liber.

eruditus agnoſcit deum fore nobis propicium.niſi forte eius indignatōnem culpe offendiculoimprouide incurramꝰ. Illud quoqꝫ quatuor coloribus auroqꝫ contextū erat. et hic vt premiſſum eſt ratōnes varietatū in eccleſiaſticis rebꝰatqꝫ officijs quatuor ſenſibus videlicet hyſtorico allegorico tropologico ⁊ anagogico fide media colorant̉. Diſtinguit̉ aūt in octo ꝑtes quaſſeriatim fauente domino ꝓſequemur. In quaruꝫprima agetur de eccleſia ⁊ eccleſiaſticis locis. ⁊ornamētis. de ꝯſecratōnibus ⁊ de ſacramentis.In ſecunda de eccleſie miniſeris et eoꝝ officijs.In tercia de ſacerdotibꝰ ⁊ alijs indumētis. In qͣrta de ſingulis que in ea agunt̉. In quīta de alijsdiuinis officijs in genere. In ſexta ſpecialiter deſingulis dominicis et ferijs et feſtiuitatibus addominum pertinentibus. In ſeptima de feſtiuitatibus ſanctorum ⁊ de feſto et offitō eius ⁊ dedicationis eccleſie ac mortuoꝝ. In octaua de cōpoto et kalendario.Incipit liber primus de eccleſia et eccleſiaſticislocis et ornamentis et de conſecratōnibus et ſacramentis.hac ergo prima huiꝰ operis parte de quibuſdam generalibus tractare preuidemus videlicꝫDe eccleſia et eius partibus.De altari.De picturis ⁊ ima ginibꝰ ⁊ ornamētis eccleſie.De campanis.De clmiterijs et alijs ſacris locis.De eccleſie dedicatōne.De altaris conſecratione.De conſecratōnibus et vnctionibus.De ſacramentis eccleſiaſticisDe eccleſia et eius partibus.SRius eſt vt de eccleſiaet eiꝰ ꝑtibus videamꝰ.Notandum eſt ergo ꝙeccleſiarū alia eſt corporalis in qua videlicꝫdiuina officia celebrantur. Alia ſpūalis queeſt fidelium collectō ſiue populꝰ ꝑ miniſtroscōuocatꝰ. ⁊ in vnū congregatus ab eo qui vnanimes habitare facit indomo. Sicut enim corporalis ex congregatis laIpidibus conſtruit̉ ſic et ſpūalis ex diuerſis hominibus congregat̉. eccleſia ergo greced̓r conuocatio latine. quia omnes ad ſe vocat. quod nomēmagis ꝓprie ꝯuenit eccleſie ſpiritualiqͣm corꝑali quoniam homines nō lapides ꝯuocant̉ ſepe tamen nomen ſignati attribuit̉ ſignanti. Eccleſiaautem materialis ſpūalem deſignat vt dicet̉ vbide eius conſecratōne aget̉. Aurſus eccleſia grece d̓r catholica. ideſt vniuerſalis quia per totummundum eſt cōſtituta ſeu diffuſa. quia vniuerſiin deum credentes in vna debent eſt congregacione. vel quia in ea eſt generalis doctrina ad in

ſtructionem omnium fideliū. Synagoga quoqꝫgrece congregatio d̓r. quod proprium nomē iudeorum populus tenuit. ipſoꝝ enim ꝓprie ſinagoga dici ſolet quāuis et eccleſia dicta ſit. Apoſtoli tamē nunquam ſinagogam ſed ſemꝑ eccleſiam forte diſcernēdi cauſa. Dicit̉ etiā pn̄s eccleſia ſion. eo ꝙ ab hac ꝑegrinatōne longe poſita ꝓmiſſionem rerum celeſtium ſpeculatur. et ideo ſion ideſt ſpeculatio nomen accepit. Pro futurovero patrie pace iheruſalē vocat̉. Nam iheruſalem pacis viſio interpretatur. Dicit̉ etiā eccleſiadomꝰ dei ſic dicta. a dogmate quod grece d̓r rectum. quaſi dās manere vnanimes in ſe. Dicituretiam quandoqꝫ kiriaca ideſt dominicalis. Quandoqꝫ baſilica qd̓ verbū grece ſonat latine regiaſeu regalis a rege ſcꝫ baſilio Carnaliū em̄ regūpallacia ſic dicta ſunt. Noſtra aūt or̄onis domꝰregia d̓r quia in ea regi regum ſeruitur. Quandoqꝫ templū quaſi tectuꝫ amplū in quo regi deoſacrificia offerūtur. Et quandoqꝫ dei tabernaculum quia in pn̄ti vita ꝑegrina eſt. et in itinere adpatriam pergens vt iam dicet̉ Vel dicitur tabernaculum quaſi taberna del. ꝓut ſub eccleſie dedicatione dicetur. Quare etiā dictū eſt tabernaculum vel arca teſtimonij ſub altari dicetur qͣndoqꝫ vere martirium qd̓ in honorem alicuiꝰ martiris ſācti fit. Quādoqꝫ capella ꝓut in ſecūda ꝑteſub tractatu de ſacerdote dicet̉. Qn̄qꝫ cenobiuꝫQuandoqꝫ ſacrarium. Quandoqꝫ ſatellū. Quandoqꝫ domus oratōnis. Quandoqꝫ monaſteriumet quandoqꝫ oratorium. Generaliter tamen quilibet locus ad orandum ſtatutus oratorium dicipoteſt. ſturſus eccleſia qͣndoqꝫ d̓r corpus xp̄iQuandoqꝫ etiam virgo vocatur. iuxta illud. Emulor enim vos ⁊cͣ. Quandoqꝫ ſponſa qͣm xp̄sdeſponſauit in fide de qua in euangelio. Qui habet ſponſam ſpōſus eſt. Qn̄qꝫ mater quia quotidie in baptiſino ſpūales filios deo parit. Qn̄qꝫfilia iuxta illud prophete. pro patribus tuis nati ſunt tibi filij. Item quandoqꝫ ponitur viduaquia ꝓpter preſſuras nigreſcit ⁊ vt rachel nō cōſolatur. Quandoqꝫ meretrix figuratur ꝓpter eccleſiam de gentibꝰ ꝯgregatam. Quandoqꝫ vocatur ciuitas ꝓpter ꝯmunionem ſanctorum ciuiuꝫmurata ꝓpter munitōnem ſcripturaꝝ. quibꝰ heretici arcentur. habens lapides et ligna diuerſigeneris. quia diuerſa ſunt merita ſinguloꝝ ꝓutiam dicetur. Quicquid aūt ſinagoga per legemaccepit. hec nūc eccleſia a xp̄o cuius ſpōſa eſt ꝑgraciam recipit et in melius ꝯmutauit. Sanenon eſt nouā oratorij ſiue eccleſie inſtitutō. p̄cepit nanqꝫ dominus moyſi in monte ſinai vt faceret tabernaculuꝫ de cortinis mirifice fabricatisDiuiſum em̄ erat interpoſito velo in duas ꝑtescuius pars prior ſancta vbi populꝰ ſacrificabatinterior vero ſancta ſanctoꝝ vbi ſacerdotes ⁊ leuite miniſtrabant dicebatur. vt dicet̉ in ꝓhemioquarte partis. Quod poſtquā vetuſtate ꝯſumptum eſt iuſſit dominus fieri templū qd̓ ſalomonedificauit opere mirifico. duas habēs partes vt