtatis ⁊ doctrine. Et poſtea tapeta calcat. vt terraꝫ deſpicere. ⁊ amare celeſtia diſcat. Omnibus autem premiſſis veſtibus induitur a miniſtris. quia ei vt veſtes induat

ſpirituales angeli ſuffragantur. vel quia vicariuseſt xp̄i cui angeli miniſtrant ⁊ omnia ſeruiunt. Rurſus pontifex tanquam aduocatus ⁊ pugil cum hoſte pugnaturus antiquo veſtibus ſacris quaſi armis induitur. iuxta poſtolum vt iam dicetur. Primo ſandalia ꝓ ocreis habꝫ. ne quid macuie vel pulueris affectōnum inhereat. Secundo amictus progalea caput contegit. Tercō alba pro lorica. totūcorpus cooperit. Quarto cingulum pro arcu. ſubcīgulum pro pharetra aſſumit. et eſt ſubcingulū illud quod dependet a cingulo quo ſtola pontificiscum ipſo cingulo colligatur. Quinto ſtola collumcircumdat quaſi haſtam contra hoſtem vibrans.Sexto maniplo pro claua vtitur. Septimo caſula qͣſi clipeo tegitur. manus libro pro gladio armatur.de ſingulis etiam aliter dicetur infra. Hec itaqꝫ ſūtarma quibus pontifex vl̓ ſacerdos armari debet cōtra ſpūales nequicias pugnaturus. Naꝫ vt inquitpoſtolus. arma milicie noſtre non ſunt carnalia.ſed ad deſtructōnem muniminū potencia. Et in aliaepiſtola ad Ephe. v. Induite vos inquit armaturadei vt poſſitis ſtare aduerſus inſidias dyaboli. State ergo ſuccinct lumbos veſtros in veritate. ⁊ indulti lorica iuſticie. ⁊ calciati pedes in preparatōneeuangelij pacis. in omnibus ſumentes ſcutum fid̓iin quo poſſitis omnia tela nequiſſimi ignea extinguere. ⁊ galeā ſalutis aſſumere ⁊ gladium ſpiritꝰquod eſt verbum dei. Hec quidem armatura eſt p̄miſſa ſeptuplex veſtis ſacerdota is ſignif catīa ſeptemplicis virtutis ſacerdotis. ⁊ repreſentatiua chriſti veſtium quibus indutus fuit tempore paſſionisvt infra dicetur. Prouideat ergo diligenter ep̄us.et attendat ſtudioſe ſacerdos vt ſignum ſine ſignificato non ferat. id eſt vt veſtem ſine virtute nō portet. ne forte ſimilis ſit ſepulchro a foris dealbato.intus vero omni ſpurcicia pleno Quiſquis enim ſacerdos indumentis ornatur ⁊ honeſtis moribꝰ nōinduitur quanto venerabilior apparet hominibus.tanto redditur indignior apud deum. Pontificalēitaqꝫ gloriam non iam honor cōmendat veſtium. ſꝫſplendor animarum. quoniam ⁊ il la que quondamcarnalibus blandiebantur obtutibus. ea pocius q̄in ipſis erant intelligēda poſcebant. vt quicquid illa velamina in fulgore auri. in nitore geminarum.et in multimodi operis veritate ſignabant. hoc iamin moribꝰ actibuſqꝫ clareſcat. cum ⁊ apud veteresreuerencia ipſa ſignationum ſpecies obtineret. etapud nos cerciora ſint experimenta rerum quamenigmata figurarum. prout hec et alia in pontificali vbi agitur de epiſcopi conſecratione legunturSic itaqꝫ munitus ad certamen contra ſpiritualianequicie in celeſtibus et proſedanda in ſubditos iudicis ira ad altare procedit. ⁊ per confeſſionem diaboli renunciat domino et ſeipſum accuſat. Populꝰvero quaſi pro ſuo pugile oraturus in profeſtisdiebus terre proſternitur. Dum autem ille orationes et alias recitat quaſi totis viribus contradyabolumpugnat. Dum diaconus in ieiunijs anteeuangelium caſulam ſuper humerum replicat.quaſi gladium contra hoſtem vibrat Dum epiſtola