Titulus.VIII.
tur. Quid petat? Rn̄det fidem .i. baptiſmi ſacramentum. Hec qͣſi omnia habent̉ in glo. ſuꝑ ti. j. decretaliūſcꝫ deſum. trini. ⁊ fi. catho. quibuſdā tn̄ additis.De ipſa aūt fide pro .§. j.ut eſt virtus theologica nunc tractandū. Et primo deeius cā ⁊ effectu. ſcd̓o de eius habitu ſeu ſubiecto. tercio de eius actu. quarto de eius obiecto. ¶ Querit̉ ergo primo vn̄ cauſet̉ fides in hoīe. Rn̄det. b. Tho. ſcd̓aſcd̓e. q. vj. Ꝙ cauſat̉ a deo interius mouente mente ꝑgratiā qͣꝫtum ad aſſenſum. qui eſt principalis actus fidei. Un̄ apl̓s ad Ro. ij. Gratia ſaluati eſtis ꝑ fidem. ⁊nō ex vobis ne quis gloriet̉: donū em̄ dei eſt. Secūdario ⁊ inſtrumētaliter cauſat̉ etiā a quibuſdā alijs. vtin viſione miraculi. auditione doctrine ⁊ hmōi. Procuius declaratōne ſciendū. ꝙ cauſe tres cōcurrunt adfidem. Suꝑior .i. credendorū reuelatio. Exterior .ſ. miraculorū viſio vel rationū circa fidē ꝑſuaſio. Interior .ſ. ad ea mentis aſſenſio. ¶ Ꝙͣtum igit̉ ad primumoꝑtet ꝙ illud ſit a deo. Ea em̄ q̄ ſunt fidei. excedunt rōnem humanā. vn̄ nō cadunt in cōtemplatiōe hoīs niſideo reuelāte. Sed quibuſdā reuelant̉ hec immediatea deo ſicut ſunt reuelata apl̓is ⁊ ꝓph̓is. Quibuſdā ꝓponunt̉ a deo mittente fidei p̄dicatorē. ẜm illud ad Ro.x. Quō p̄dicabunt niſi mittant̉. Neceſſe eſt em̄ ꝙ homini ꝓponant̉ credibilia ad hoc vt aliquid explicitecredat. Et ſic ptꝫ ꝙ iſta cā ſit a deo .ſ. reuelante ⁊ mittēte p̄dicatorē. ¶ Ꝙͣtum ad ſcd̓m ſciendum. ꝙ nec miraculum viſum. nec quecūqꝫ ꝑſuaſio de fide eſt ſufficiēscā ad credendū inductiua. Quod ptꝫ ex hoc. qꝛ videntium vnū ⁊ idem miraculū. ⁊ audientiū vnū ⁊ eandēp̄dicationē. vnus credit. alius nō credit. Sicut patettꝑe apl̓orum ⁊ aliorū p̄dicantiū ⁊ miracula facientiūꝘ ſi eſſet ſufficiens ca. oēs credidiſſent qui vidiſſentet audiſſent. Sed ⁊ miraculorum oꝑatio principal̓r adeo eſt. vt ptꝫ. j. ad Coꝝ. xij. Alij dat̉ ꝑ ſpiritū oꝑatiovirtutis. ¶ Ꝙtum ad terciū. ꝙ eſt mētis aſſenſio adcredenda. Hanc cauſam ponebant pelagiani eſſe liberum arbitriū homīs ſolum. Et ꝓpter hoc dicebant ꝙinitiū fidei eſt ex nobis. inꝙͣtum .ſ. in nobis eſt ꝙ parati ſumus ad aſſentiendū his q̄ ſunt fidei: ſed cōfirmatio fidei eſt a deo. ꝑ quem nobis ꝓponunt̉ q̄ credere debemus. Sed hoc eſt falſum. qꝛ cum hō aſſentiēdo hisq̄ ſunt fidei. eleuet̉ ſupra naturā ſuam: oportet ꝙ hocinſit ei ex ſuꝑnaturali principio interius mouente voluntatē. Et hoc eſt deus. Nec eſt cōtra qd̓ Aug. dicit.ꝙ fides conſiſtit in credentiū voluntate. qꝛ oꝑtet ad hͦvt voluntas velit credere. ꝙ p̄paret̉ a deo ꝑ gratiā adhoc vt eleuet̉ in ea q̄ ſunt ſupra naturaꝫ ſuā Tho. vbiſupra. vn̄ in Tolletano cōcilio dr̄. Sicut hō ꝓprij arbitrij voluntate ſerpenti obediens perijt. ſic vocante ſegratia dei ꝓprie mentis cōuerſione quiſqꝫ credēdo ſaluat̉. di. xlv. De iudeis. Et ꝙͣuis aliqn̄ videat̉ facere deus homini coactionē aliquā. vt in Sauli cōuerſioneꝓſtrato ⁊ cecato: tn̄ ad extra eſt illud ⁊ voluntas libera remanet. ⁊ voluntate eredit ⁊ aſſenſit vocanti. Etſic intelligendū eſt illud Aug. xxiij. q. iij. Qui pōt. Fides etiā informis .i. q̄ eſt ſine charitate. eſt donum dei.ẜm glo. j. ad Coꝝ. xiij. Et be. Tho. vbi ſupra. Non exeo ꝙ eſt informis. hoc eſt ex defectu hoīs. ſed ex eo ꝙ fides. Nec obſtat illud Deut̓. xxxij. Dei ꝑfecta ſunt oꝑaNam fides informis et ſi nō ſit ꝑfecta ſimpl̓r ꝑfectiōevirtutis eſt tn̄ ꝑfecta ꝑfectione q̄ ſufficit ad rationemfidei.Ratōes perſuaſiueᵐ .§. ij.efficaciter inductiue ad credendū qͣtuor pn̄t aſſignariqͣꝫuis nulla earū ſit demonſtratiua. cogens intellectūad aſſentiendū his q̄ ſunt fidei. Prima eſt oꝑatio miraculorū. ſcd̓a eſt multiplicatio teſtimoniorū. tercia
eſt toleratio tormentorū. quarta eſt ꝓpoſitio materiecredendorū. ¶ Ꝙtum ad primū dicit psͣ. Omnia oꝑaeius .i. dei in fide. Opera dei ꝑmaxime dicunt̉ oꝑa miraculoſa. qꝛ ſolus deus ibi operat̉ cum ſint ſupra facultatem nature. Un̄ xp̄s Ioh̓. xiiij. Pater in me manēsipſe facit oꝑa .ſ. miraculoſa. qꝛ ſolus deꝰ ibi oꝑat̉. q. d. hͦnō eſt opus mee humanitatis quā videtis. ſed diuinitatis q̄ eſt vna cum patre. Omnia aūt iſta oꝑa miraculoſa ſunt facta in fide .i. ꝑ fidem. ⁊ ad fidē introducendam vel confirmandā. Un̄ ſuſcitato Lazaro dr̄ Ioh̓.xj. Ꝙ multi ex his qui viderāt crediderūt in eum. EtIoh̓. iiij. Niſi ſigna ⁊ ꝓdigia videritis nō creditis inquit xp̄s. Et facto miraculo in nuptijs aqua in vinuꝫcōuerſa. crediderūt in eum diſcipuli eius. dr̄ Ioh̓. ij. i.cōfirmati ſunt magis in fide ei: nam iam crediderantEt certe ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. Cum ea q̄ ſunt fidei ſuntſupra rōnem naturalē. melius ⁊ aptius ꝓbari nō pn̄t.qͣꝫ ꝑ oꝑationes ſuꝑnaturales. cuiuſmodi ſunt oꝑa miraculorum. Siquis em̄ nunc p̄dicaret aliqd̓ futurumcontra cōem curſum naturalem. ⁊ ad ꝓbandum veritatem huius: puta. retrogreſſionem ſolis die craſtinafiendam. mortuū veraciter ſuſcitaret: nonne miraculum iſtud ſufficienter deberet monere ad credendumfirmiter illud futurū ꝙͣuis nec oculo nec intellectu cernatur: vtiqꝫ. Sunt aūt ipſa miracula in xp̄iana religione fidem ꝓteſtantia innumerabiliter ⁊ variabiliteret veraciter oꝑata. A principio mundi inchoata ſuntmiracula. Nam Gen̄. iiij. dr̄ ẜm illaꝫ lr̄am. ꝙ inflamauit deus ſuꝑ Abel ⁊ munera eius videlicꝫ ignem de celo mittēdo. ad comburendū ſacrificiū eius ex fide xp̄icelebratum. Sub Noe in oꝑe arche multa miraculafuerunt. Abraham qͦꝫ qui credidit deo ꝓmittenti ꝙ inſemine ſuo omnes gentes benedicerent̉. qd̓ eſt xp̄s. miraculis claruit in generatione yſaac Gen̄. xviij. Et ſanatione regis egypti. ⁊ geraris. Multa ⁊ magna ꝓdigia fecit deus ꝑ Moyſen in egypto in deſerto corā omni populo iudeorū. vt patet in Exod̓. et Nume. pluribus capitulis. Tempore v̓o iudicū. Ioſue GedeonisSamſonis ⁊ aliorum. multa mira facta ꝑ fideꝫ refertapl̓s ad Heb̓. xj. Sub regibꝰ ſigna plurima facta oſtēdunt̉ in libris Regum ⁊ Paralipo. per Dauid ⁊ Ezechiam. helyam ⁊ Helyſeum ⁊ alios. Poſt tranſmigrationem babylonis in cuius captiuitate detentus populus ille hebreorū tunc fidelis nec miraculis caruit.vt patꝫ in li. Daniel̓. de ſocijs eius in fornacem miſſisUictorie machabeorū ſatis miraculoſe vident̉. Saluatoris aūt noſtri dn̄i ieſu xp̄i miracula: vltra ea quenarrant euangeliſte. ſunt pelagus immēſum. vt dicitCriẜ. Quibus etiā atteſtat̉ Ioſephus hyſtoriographus iudeus. Et ſibylla pagana. hec p̄nunciās vt refert Lactantius. Poſtꝙͣ aūt ille populus veram fidēdimiſit. nunqͣꝫ penes ipſum amplius ſunt viſa vel audita miracula. Sed tranſlata ſūt cum fide ad eccleſiāex gentibus ⁊ iudeis conuerſis collectam. Vt patet inactibus apoſtol̓. de Petro. ad cuius vmbrā ſanabant̉infirmi. ⁊ alijs apoſtolis ⁊ ſucceſſoribus eoruꝫ. Et Augu. in. xxj. de ciui. dei. de multis narrat tempore ſuo factis. Exinde Greg. in dyalogo ſuꝯ. Uincētius in ſpeculo ſuo hyſtoriali. ¶ Facta ſunt autem miracula nōſolum innumerabiliter ſed variabiliter in omni genere rerum. In corporibus celeſtibus vt in ſtatione ſolis in celo ſub Ioſue. Retrogradatiōe ſub Ezechia.Obſcuratione innaturali in paſſione xp̄i. In elementis. igne non comburente tres pueros in fornace. Inaere quo ad pluuias. grandinem. fulgura. coruſcationes. ⁊ huiuſmodi. ſub ſamuele. moyſi ⁊ helya. In aquadiuiſa maris rubri ⁊ iordanis. In terra que aperta eſtet deglutiuit Dathan et cetera. In brutis. in plantisin alijs inanimatis. In obſeſſis a demonio liberatis. In omni genere infirmitatum ſanatis. In mor-