Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
58b
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.V.

tis. qͦ ſi nō impende̓ vult tn̄ repende̓. Et Sen̄. in epiſtola ad lucillū. Si queris quō ſis facturus amicitiā velamicū. mōſtrabo: inquit. tibi amatoriū ſine medicam̄to. ſine herba ſine vllius bn̄ficij carmine. ſi vis amariama. Et ſubdit cām. Iocūdius eſt amicū facere inqͥtꝙͣ hr̄e. quō artifici iocundius eſt pingere ꝙͣ pīxiſſe. Sciendū tn̄ ꝙ ex ꝑte ob̓i ſeu amabilis. nobilius ē amari qͣꝫamare. qꝛ amabile eſt tm̄ bonū exiſtens vel apparēs ſꝫex ꝑte vinculi .i. amoris tunc nobilius eſt amare. vt dictu eſt qͣꝫ amari. qꝛ magis ſaluat̉ vinculū amoris in eoqͥ amat qͣꝫ ī eo qͥ amat̉. Ray. ex dictis. tho. ⁊ Alber. ſuꝑli. ethicoꝝ.Tercium in amici­ .§. vj.tia ꝯſiderādū ē oꝑatiōis v̓tualis euidētia: pn̄t aūt oīaamicitia oꝑa reduci ad tria. Probatio dilectiōis q̄ eſtꝑfecta amicitia exhibitio eſt oꝑis ẜm Greg. Primū ēbeniuolentia ī interiori affectu. Scd̓m eſt cōcordia inmultiplici actu. Terciū ē bn̄ficiētia ī exteriori effectu. Ꝙͣtū ad primū requirit̉ beniuolētia ī affectu. Eſt eīprincipiū eius ſine qua nō pōt eſſe amicitia. Nō enimpn̄t fieri amici inuicē niſi prius facti ſunt beniuoli. vn̄Tullius de amicitia. In hͦ p̄ſtat amicitia ꝓpinqͥtati.ꝙ ex ꝓpinquitate beniuolentia tolli p̄t. ex amicitia nōp̄t tolli. Sublata beniuolētia tollit̉ amicitia ſꝫ ꝓpinqͥtas manet. Et lꝫ beniuolētia requiratur ad amicitiaꝫnō tn̄ beniuolētia ē amicitia. vbi ē notādū ꝙ ad amicitiā ſic̄ iuuenes ſunt apti ex naͣli ꝯplexiōe. ita ⁊ ſenes ⁊litigioſi ſt̓ inepti: iuuenes em̄ naͣlit̓ multū gaudēt ī affectu ī aſpectu in colloqͥo in obſeqͥo alioꝝ. Talia autēſunt cauſatīa amicitie vt dicet̉ gͦ ⁊cͣ. Sꝫ ſic̄ iuuenes ſūtfaciles ad amicitiā. ita defacili ſoluūt amicitiā. Et rōhꝰ eſt. qꝛ amicitia iuuenū vtplurimū eſt ꝓpter delectabile vel vtile. qͥ em̄ viuūt ẜm paſſiōes his maxime cōpetit ꝓſeqͥ delectabile. ſꝫ iuuenes maxīe ferunt̉ a paſſionibꝰ nōdū roborato ī eis iudicio rōnis ⁊ iō ꝓſequunt̉ maxime illud qd̓ ẜm p̄ſens tp̄s eſt delectabile. Qd̓ āt nūceſt delectabile paulopꝰ nō ē delectabile. Et ſi aliqn̄ iuuenes nō mutuo ꝯuinant ꝑꝑ delectabile. tn̄ q̄rūt habe̓amicitiā ꝑꝑ vtile inqͣtū ꝑ hͦ hn̄t aliquā ſpēm boni .i. lucri ꝑꝑ qd̓ ē ī eis vtilis talis ſocietas. Senes aūt ⁊ litigioſi ⁊ mordaces ſunt inepti ad amicitiā. ⁊ rō hꝰ eſt multiplex. Prima qͥdē qꝛ nimis diligūt ſeip̄os ⁊ nimis intendūt ſibi. de alijs parū curātes et minus gaudēt decolloquijs alioꝝ. Scd̓o qꝛ ſenes ſunt ꝓni ad ſuſpicādūmala de alijs ꝑꝑ mala que cōmiſerint ip̄i in p̄terito. etideo nec de alijs ꝯfundūt nec alijs ꝯuiuūt. Tercio qͥaantiqui de ſeip̄is p̄ſumētes nimis ſenſum ſuū ſequunt̉.⁊ cū alijs nō ꝯcordāt. Quarto qꝛ ſubtrahūt alijs colloquia ⁊ obſequia. Hec aūt ſunt ꝯͣria amicitie. Poſſūtgͦ ſenes ⁊ ſeueri eſſe alijs beniuoli ī affectu ⁊ effectu ſubuentiōis: ſꝫ nō ꝑfecte alioꝝ amici coīter loquēdo. Sciendū etiā ꝙ amicitiā hr̄e ad multos nō ē bn̄ poſſibile.loquēdo de ꝑfecta amicitia ciuili. ⁊ hoc ptꝫ diſcurrēdoꝑ ſingulas ſpēs amicitie .ſ. vtilis delectabilis. ⁊ honeſti. Et ꝙ amicitia que ē ꝓpter bonū vtilitatis. nō poſſit hr̄i ad multos. ꝓbat̉ primo ꝓpter defectū nō recōpēſatiōis. qꝛ ſi hō habeat ſuꝑflua multitudinē amicorūꝓpter vtilitatē a qͥbꝰ recipiat obſeqͥa. oꝫ etiā ꝙ multisobſequat̉ ⁊ ecōuerſo. Sꝫ hͦ ē valde laborioſū. qꝛ n̄ ſufficit tp̄s vite his qͥ volūt hoc agē. Scd̓o ꝓpter defectumv̓tualis oꝑatiōis. vel ꝓprie ſolicitudīs: qꝛ cū hō ml̓tosamicos acquirit ꝓpter ſui vtilitatē ip̄i amici ſuperfluiip̄m diſtrahūt ⁊ impediūt a bona vita que ꝯſiſtit ī oꝑatione v̓tutis: qꝛ dū hō ſuperflue intēdit negocijs aliorū. cōſequens eſt ꝙ nō poſſit debitā curā gerere d̓ ſeip̄oꝘ amicitia que ē ꝓpter delectabile etiā nō poſſit hr̄iad multos. ꝓbat̉ exēplo ⁊ exꝑimēto. Exēplo qͥdē ſalis.Nā ſal vt ꝯdimētū ꝓpt̓ delectationē querit̉ ⁊ poniturin cibo. ⁊ tn̄ ſi ſal paꝝ ponat̉ ī cibo ſufficit. Sic a ſimili.Pauci amici ſufficiūt hoī ad delectationeꝫ. vt cū eis ꝑ

aliqd̓ tp̄s delectet̉ ⁊ recreetur. Exꝑimēto aūt ꝓbat̉. qꝛamore libidinoſo. vnus hō nō amat amore intēſo plures mulieres. ſed vnā tm̄ vel paucas eo ꝙ intēſus amorhr̄i nō pōt niſi ad vnū tm̄. vel ad paucos valde. Si etiāamicitia delectatōis habē̓t̉ ad ml̓tos. ml̓titudo īpediret delectationē dū vnus non poſſet alteri vacare abſtractus a multis. Ꝙ amicitia que eſt ꝓpter honeſtumque eſt vera amicitia. nō poſſet hr̄i ad multos ꝓbaturſic. Amor ſuperabū dās. non eſt natus fieri ad multosſed ad vnum tm̄ vel ad paucos. ſꝫ amicitia honeſti queſcꝫ ꝓpter virtutē. eſt ſuꝑabūdās ⁊ ꝑfecta reſpectu aliarū. ergo nō p̄t eſſe ad multos. ꝓbat̉ idē rōne cōplacētieẜm em̄ ꝑfectā amicitiā amici valde ſibinuicē placēt. ſꝫnō eſt facile ꝙ ſimul eidē valde placeāt multi. qꝛ pauciinueniūtur ī quibꝰ nō inueniat̉ aliquid qd̓ vni diſpliceat. Et dū ei placet vnus in aliquo in ꝯtrario ad ill d̓quod erit ī alio diſplicebit alius. quod nō p̄t reꝑiri ī ꝑfecta amicitia. Probat̉ idē rōne exꝑientie. Amicitia ēque ꝓpter virtutē indiget multa experiētia. que nō p̄thr̄i ſine longa aſſuetudine. ⁊ longotꝑe. ⁊ hoc vt non ſelateāt ſꝫ inuicē cognoſcāt. ⁊ hoc ē difficile. Un̄ ⁊ ꝓuerbialiter d̓r̄. ꝙ nō ꝯuenit ꝙ aliqͥ ſe cognoſcāt ⁊ diligantanteꝙͣ ſimul comedāt mēſurā ſalis. Et ſi arguat̉ ꝯtra.qꝛ charitas eſt ꝑfectior ꝙͣ amicitia ciuilis: ſꝫ charitaseſt cōmendabilior. quāto magis ſe extēdit ad plures gͦ⁊ amicitia ciuilis Rn̄det̉. ꝙ charitas magis aſſimilat̉amori beniuolētie cū ſit etiā ad nos remanētes ꝙͣ amori amicitie. Et ſic nō eſt inconueniēs. ꝙ charitas extēdatur ad valde multos. qd̓ de amicitia dici noͣ p̄t. Nōaūt p̄t dari numerus de qualitate amicoꝝ. qͦt debeanteſſe. ſic̄ nec mēſura de qualitate alimētoꝝ ſumendorū.qꝛ vnus indiget pluri alius pauciori. Sic ⁊ ī amicitia.ẜm ſtatū plus ⁊ minus indiget. Hec Rayneriꝰ pꝰ tho.⁊ albertū ſuꝑ libro ethicoꝝ.Secundum quodᵐ. §. vij.reqͥritur ad perfectā amicitiā ē ꝯcordia ī multiplici actu. Iſta āt ꝯcordia qͣꝫuis ꝯſiſtat principal̓r ī affectu etactu vnanimi .ſ. ꝙ eadē velit ⁊ nolit ⁊ eadē eligat. vt pꝫex ip̄a ſignificatiōe ⁊ interp̄tatiōe noīs. Nā dr̄ ꝯcordiavnitas cordiū ſeu volūtatū. Tn̄ hͨ ꝯcordia ē. nō in ſpeculatiuis nec minimis rebꝰ nec ī vicijs. ſꝫ ī operabilibꝰcoībꝰ ⁊ vtilibꝰ. Cōcordia em̄ ī ſpeculatīs nō facit amicitiā. Et rō hꝰ eſt. Ꝙ em̄ aliqͥ ꝯſentiāt adinuicē ꝙ ſol ēmaior terra. Vel non ꝯſenſus vel aſſenſꝰ nō tollit necfacit amicitiā. rō hꝰ ē. qꝛ iudiciū ī talibꝰ ꝓcedit ex naͣlirōne ⁊ per conſequēs ex neceſſitate. amicitia aūt ex electione. Nec etiā ī minimis rebꝰ conſentire. vel diſſētirepertinet ad amicitie rationē. ſꝫ ī his que hn̄t aliquammagnitudinē. Nec etiā ī vicijs ꝓprie ē cōcordia ſicutnec amicitia. Nā cū praui diſtruāt bonū cōe. ⁊ nō ſeruent iuſticiā. eo ꝙ volunt ſuperabūdare ī bonis ⁊ nondeficē ī malis .i. dānis ⁊ grauationibꝰ. Et ideo non pn̄thr̄e concordiā cū alijs ſꝫ contentionē. ſic̄ appetētes plꝰºin lucris et minus in damnis ſunt iniuſti. nec per conſequens ſunt concordes. Eſt igitur concordia in aliquodecreto operabili. Debet aūt cōcordare amicꝰ amico vltra affectū quo ad aſpectum quo ad affatuꝫ. quoad conuictum. Primo quo ad aſpectum. Nam viſioamici eſt delectabilis amico. Tum quia per viſionemincipit cauſari paſſio amoris. Tum qꝛ aſpectus amicieſt delectabilis amico. Sic̄ ſiqͥs delectat̉ in aſpectu reipulchre quā diligit et que ſibi placet. Tum ex parte ſimilitudinis. Sicut em̄ amore carnali ſe amātes appetunt ſe videre. ad oſtendenduꝫ ꝙ amor maxime fit ẜmaſpectum. ẜm illud ꝓuer. Ubi ꝯculus ihi amor. ita inamore honeſto amicitie. ꝓpter ſimilitudineꝫ virtutisex aſpectu conſeruatur amor. Secūdo debent concordare amici in conuictu eo ꝙ conuiuere adinuicē eſt p̄cipuus actus amicitie. In cuius ſignū dr̄ Ecc̄s. iiij. deeo qui non conuiuit amicis ſed caret eis. Ue ſoli qͥ ſcꝫ