xxi

ribus. nathineis et miniſtris domꝰ dei. vt eis vectigal tributū et annona nullatenus imponant̉Ordines vero eccl̓iaſticos. Silueſter papa enumerat dicens. Pontifici preſbiter. p̄ſbitero diaconus. diacono ſubdiaconꝰ. ſubdiacono. acolitus. a colito. exorciſta. exorciſte lector. lectorioſtiarius. oſtlario abbas. abbati monachꝰ. in oīloco obſequiuꝫ repreſentēt. Beatus quoqꝫ yſi.ita dicit generalit̓ clerici nūcupant̉ omnes qui īeccleſia xp̄o deſeruiūt quorū gradus ⁊ nominaſunt hec. oſtiariꝰ. pſalmiſta. lector. exorciſta ⁊cͣMencōneꝫ etiā faciēs poſt alia de cantore ⁊ hiomnes gaudent priuilegio clericali. Verumtn̄quidā ꝑfidi heretici ſacramentū ordinis ꝯdemnantes falſo menciūtur ꝙ eccl̓a xp̄i nō habebatꝑſonas quas exorciſtas. ceroferarios. lectoresvel ſubdiaconus appellaret. ſed ſolū exorciſtasdemonū qui aduerſabant̉ paulo. nec ea que xp̄sfecit vt apl̓us dixit. ꝓ tam vilibus ſignificationibus que infra ſequūtur fecit ⁊ dixit. ſed alciora ⁊ precioſiora que romana neſcit eccl̓a demōſtrauit. Hoꝝ autē ordinū quidaꝫ ſunt non ſacriet quidā ſacri. Nō ſacri ſeu mīores ordines ſūthij. Cantoratus. pſalmiſtatus. oſtiarius. lectoratus. exorciſtatus. acolitatus. Sacri vero ſeumaiores ſunt iſti. ſubdiaconatꝰ. diaconatꝰ preſb̓iteratus. epalis ordo. Cōmuniter aūt aſſerit̉ſeptē ordines fore. quoꝝ oſtiariꝰ eſt primus. etſacerdos vltimꝰ ꝓpter ſeptiformē ſpūſſācti graeiaꝫ. Cuius munere ſua officia ꝓſequuntur. Siaūt velis ad ſingulos ordīes ſingula dona referre a timore incipiens illum oſtiario deputabis.⁊ ex md̓ ſingula ſingulis referēs ſapīaꝫ preſbitero adaptabis. Hr auteꝫ ſūt ſeptē mulieres inquibꝰ ſpūſſanctꝰ habet hoſpicium ⁊ vnaqueqꝫillaꝝ ſuū ꝑat conuiuiū. Rurſus ſpūaliter oſtiariꝰ eſt quicūqꝫ ſpūliter alios ī eccl̓aꝫ ītroducitideſt qui fidem p̄dicando docꝫ. lector eſt quilibetmores docendo. exorciſta orādo. acolitus illuminando ſubdiaconus humilitatē monſtrando. diaconus alios exortando. ſacerdos ſeip̄m hoſtiamſanctā deo offerēdo. epiſcopus ſacramēta miniſtrando. de quolibet tamē ſeriatim ſpecialit̓ proDe cantore.ſequamur.Onnulli cecitate ignorancie ducti cātoratum de minoribus eſſe autumantordinibꝰ. ꝓ eo ꝙ vt iam p̄miſſum eſtin quibuſdā canonibꝰ inter minoresordines fit mencio de cantore. falluntur tamēquoniā nomen eſt officij et non ordo. qui aūt inveteri teſtamēto cātores dicti ſunt. hodie lectores vel pſalmiſte vocantur. Cantor itaqꝫ vocat̉qui vocē modulat̉ in cantu. cuiꝰ duo ſūt in artemuſica genera. ſcꝫ p̄centor. et ſuccentor. precentor voceꝫ premittit in cantu. ſuccentor canendoſubſequenter reſpondet. Concentor vero dicit̉qui conſonat. Vnde qui nō conſonat nō cōcinitnec concentor erit. Sane dauid ꝓphetaꝝ eximiꝰcultum dei volens ſolēnius ampliare cantoresinſtituit qui coraꝫ archa federis dn̄i muſicis in-

ſtrumentis ⁊ modulatis vocibꝰ decantarēt. inter quos p̄cipui fuerūt heman. aſaph. ⁊ ethan.ſꝫ omniū primus heman. cuiꝰ vicē nūc in eccleſia primicerius obtinet. vel p̄centor qui cantoribus ē prelatus. Vnde legit̉ in paralipomenon.Iſti ſunt quos conſtituit dauid ſuꝑ cantores domus domini ſtātes iuxta ordinē ſuū ī miniſteriode filijs caphat hemancātor filiꝰ iohel. ⁊ a dextris eius aſaph filius barachie. ad ſiniſtraꝫ aūtethan filiꝰ cauſi. Porro debēt cantores ꝯſonisvocibus ⁊ ſuaui modulatōne concinere. qͣtenusanimos audienciū ad deuotōneꝫ dei valeāt excitare. Verunitamē ſcd̓m greg̓. plerumqꝫ ī ſacrominiſterio dū blanda vox querit̉ congrua vitanegligit̉ et cantor deū moribus ſtimulat cū vocibus populum delectat. Ideoqꝫ in eccl̓a romana altaris miniſtri cantare non debent. ſolumqꝫeuangelice lectionis officiū intra miſſarū ſolēnia exoluant. Et apl̓us ait. Cantātes ⁊ pſallentes in cordibus veſtris domino. Et iheronimꝰ.audſant inquit adoleſcētuli. audiāt hij quibꝰ eſtofficium in eccleſia pſallēdi deo. non voce tantūſed corde eſſe cantandū. nec ītragediaꝝ modūguttur ⁊ fauces medicamine liniende ſūt. vt ineccleſia theatrales moduli ⁊ cantica audſanturGantans igitur in corde et in caritate cantēt inchoro. quoniā magis deuotōne cordis qͣꝫ iubilacione vocis cantandū eſt non tenens in manibꝰ cimbala vl̓ aliqͥd huiōi ꝓut in veteri teſtam̄to fiebat. Seteꝝ ꝓpter carnales nō ꝓpter ſpūales cantandi vſus in eccleſia īſtitutꝰ eſt. vt quiverbis nō cōpungunt̉. ſuauitate modulaminismoueant̉. Vnd̓ augꝰ. in libro confeſſionū. ꝯſuetudinem canendi ꝓbat eccleſia vt ꝑ oblectamēta aurium infirmior animꝰ ad affectū pietatisaffurgat. antiqui pridie quo cantādū erat cibisalijs abſtinebant. preterqͣꝫ pſallentibus leguminibus cauſa vocis. Vn̄ ⁊ cantores vulgo fabarij dicti ſunt. Cantores aūt qui ſunt dei laudatores rep̄ſentant p̄dicatores alios ad dei laudē excitantes eoꝝ nanqꝫ ſimphonia plebem āmonetin vnitate cultus vnius dei ꝑſeuerare. Per cantoris quoqꝫ officiū pater familias intelligitur.qui de theſauro ſuo noua ⁊ vetera ꝓfert. Nec ēp̄tereunduꝫ ꝙ cantores tenēt baculos in choroad repreſentandū illud qd̓ in lege precipiebat̉.vt viczedentes agnū baculos in manibꝰ haberent. ſignificantes ꝙ qui ad patriā feſtināt. eſuceleſtis agni ⁊ baculis. ideſt ſcripturaꝝ ſentēcijs indigent cōtra demones. ꝑ baculos em̄ cantorum ſentencias ſcripturaꝝ vel doctrinas p̄dicatoꝝ intelligimus. Vnd̓ cum legit̉ euangeliūdeponunt̉. quia ꝑ euangelicā predicacōneꝫ legales depoſuimꝰ obſeruācias. De choro dictū eſtin ꝑte prima ſub tractatu de eccleſia. De cantuvero in fine ꝓhemij quinte ꝑtis dicet̉.De pſalmiſta.Salmiſtatus qn̄qꝫ tonſuratus vocat̉ſicut conſtitucio Innocencij. iij. euidēter oſtendit. quandoqꝫ etiaꝫ clericatꝰ