debemus diuinaꝫ ſcripturam in ethicā ſcrutariiuxta literam. Secundo iuxta allegoriam. id eſtſpiritualeꝫ intelligentiā. Tercio ſcd̓m futuroꝝbeatitudineꝫ. Hiſtoria eſt ſignificatio vocū adres videlicet quādo res quelibet quomodo ſcd̓ꝫliteram geſta ſit. plano ſermone refert̉ vt quomodo populus iſraheliticus ex egipto ſaluatustabernaculuꝫ domino feciſſe narratur. Et dicit̉hiſtoria ab hiſtorin qd̓ eſt geſticulari. inde hiſtriones geſticulatores vocant̉ qͣſi hiſtorionesAllegoria eſt quando aliud ſonat in litera et aliud in ſpiritu vt quando ꝑ vnum factū aliud intelligit̉. ꝙ ſi illud ſit viſiblle. eſt ſimpliciter allegoria ſi inuiſibile et celeſte. tunc dicit̉ anagogeEſt etiam allegoria. quando ꝑ alienū ſermoneꝫalienus ſtatꝰ d̓ſignat̉. vt cum chriſti p̄ſentia vl̓eccleſie ſacramenta verbis vel miſticis rebus d̓ſignantur. v̓bi gratia. vt ibi. Egrediet̉ virga deradice ieſſe. qd̓ aperte ſonat naſcet̉ virgo mariade ſtirpe dauid qui fuit filius ieſſe. Miſticis v̓orebꝰ. vt populꝰ ab egipciaca ſeruitute ꝑ agniſanguinem liberatꝰ. ſignificat eccleſiaꝫ paſſiōexp̄i a demoniaca ſeruitute ereptaꝫ. Et dicit̉ allegoria ab aleon grece quod eſt alienū et goreqd̓ eſt ſenſus. qͣſi alienus ſenſus. Tropologia ēconuerſio ad mores ſeu moralis locutio ad correctōeꝫ ⁊ maꝝ inſtitutionem miſtice vel apertereſpiciens. Miſtice vt ibi. Omni tempore veſtimenta tua ſint candida ⁊ oleum d̓ capite tuo nōdeficiat id eſt opera tua ſint munda. ⁊ caritas d̓mente tua nunquam decidat. ⁊ ibi oportet vt dauid interficiat in nobis goliaꝫ. id eſt humilitasſuperbiam. Aperte. vt ibi. Frange efurienti panem tuum. et ibi nō diligamus lingua neqꝫ verbo ſed opere et veritate. Dicitur autem tropologia a tropos quod eſt conuerſio ⁊ logos quodeſt ſermo quaſi conuerſus ſermo. Anagoge dicitur ab ana quod eſt ſurſum. ⁊ goge qd̓ eſt ductio. quaſi ſurſu ductio. Vn̄ ſenſus anagogicꝰdicit̉ qui a viſibilibꝰ ad inuiſibilia ducit vt luxprima die facta ſignificat rem inuiſibileꝫ. id eſtangelicaꝫ naturam in principio factam Anagoge ergo eſt ſenſus locutionuꝫ ad ſuperiora ſiueceleſtia ducens. ſcꝫ ad trinitatem et ad ordinesangeloꝝ et de premio futuro ⁊ de futura vitaque in celis eſt aꝑtis vl̓ miſticis ſermonibus diſputatus apertis vt ibi. Beati mūdo corde. quoniā ipſi deum videbunt. miſticis vt ibi. Beati quilauant ſtolas ſuas ⁊cͣ. vt illis ſit poteſtas in ligno vite et per portas intrent ciuitatem. qd̓ patēter ſonat. Beati qui mundant cogitatōnes ſuasvt illis ſit poteſtas videndi deum qui eſt via v̓itas et vita et per doctrinaꝫ id eſt exemplo patꝝintrent in regnum celorum. Similiter iheruſalēintelligit̉ hiſtorice cluitas illa terreſtris. qͣm ꝑegrini petunt. alegorice eccleſia militans. tropologice quelibꝫ anima fidelis. anagogice celeſtis iheruſaleꝫ ſiue patria. De his etiam alia exempla videri pn̄t in lectionibus que dicunt̉ inſabbato ſācto ꝓut ibi in ſexta ꝑte dicet̉. In hoc

autem opere plerūqꝫ circa idem diuerſi ſenſusadhibent. ⁊ de vno ſenſu ad alium tranſit̉. quemadmodum lector ſedulus liquido poterit intueri. Sicut enim nemo ꝓhibetur diuerſis exceptionibus vel defenſionibus vti. ſic etiam nec diuerſis ī laudem dei expoſicionibus ſalua fide. Conſiderari aūt oportꝫ ꝙ in diuino cultu multiplicisritꝰ varietas reperit̉ vnaqueqꝫ fere nāqꝫ eccleſia ꝓprias habet obſeruātias ⁊ in ſuo ſenſu abūdat. nec cenſetur reprehenſibile vel abſurduꝫ deum et ſanctos eius varijs concentibꝰ ſeu modūlationibꝰ atqꝫ diuerſis obſeruancijs venerari.cum et ip̄a eccleſia triumphās ſcd̓m ꝓphetaꝫ circūdata ſit varietate ⁊ in ip̄oꝝ eccleſiaſticoꝝ ſacramentoꝝ adminiſtracione de iure conſuetudinis varietas tolleretur. Vn̄ ſcd̓m auguſtinū eccleſiaſticaꝝ inſtitutionū in diuino officō quaſdāin ſcripturis accepimus. quaſdam v̓o apoſtolicatraditione ſiue ſcriptis ꝯfirmatis ꝑ ſucceſſoresquaſdam etiam quaꝝ tamen inſtitutio ignorat̉ꝯſuetudine roboratas approbat vſus. quibꝰ parritus ſeu obſeruantia debet̉. Non igit̉ lectorismoueat̉ animus ſi fortaſſis in hoc opuſculo legerit q̄ in ſua nō nouerit eccleſia obſeruare. autnō inuenerit quicquid ibi ſeruat̉. Nō em̄ vniuſcuiuſqꝫ loci ſpecialia. ſed ꝯmunes atqꝫ vſitaciores rltus hic ꝓſequimur. qui ꝯmunen non ꝑticularem doctrinam tradere laboramꝰ nec ſit nobis poſſibile quorūlibꝫ locoꝝ ſpecialia ꝑſcrutari. Decreuimꝰ itaqꝫ ꝓ anime noſtre ſalute atqꝫ legentiū vtilitate ſecreta diuinoꝝ officiorūmiſteria hic claro ſtilo ꝓut erit poſſibile exarare atqꝫ dirigere. et que viris eccl̓aſticis ꝓ quotidiani vſus intelligentia neceſſaria viſa ſunt enūcleare et medullitus explicare. quēadmodūet ꝓ illis que circa iudicia verſant̉ ſecularia oliꝫin ſpeculo iudiciali fideliter egiſſe dinoſcimur īſtatu diſſimili cōſtituti. Verunitamen ſedulo pēſanduꝫ eſt. ꝙ circa ipſa diuina officia plures ſūtvſuales obſeruantie que nec ad moraleꝫ nec admiſticum ex inſtitutione referunt̉ intellectū. Sꝫnonnulle ꝓpter neceſſitatē. quedā ꝓpter veteriset noue legis differentiam. quedā ꝓpter earumconuenientiaꝫ et quedaꝫ ꝓpter maiorem ipſoꝝofficiorum celebritateꝫ ⁊ reuerentiaꝫ. molite e̓ſſe ꝯgnoſcunt̉. Vnde ſicut ait beatus auguſtinꝰTalia diuerſoꝝ locoꝝ diuerſis moribus innumerabiliter variantur ita vt vix aūt nunqͣꝫ omnino inueniri poſſint cauſe quas in eis ꝯſtituendis homines ſunt ſecuti Sane liber iſtē rōnal̓vocabulo deſcribit̉. Nam quemadmodum in rationali iudicij quod legalis pontifex ferebat inpectore ſcriptum erat manifeſtatio et v̓itas. ſic⁊ hic rōnes varietatū in diuinis officijs ⁊ earūveritas deſcribunt̉ et manifeſtātur quas īſcrinio pectoris ſui eccleſiaꝝ prelati et ſacerdotesdebent fideliter ꝯſeruare. ⁊ ſicut in illo erat lapis in cuius ſplendore filij iſrahel deum ſibi foreꝓpiclū agnoſcebant. ſic ⁊ deuotꝰ lector ex huiꝰlectionis ſplendore ī diuinoꝝ officioꝝ miſterijs