liber.

ꝑ coniunctioneꝫ corporum ꝯſūmato. non ꝙ ip̄aꝯiunctio in qua ſpūſſāctꝰ nō adeſt illd̓ deſignetſed ꝑ ip̄m actum conſumatum ſignificat̉. Tercium ſacramentuꝫ eſt eccleſie vnitas ex omnibꝰgentibꝰ collecta. ⁊ vni viro ſcꝫ criſto ſubiectaHoc ſacramentū ſignificat̉ in eo qui vnicā tātum ⁊ virginem habuit vxorē facto poſtmodūclerico et ordinato. Vbi vero quis ad bigamiaꝫſiue ad ſecundū matrimoniū tranſit iā ab vnitate recedit. quia carnem ſuā in plures diuidit. etſic hulus tercij ſacramēti ſignacō in eo nō caditquare ꝓmoueri nō poteſt. Nam ꝓmotus vnitatem ſignare non poſſet. Preterea ꝑ ſecundū matrimoniū recedit a prioris coniūctiōe mr̄imonijEccleſia vero exquo ſe xp̄o coniunxit nunquaꝫab eo deceſſit. nec ip̄e ab ea. bigamus ergo talem vnitatē ſigͥficare nō pōt. Vn̄ merito ꝓpterhuius ſacramēti defectū ꝓmoueri non poteſt.Illud eciam nota ꝙ ſic̄ ſtatutū eſt in ꝯcilio cartaginen̄. ſponſus ⁊ ſpōſa benedicendi a parentibus vel a paranimphis offerant̉ eccl̓ie ſacerdoti. accepta autē benedictōne eadeꝫ nocte ꝓ reuerencia benedictionis in virginitate permaneantCeterum nupcie benedicende ſūt a ſacerdote cūprecibus ⁊ oblacionibus ex inſtituciōe euariſtipape. Verumitamen vir et mulier ad bigamīaꝫtranſiens mr̄imoniū ꝯtrahendo non debet a preſbitero benedici. qꝛ cum alia vice benedicti ſint.eoꝝ benedictō nō iterari debet. Non ergo debētnupcie benedici. niſi vbi virgo. cū virgine ꝯtrahit ꝓpter rationem que ponit̉ in ꝓhemio ſecūdeꝑtis. ymo p̄ſbiter qui benedictionē cum ſecūdavxore celebrauerit. officio ⁊ beneficio ſuſpēſuseſt ad ſedem apoſtolicam mittendus. qd̓ quideꝫad exhortacōnem cōtinencie noſcit̉ introductūSecundū quorundā locorū conſuetudineꝫ ſi qͥsꝯtrahit cum ſecunda virgine benedictio iterat̉et hoc ſi dominus papa ſciat et tollerat. alioquīnon valet. Dicunt etiā quidaꝫ ꝙ ſi alique virgines ꝯtrahētes nō fuerint bn̄dicti facti bigamiiterū contrahendo poterunt benedici ſed et ſi cōtrahentes fuerint benedicti. licet. ſe non cognouerint carnaliter. non ideo iteꝝ contrahētes bn̄dicētur. De benedictiōe virginū dicetur in ꝓhemio ſcd̓e ꝑtis. Notandum autē eſt ꝙ vnū ſacramentū dignius eſt alio quatuor modis. ſcꝫ rōeefficacie. vt baptiſmꝰ. rōne ſanctatis. vt eucariſtia. ratōne ſignificacōnis. vt ꝯiugium. Quidaꝫtamen non approbant iſtū modū. et raclone ꝯferentis. vt cōfirmacio ⁊ ordo. Sed querit̉ quareinſtituta ſunt ſacramēnta. qꝛ ſine illis potuiſſetdeus humano generi vitam eternam et graciādonaſſe. Reſponſio. ꝓpter tria. Primo ꝓpter humiliacionē. vt dum homo ex dei p̄cepto ſe rebꝰinſenſibilibus et ſe inferioribꝰ reuerent̉ ſubicitex hac obediencia magis apud deū mereat̉. Secundo ꝓpter erudicioneꝫ vt per id quod foris inſpecie viſibili cernitur ad inuiſibilē virtuteꝫ queinteriꝰ eſt agnoſcendā mēs erudiatur. Tercioꝓpt̓ exercitacionē. quia cum homo ocioſus eſſe

non debeat ꝓponitur ei vtilis ēt ſalubris exercitacio in ſacramentis qua vanaꝫ ⁊ noxiā decl̓inꝫoccupacōnem. iuxta illud. Semper aliquid bonioꝑis facito vt dyabolus inueniat te occupatū.Non ergo debent omitti ꝓut in precedēti titulodictum eſt.¶ Incipit liber ſecundus de miniſtris ⁊ ordinibus eccleſiaſticis ⁊ de eoꝝ officijs.N hac ſecunda parte de miniſtris et ordinibuseccleſiaſticis eoꝝqꝫ officijs tractare p̄uidimus.premittentes ꝙ tres ſunt fecte famoſe. videlicetGentilium. Hebreoꝝ. et Xp̄ianorum. Prima eſterroris. Secunda veritatis. Tercia veritatis etſalutis. In prima naufragam̉. In ſecunda a periculo eripimur. In tercia faluamur. Prima ſectadicit̉ a ſecando. quia ſecat. ideſt ſeꝑat nos a deoSecunda ⁊ tercia a ſectando ⁊ tenēdo. quoniamilluminant ſaluāt ⁊ liberant. xp̄ianorum ꝑſonetam ſeculares qͣꝫ eccleſiaſtice ab alijs duabꝰ ſectis ſumpte ſūt. hebrea vicꝫ ⁊ gentili. Sicut eniꝫaput nos duo ſūt genera ꝑſonaruꝫ. ſcꝫ laicaleset eccleſiaſtice. ſic et aput gentiles et hebreosAput gentiles quidē ſeculares ꝑſone erāt hecmonarcha. ſcꝫ imꝑator romanus. patricij quiteſenatores dicebant̉. ad quoꝝ arbitrium vniuerſa ordinabantur. reges. duces. cōmites. p̄ſides.p̄fecti. ſuffecti. tribuni militum. tribuni plebis.pretores. centuriones. decuriones. quatermiōesdiuini viri. queſtores. ediles. et aule ianitores.Inter poetas vero erant aduocati carminū. relatores carminū. ſcriptores comedi. tragēdi. ⁊hiſtoriographi. Vates autē qui a vi mentis dictus eſt. modo ſacerdotem. modo ꝓphetam. mōpoetam ſignificat. ſcd̓m yſidoꝝ. In ritu templorum erant aput gentiles archiflamines. ꝓthoflamines flamines ⁊ ſacerdotes vt iaꝫ diceturGrāt quoqꝫ aput eos viroꝝ ⁊ mulieꝝ religioſiconuētꝰ. Aput hebreos quoqꝫ eadē erat diuerſitas ꝑſonaꝝ alie nanqꝫ erant ſebulares. alie diuino cultui. vicꝫ in templo dedicate. In temploerāt ſūmꝰ ſacerdos vt melchiſedech. minores ſacerdotes. leuite. natinei. luminū extinctores. exorciſte. ianitores. et edicij. ſeu cātores. Suꝑ ppl̓uꝫvero regendum erat dux ppl̓i moyſes. et ſub eoquos ipſe ꝯſtituerat ad cōciliuꝫ ietro ſoceri fuiGrāt etiā ciliarche. et acontarche. pētacōtarche⁊ decacōtarche .i. millenarij. cētenarij. quinquagenarij. et decani. Cilios eniꝫ interpretat̉ milleet archos princeps. inde ciliarcha .i. prīceps ſuper mille. etacentū. inde etacōtarcha. qui ſuꝑ cētuꝫ poteſtatē habebat Penthacōtarchus dicit̉qui preeſt quinqͣginta. pentha. em̄ quinqꝫ ſonat.Decanus qui decē deca em̄ decem ſonat. Apudxp̄ianos qͦꝫ ſimilis diuerſitas reꝑitur Et nota ꝙxp̄iani a xp̄o dicti ſunt. xp̄i vero a criſmate de qͦdictū eſt in ꝑte prima ſub ti. de ꝯſecracionibus.