Capitulū.IIII.

ſcriptura vt de pauꝑtate xp̄i et apoſtolorum magꝭ exipſa ſcriptura habet̉ ꝙ ipſe dn̄s Ioh̓. determinat ꝙͣ eiꝰoppoſitū. Scd̓a ꝯcluſio eſt. ꝙ cum violatores ⁊ detrahentes ſacris canonibꝰ. vt blaſphemi ⁊ ſpūiſancto reſiſtentes cenſeant̉. vt. xxv. q. j. Uiolatores ⁊ multipliciter puniant̉. vt in dicta. q. c. generali. ⁊. c. omnia. ⁊. c.hac ꝯſona. patet ꝙ hi qͥ ꝯſtitutōnibꝰ dn̄i nr̄i in predictis detrahere niſi ſunt: in penas huiꝰ inciderūt: et qͣſiin hereſes iam damnatas ꝯſtitutōne p̄dicta. Cuꝫ int̓nōnullos ꝑtinaciter affirmarūt. ꝙ merito heretici ſt̓cenſendi. ſic̄ dn̄s Io. determinat in dicta ꝯſtitutione.Et ſic pꝫ primꝰ articulus.Secundꝰ articulus .§. v.eſt. Quot ſunt claues eccl̓ie. Et quę. qꝛ in dicta cōſtitutōne de eis agit̉. Reprobando opinionē illoꝝ qͥ male ſentiunt de eis. Sꝫ qꝛ de iſta materia diffuſe tractatTho. in. iiij. di. xviij. Et in prima ꝑte. Et pleniꝰ in tercia ꝑte ti. de pontificibꝰ ſummis. Ideo et hic articl̓usbreuiſſime expediet̉. Ꝙͣuis diuerſi diuerſa dicāt. communior opi. eſt tho. ⁊ Pe. in. iiij. ꝙ clauis eccl̓iaſtica q̄methaphorice dr̄ ad clauis materialis ſimilitudinemqua claudit̉ ⁊ aperit̉ oſtiū materiale eſt quedam ptāsſpūalis q̄ dat̉ in ſacerdotij collatōne ad quaſdā ſpūales actōnes ordinata. Que ptās eſt vna qͦ ad eſſentiāſꝫ duplex qͣꝫtum ad actꝰ ⁊ officia ſubordinata: īmo pldicit. ꝙ eadē eſt ptās ꝑ eſſentiaꝫ. qͣ pōt ſacerdos corpꝰxp̄i ꝯficere: ⁊ qͣ pōt abſoluere vel ligare. Et ipſa ptāseſt ipſe caracter imp̄ſſus in collatōne ordinis ſacerdotalis: qd̓ ſic ꝓbat. Ad duo quoꝝ vnū eſt cā alteriꝰ vnaptās ordinat̉. Sicut in ſole vna eſt ptās. qͣ ſol calefat̉⁊ rarefacit ⁊ ideo calor eſt principiū actꝰ vtriuſqꝫ: licꝫquodā ordine. Sꝫ gr̄a ⁊ om̄is remiſſio in corꝑe xp̄i myſtico. qd̓ reſpicit ptās clauium deriuat̉ ex eiꝰ capite. qd̓reſpicit eiꝰ ptās ꝯficiendi. Ergo reſpectu vtriuſqꝫ iſtorum eſt vna ptās. Et eodeꝫ mō de ptāte clauiuꝫ interſe dicendū qꝛ ad plures actꝰ ſubordīatos: ſufficit vnavirtus ⁊ ptās. Sꝫ actꝰ clauiū licet ſint plures. qꝛ vnꝰ ēiudicandi ſeu diſcernēdi qͥs ſit dignus vel indignꝰ. alius eſt diffiniēdi ⁊ ſententiādi qͥs ſit dignꝰ vel indignꝰabſoluēdo vel ligando. Sūt tn̄ ſubordinati ita ꝙͣ vnp̄ſupponit aliuꝫ .ſ. ſcd̓s primū. Sufficit tn̄. ꝙ vna ptāsad vtrūqꝫ. ſicut ſol ꝑ eādem virtute̓ illuminat aereꝫ ⁊calefacit .ſ. ꝑ lumen. Datur etiā exemplū in ptātibꝰ ſecularibꝰ. Nam eadem aucͣte ꝯpetit iudici iura ꝑtiuꝫcognoſcere: ⁊ exinde ſentētiare ꝯtra vnā ꝑtium ⁊ aliāabſoluere. Sꝫ qꝛ potentie cognoſcunt̉ ꝑ actꝰ. ideo etſiſit vna ptās eſſential̓r: dicunt̉ tamē due. qꝛ duplex eſtactꝰ talis ptātis. Et rōne primi actꝰ. quo iudex eccleſiaſticus iudicat ⁊ cognoſcit de dignitate vel indignitate alicuiꝰ dicit̉ clauis ſcīe. rōne ſecūdi actus quo dignum abſoluit: indignū nō abſoluit: dicit̉ clauis potentie. Un̄ ⁊ dictuꝫ fuit in pl̓ali. Math̓. xvj. Tibi dabo claues regni celoꝝ. Et iſta videt̉ intentio glo. diſt.xx. c. j. ¶ Ubi ſciendū ꝙ aliqui male fenſerūt de clauiſcīe dicentes. ꝙ ſcīa ẜm ꝙ eſt habitus acquiſitꝰ vel infuſus ſit clanis. nō quidē de ꝑ ſe: ſꝫ in ordine ad claueꝫueniente claue potētie .ſ. ꝑ ſuſceptōeꝫ ſacerdotij: efficiebatur clauis illa ſcīa. Cuiꝰ opi. videt̉ eſſe glo. di. xx. c.jͣ. Ad quā etiā videt̉ declarare mgr̄ ſnīaꝝ in. iiij. diſtī.xviij. Dicebāt etiā ꝙ ſacerdotes ydiote. ⁊ ſi nō hn̄t clauem ſcīe cū ſint ignorātes: habēt tn̄ quandā induſtriam materialem diſcernendi. quā vocabant clauiolaꝫSꝫ iſtā opi. reprobat Tho. in. iiij. di. xviij. Naꝫ et ſūtaliqui ſacerdotes. qui nec ſcīam acquiſitā habent necinfuſam nec induſtriam naturalem: cum ſint indiſcreti ⁊ quaſi fatui. Eſt ergo clauis ſcientie ẜm Tho. auctoritas iudicandi ſeu diſcernēdi de dignitate vel indignitate alicuius in foro ꝯſcientie ⁊ iſtam poteſt ha

bere ignorantiſſimus: ⁊ habet ſi eſt ſacerdos: ⁊ nō habet eam peritiſſimus ſi nō eſt ſacerdos. Sicut et aliquis iudex ſecularis habet auctoritatem iudicandi qͥtamen non habet ſcientiam iuris ⁊ econuerſo. Uerueſt ꝙ actus iudicandi nō poteſt recte exerceri ſine vtroqꝫ ſcilꝫ auctoritate iudicandi ⁊ ſine ſcientia. Et ideo n̄eſt ſine peccato. qui ſe poīt ad iudicandū in foro ꝯſcīe.nō habens ꝯpetentē periciā. ¶ Ex p̄dictis eliciunturduo correlaria. quoꝝ primū eſt. ꝙ ſicut ipſe dn̄s Ioh̓.in iſta ſua ꝯſtitutōne valde bene arguit. Illi oblatrātes ⁊ detrahentes ſuis ꝯſtitutis maledicebāt. aſſeren.tes ꝙ illud qd̓ fuerat ꝑ romanū pontificeꝫ per claueꝫſcientie diffinitum in fide ⁊ moribus: non poterat perſucceſſorem reuocari. Arguitur enim ſic contra illos.Aut clauis ſcientie accipitur pro habitu acquiſito vl̓infuſo. Aut ꝓ auctoritate diſcernendi in foro ꝯſcientie. Si pro habitu. ſic ſcientia non eſt clauis vt viſumeſt ſupra. ⁊ ipſe dominus Ioh̓. valde clare ꝓbat. Ergo qd̓ diffinitur in fide ⁊ moribus: non diffinitur perclauem ſcientie. cum habitus talis non ſit clauis. Siautem accipiatur pro auctoritate diſcernendi in foroconſcientie. ex hoc non habet ꝯdere vel ſtatuere iurain foro exteriori obligantia. Secundo quia tūc om̄esſacerdotes habentes auctoritatem diſcernendi in foro ꝯſcientie: haberent. poteſtatem cōdendi iura ⁊ ſtatuta. Tercio quia talis auctoritas diſcernendi reſpicit ſolum diſcretōnem inter lepram ⁊ lepram. int̓ peccatum ⁊ peccatum: et non alium actum aliquid ſtatuendi. Ergo per talem clauem circa fidem ⁊ bonos mores nihil ordinat ſummus pontifex. quod non poſſitſucceſſor reuocare. vude ſequitur ꝙ male et falſe aſſumebant. ¶ Secunda concluſio eſt. ꝙ ipſe dominꝰ noſter negat id quod illi ſibi male ⁊ falſe imponunt. ſcilicet ꝙ ſcientia non ſit clauis. Non eniꝫ hoc negat. velſi negat. aut implicite hoc negare videatur: accipit ſcientiam ꝓ habitu acquiſito vel infuſo. que vtiqꝫ non ēclauis vt quidam dicebāt. Sed accpiendo ꝓ auctoritate diſcernendi: nō negat eſſe claueꝫ. Uerum tamenꝙ ad iſtam clauem communiter ſumptā: non ſpectat̉ꝯdere canones vel mutare. qꝛ tūc om̄is ſacerdos poſſꝫhoc facere qd̓ nullus ꝯcedit..§. vj.Tercius articulꝰeſt vtrū vſus licitꝰ poſſit ſeꝑari a iure vtendi. Pro cuius declaratōne. pririo declarat deſcribendo aliquosterminos circa materiaꝫ. ſcd̓o agit de diuerſis modishabendi aliquā rem. tercio rn̄det ad queſituꝫ. quartodeclarat quo fratres minores pn̄t habere nudū vſumfacti. Demū ſoluit duodecim argumēta facta ꝯtra veritatem ſue ꝯcluſionis. ¶ Ꝙtum ad primū dic̄. ꝙ circa aliquaꝫ rem poſſunt iſta ꝯſiderari ad pn̄s .ſ. vſufructus. vſus poſſeſſio. ꝓprietas. dominiū ⁊ ius. Quolibꝰhoꝝ ſic deſcribit̉. Uſuſfructꝰ ẜm iuriſtas eſt ius vtēdi⁊ fruendi rebꝰ alienis. ſalua eaꝝ ſub̓a. ff. de vſuf. l. j. Rebus alieīs dr̄. ꝙ in rebꝰ ꝓprijs n̄ dr̄ vſuſfructꝰ: vn̄ ſi habeo vſumfructū viridarij ⁊ poſt ad me ꝑueniat ꝓprietas: expirat tūc vſuſfructꝰ. Salua rerū ſub̓a dicit̉. qͥain rebꝰ q̄ vſu ꝯſumunt̉: nō ꝓprie eſt vſufructus vt pane. vino ⁊ hmōi. Ius vtendi dicit̉. ad differentiaꝫ vtilis dominij. qd̓ qn̄qꝫ in rebꝰ alienis habet̉. ſic̄ emphiteota ⁊ feudatariꝰ hn̄t vtile dominiū cuiꝰ dominiū directū ꝑtinet ad dominū ſuperioreꝫ. a quo res teneturin emphit eoſim vel in feudū. Item ponit̉ fruendi. addifferentiaꝫ nudi vſus. qꝛ minꝰ ē in vſu ꝙͣ in vſufructudat̉ exemplū de grege Si vſus alicuiꝰ gregꝭ ſit tibi relictꝰ in aliqͦ teſtam̄to: tu poterꝭ vti grege ad ſtercorizādū ī agro tuo tm̄. Ꝙꝫ ſi fuerit relictꝰ vſufructꝰ eꝰ: poterꝭ grege vti nō ſolū ad ſtercorizādū ſꝫ ad lanā. lac ⁊ fetꝰrecipiēdū ⁊ diſtrahēdū tl̓es fructꝰ vt voluerꝭ. fetꝰ eī iniumētꝭ vt pecudibꝰ ꝯputant̉ ī fructu. ⁊ de qͦlibꝫ aīali irratōnali. Secꝰ at̄ in ancillis. Nā ꝑtꝰ ancille nō ꝑtinet