Titulus.IX.
tem xp̄i ponunt̉ ſeptem alij articuli. Quoꝝ primꝰ eſtde incarnatōne ſeu ꝯceptōne xp̄i. Scd̓s de natiuitateeiꝰ ex virginē. Tercius de paſſione. morte. ⁊ ſepultura.Quartus de deſcenſu eiꝰ ad inferos. Quintus d̓ reſurrectiōe. Sextus de aſcenſione. Septimꝰ de aduētu eiꝰad iudicium. Et ſic in vniuerſo ſunt quatuordecim.¶ Quidam tn̄ diſtinguūt articulos in. xij. Sex pertinentes ad deitatē. ⁊ ſex ad humanitatē. Tres em̄ articulos trium ꝑſonaꝝ ꝯp̄hendūt ſub vno. qꝛ eadem eſtcognitio trium ꝑſonaꝝ. Articulū de oꝑe glorificatōnis diſtinguūt in duos .ſ. in reſurrectōeꝫ carnis. ⁊ glorificatōeꝫ aīe. Articulū aūt ꝯceptionis ⁊ natiuitatisꝯiungūt in vnum. Iſta ſcd̓a aſſignatio .ſ. xij. videt̉ cōmunior p̄cipue quo ad vulgares. Et adaptat̉. xij. apoſtolis quoꝝ ſymbolꝰ. vt ponit. b. Tho. in. iij. Et Hoſtien. in ſumma. ibi vide. Sed prima q̄ ponit. xiiij. videtur rōnabilior. Nam ꝙͣuis pr̄is ⁊ filij et ſpūſſanctivna ſit cognitio qͣꝫtum ad vnitatē eſſentie. que pertinet ad primū articulū. ꝙͣtum v̓o ad diſtinctōneꝫ ꝑſonarum. que eſt ꝑ relationē originis. quodāmodo in cognitōne pr̄is inducit̉ cognitio filij. Non em̄ pr̄ eſſet ſifilium nō haberet. quorū nexus eſt ſpirituſſct̄s: ꝓpterqd̓ ꝙͣtum ad hoc bene moti ſunt qui poſuerūt vnū articulum trium ꝑſonaꝝ. Sed qꝛ circa ſingulas perſonas ſunt aliqͣ attendenda. circa que ꝯtingit eſſe errorem: ꝙͣtum ad hoc de tribꝰ ꝑſonis poſſunt poni tres articuli. Arrianus em̄ poſuit pr̄em om̄ipotenteꝫ: ſed nōcredidit filiū eius coeqͣlem ⁊ ꝯſub̓alem patri. Et id̓ofuit neceſſarium ponere articulū de ꝑſona filij ad hocdeterminādū. Et hac rōne ꝯtra macedonium neceſſefuit ponere articulū tercium de ꝑſona ſpūſ ſct̄i. Et ſil̓iter ꝯceptio ⁊ natiuitas poſſunt poni ſub vno articulo: et etiā reſurrectio ⁊ vita eterna ẜm vnā rōnem. inꝙͣtum ad vnum ordinātur. Et ẜm aliā rōnem poſſūtdiſtingui. inꝙͣtum ſeorſum habent ſpāles difficultates. ¶ Item nota ꝙ ꝙͣuis vnum deum eſſe. poſſit eſſeſcitum ꝑ demonſtratōnem. qd̓ probat ph̓us in. xij. methaphi. tn̄ multa de deo tenemus ꝑ fidem. que philoſophi naturales inueſtigare non valuerūt rōne: putacirca ꝓuidentiā eius ⁊ om̄ipotentiā. ⁊ ꝙ ipſe ſolus ſitcolendus. que om̄ia ꝑtinēt ad articulū de vnitate dei.Non fit aut mentio inter articulos de ſapīa dei et ꝓuidentia ſicut de om̄ipotentia: qꝛ om̄ipotentia includit quodāmodo omniū ſcīam ⁊ ꝓuidentiā. Potentiaem̄ in habentibꝰ intellectū. nō oꝑatur niſi ẜm volūtatem ⁊ cognitōeꝫ. Non em̄ poſſet om̄ia in iſtis inferioribus agere q̄ vellet. niſi haberet eoꝝ cognitōeꝫ ⁊ prouidentiā. Nomen etiā ipſum deitatis importat ꝓuiſionem quandā. Et qꝛ filio ⁊ ſpirituiſctō ꝯuenit mitti ad ſanctificandū creaturam. circa qd̓ plura credenda occurrunt: ideo circa ꝑſonam filij ⁊ ſpūſſancti plures articuli multiplicant̉. ꝙͣ circa ꝑſonam patris quinunꝙͣ mittit̉. Et de ſacramento euchariſtie inqͣꝫtumeſt ſacr̄m. hꝫ eandem rōnem cum alijs effectibꝰ gratieſanctificantis. Un̄ ẜm hoc reducit̉ ad articulum ſanctam eccleſiaꝫ ⁊cͣ. Inꝙͣtum v̓o ꝯſiderat̉. ꝙ ibi corpusxp̄i miraculoſe ꝯtinet̉. ſic cōcludit̉ ſub omnipotentia.ſicut ⁊ omnia alia miracula que omnipotentie attribuuntur.De ſymbolo in.§. iij.quo ꝯtinent̉ articuli. quid ſit. ⁊ quotuplex ſit. Ꝙͣtumad primū dicit. b. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. j. ꝙ nomen ſymbolieſt acceptū a collectōne ſnīaꝝ fidei. qꝛ in eo ſunt collecte ille ſententie ſeu articuli. quas neceſſariū eſt explicite credere. de his que ꝑtinent ad fidē. que diffuſe habent̉ in ſacra ſcriptura. Sicut em̄ ait apl̓s ad heb̓. xj.Accedentē ad deū oꝑtet credere. Credere aūt nō pōtquis. niſi veritas quam credat ei ꝓponat̉. Et ideo neceſſariū fuit veritatē fidei in vnū colligere. vt faciliuspoſſit om̄ibꝰ ꝓponi: ne aliqͥs ꝑ ignorantiā a fidei veri-
tade deficiat. Et hanc collectōeꝫ ſnīaꝝ importat ſymbolus. Et qꝛ eccl̓ia vniuerſalis errare nō pōt. qm̄ ſpūſancto gubernat̉. hoc em̄ ꝓmiſit dn̄s diſcipulis dicēsIo. xvj. Cum venerit ille ſpūs veritatis. docebit vosomnē veritatē. Cum aucͣte vniuerſalis eccl̓ie ſymbolum ſit editū: nil inconueniens ibi ꝯtineri pōt. ¶ Eſtaūt triplex ſymbolū approbatū ab eccl̓ia. Primaꝫ qd̓dicit̉ apl̓oꝝ. quaſi editū ab apl̓is .ſ. credo qd̓ dicit̉ ſb̓miſſe ſeu occulte: qd̓ ex eo fit. qꝛ temꝑe ꝑſecutōnis editum fuit. fide nondū publicata. In prima aūt dicit̉ ⁊ꝯpletorio. quaſi ꝯtra tenebras erroꝝ p̄teritoꝝ ⁊ futuroꝝ. Sꝫ aliud ſymbolū .ſ. ſcd̓m editu fuit fide iaꝫ manifeſta. ⁊ eccl̓ia habente pacē. ⁊ iō publice cantatur inmiſſa. De iſto ſymbolo dicit̉. de ꝯſe. di. iiij. Baptizandos oꝑtet fidei ſymbolū addiſcere ⁊ ep̄o vel p̄ſbyteroreddere. Et intelligit̉ de adultis. ⁊ loquit̉ de ſymboloapl̓oꝝ .i. credo in deū pa. ⁊cͣ. vt pꝫ de. e. c. an̄. xx. Et ratōnem huiꝰ ⁊ figurā aſſignat Rabanꝰ dicens. Prius ip̄exp̄c ceci nati ocl̓os luto ex ſputo facto ſuꝑliniuit. et ſicad aquas ſylōe miſit: qꝛ priꝰ dꝫ baptizādus fide incarnatōnis inſtrui. ⁊ ſic ad baptiſmuꝫ credulus admitti:vt ſciat cuiꝰ gr̄e in eo eſt ꝑticeps. et cui iam debitor fiat deinceps. de ꝯſe. di. iiij. ante baptiſmū. ¶ Scd̓m ergo ſymbolū dicit̉ ſymbolū patrum. qui editus fuit inꝯcilio niceno. vt dicit̉ in decre. di. xv. §. j. Et ſciendumꝙ in omnibꝰ ſymbolis eadem fidei veritas docet̉. Sꝫqꝛ ibi oꝑtet ppl̓m diligentiꝰ inſtrui d̓ fidei v̓itate. vbierrores inſurgūt. ne fides ſimpliciū corrumpat̉: ꝓpterhoc fuit neceſſarium plura edere ſymbola. qꝛ in nulloalio differunt. niſi ꝙ in vno pleniꝰ explicat̉. qd̓ in alioimplicite ꝯtinet̉. ẜm ꝙ exigebat hereticoꝝ īſtātia. Etqꝛ ꝯfeſſio fidei tradit̉ in ſymbolo. quaſi ex ꝑſona totius eccleſie que ꝑ fidem vnitur. Fides aūt eccleſie eſt fides formata: ideo ꝯfeſſio fidei in ſymbolo tradit̉. ẜmꝙ ꝯuenit fidei formate vt dicat̉. Credo in vnuꝫ deum.Ut etiam ſi qui fideles fidem nō habent formatam.ad hanc formam ꝑtingere ſtudeant. Et qꝛ nullꝰ errorexortus fuit de deſcenſu xp̄i ad inferos: id eo nō fuit neceſſarium aliquā explicatōeꝫ circa hoc fieri. Et propter hoc nō iterat̉ in ſymbolo patrū. ſed ſupponit̉ tāqͣꝫ determinatuꝫ in ſymbolo apl̓oꝝ. Non em̄ ſequensſymbolum abolet p̄cedens. ſed potius illud exponit.Et melius dicit̉ in ſymbolo ſanctā eccleſiam. ſine in:⁊ ꝯmuniꝰ dicit̉ ẜm leonē. ſi tn̄ dicat̉ in ſanctā eccl̓iam.erit ſenſus. Credo in ſpm̄ſanctū eccl̓iam ſanctificantem. ita ꝙ refert̉ fides nr̄a ad ſpm̄ſanctuꝫ. qui eccl̓iamſanctificat. Uelꝰ ẜm Aug. intelligit̉ ꝙ in eccleſia conuerſans credit in deū. de ꝯſe. di. iiij. prima. ¶ Terciuꝫſymbolum eſt athanaſij .ſ. Quicūqꝫ vult ſaluus eē ⁊cͣ.Sed hoc nō habet rōnē ⁊ vim ſymboli. ex eo ꝙ athanaſius ꝯpoſuit: qꝛ patriarcha alexandrinus fuit nonpapa. ad quem ſolū ſpectat ſymbolum edere. Sed exhͦ ꝙ eccleſia ſeu ſummꝰ pontifex. videns ꝙ illud qd̓ cōpoſuit athanaſius ꝑ modum cuiuſdam doctrine. integram fidei veritatem breuiter ꝯtinebat: acceptauit ⁊approbauit ꝓ ſymbolo vt qͣſi regl̓a fidei habeat̉. Notandū etiā ꝙ in illo ſymbolo patrū factū in nicena ſynodo. dicebat̉ prius in articulo de ſpūſancto. Et ī ſpiritūſanctū ex patre ꝓcedentem ⁊ patre filioqꝫ coequalem ⁊cͣ. Et in geſtis prime epheſine ſynodi legit̉. ꝙ ꝑlecto ſymbolo nicene ſynodi decreuit ſctā ſynodꝰ aliamfidē nulli licere ꝓferre. ꝯſcribē vel ꝯponere ſb̓ anathematis pena. Et idem firmatū eſt in calcedonēſi cōcilio. Sꝫ poſtmodū ad remouendū errorē grecoꝝ qͥ inſurrexit circa ꝑſonā ſpūſſctī. ⁊ veritatē declarandā inalio ꝯcilio vniuerſali fuit additū. Et in ſpm̄ſanctū ⁊cͣ.Qui ex patre filioqꝫ ꝓcedit. Nec per hoc incurrit ſententiā excoīcatōnis ſequēs ſynodus generalis. qꝛ addit ad ſymbolū nicenū: tum qꝛ ꝓhibitio ⁊ ſnīa ſynodiepheſine ſe extendit ad priuatas ꝑſonas. quarū nō eſtdeterminare de fide. Nō em̄ ꝑ hmōi ſententiam gene-