Capitulum.VI.

tiones ꝓprias inabiles. Sedatis paſſionibꝰ ī motiōibꝰſpirituū ⁊ ſāguīs bullitionibꝰ ceſſātibꝰ p̄dicte v̓tutesin ſuis actibꝰ vigorātur. Et tūc intellectꝰ qͥ ab eis recipit ad ſcīaꝫ habendā ꝑfectiꝰ illuminat̉. Un̄ dicit ph̓svij. ph̓icoꝝ. Aīa rit ſapiēs ſedēdo et qͥeſcendo. Qn̄ em̄hō tumultꝰ paſſionū non ſentit. aīa ī ſeip̄a qͥeſcit. ⁊ tūcquaſi ſedēs facilit̓ ſcīam inuenit. Cū gͦ caſtitas ſit paſſionū ſedatiua ⁊ refrenatiua. pꝫ qꝛ multū hꝫ ad ſcīamdiſpone̓. In huiꝰ figurā legit̉ ꝙ Sal̓on fecit ſibi thronū eburneū. ī quo ſedebat ad iudicādū. Thronꝰ em̄ ſedes iudicantis ſignificat ſapīam. ebur ꝓpter ſui cādorē ⁊ incorruptionē ſigͣt caſtitatē. qꝛ .ſ. ſapīe amica ē caſtitas. Greg. nazāzenus de ſeip̄o ait. Cū ſignaculū caſtitatis integre cuſtodiēs. ph̓ie ſtudijs adhuc iuniorapud athenas florerē. vidi ꝑ ſoporē ſedēti mihi ⁊ legēti duas decoras dextra leuaqꝫ ꝯſediſſe feminas. qͣs egocaſtitatis inſtinctu toruiori oculo cōſpiciēs q̄ nā eēnt⁊ quid ſibi vellēt inqͥſiui. At ille me familiarius complectētes aiūt. Ne moleſte accipias iuuenis. note tibiet familiares ſumus. Altera ex nobis ſapīa. altera dr̄caſtitas. et miſſe ſumus tecū hītare. qꝛ nobis in cordetuo iocundū habitaculū p̄paraſti. De Io. etiā euāg.dr̄. ꝙ ꝓpter virginitatē datū ē ei altius de diuinis myſterijs ⁊ cognoſcere ⁊ ſcribere. Et. b. Tho. d̓ aqͥno etiāſapīa mirabili claruit v̓ginitate fultꝰ. ¶ Quīita laushuius v̓tutis ē. ꝙ p̄ ceteris v̓tutibꝰ ipſa ſingularit̓ hominē dei familiare ⁊ amicū conſtituit. Un̄ ſciendū ꝙnatura diuina ē puriſſima ⁊ mundiſſima ꝓpter ſui excellentiā ⁊ nobilitatē. Delectat̉ autē vnūquodqꝫ ī ſuoſil̓i. Puritas gͦ ī creatura rōnali ē deo gratiſſima. ī quatāqͣꝫ ī ſuo conſil̓i congaudet̉ ⁊ qͥeſcit. Un̄ de celeſti ſpōſo dr̄ in Cant̓. ꝙ paſcit̉ inter lilia .i. puritate delectat̉.Et hinc ē ꝙ illi qui virtute v̓ginitatis p̄diti ſunt. magis fuerūt cū deo coniūcti. ſicut pꝫ de Io. euāge. queꝫxp̄s virginē de nuptijs vocās. ſupra pectus eiꝰ recūbere voluit. vbi incarnati vbi ſecreta intellectu acutiſſimo penetrauit. Hunc dn̄s in cruce pendēs v̓ginis matris cuſtodē. ⁊ tanqͣꝫ filiū loco ſui dereliqͥt. Quod totū merito puritatis eius aſcribendū ē. Un̄ de ipſo ſingulariter dr̄. Hic ē diſcipulus ille quē diligebat IeſusSoli gͦ virgines familiares ⁊ xp̄i ſodales dicūt̉. Et iōſignant̉ de eis dr̄ Apocͣ. xiiij. Sequunt̉ agnū quocunqꝫ ierit. Precipue autē ſequit̉ mater eius v̓go maria.In huius figurā dicunt ẜm Bauid. Queramꝰ domino noſtro regi adoleſcentulā virginem. ⁊ ſtet corā rege ⁊ foueat eū ⁊cͣ. iij. Reg. j. Quod de ipſa matre xp̄i intelligi poteſt.Coſequenter reſtatᵐ. §. ij.videre de cauſis conferētibꝰ ad caſtitatē. Ut aūt maīfeſtior fiat nr̄a doctrina. p̄mittemus deſtructiuas cāsquibꝰ ſingul̓ oppoſitas ꝯſtructiuas adiūgemus. Pn̄taūt hm̄oī cauſe ī ſumma quatuor aſſignari. Prima qͥdē cā deſtructiua caſtitatis ē ociū. Ubi ſciēdū ē ꝙ animus homīs ſꝑ ī aliquo delectari appetit. Cū auteꝫ adoꝑa v̓tutis nō aſſueſcit. ī eis mīme delectari pōt. quiavbi nō ē oꝑatio nō pōt eē delectatio. cū delectatō oꝑationē ꝯſequat̉. ſic̄ pꝫ ꝑ ph̓m. iiij. eth̓. Quapropter neceſſe ē vt dicit Greg. ꝙ ad t̓rena flectat̉ ⁊ ī eis delectet̉Senſibilia em̄ cū ſenſibilibꝰ offerūtur. ſenſuales homines facilit̓ ad ſui appetitū alliciūt. maxīe qn̄ oꝑibꝰv̓tutū non vacāt. Inter oīa autē ſenſibilia bona ad q̄cito animus inclinat̉. ſunt oblectamēta carnalia. quevehemēter appetitū inclināt ad ea concupiſcēda. Cāv̓o oppoſita caſtitatis cōſtructiua ē occupatio ad aliquod opus v̓tutis. Inter alias autē occupatōes efficaciſſima ē q̄ circa ſtudiū ſacre ſcripture v̓ſat̉. Ip̄a em̄mentē ꝯtra errores illumīat. Un̄ dn̄s ꝯtra errātes iudeos dicit. Scrutamī ſcripturas. ipſe em̄ teſtimoniuꝫꝑhibēt deme. Itē ꝯtra tēptationes dyaboli hoīeꝫ armet. Un̄ ſaluator nr̄ ab eo tēptatus. tripl̓r ſacre ſcri-

pture teſtimonio ſe defendit. vt patet Math̓. iiij. Itēaccidioſā mentē refouet. ⁊ in quodā ſpūali ſolacio eaꝫenutrit. Un̄ ſeniores iudeoꝝ ſparciatis ſcribētes dixerunt. Nos hn̄tes ſolacio libros ſāctos qͥ ſunt in manibus nr̄is. Sacra igit̉ ſcriptura mentē ſtudētis caſtaꝫreddit ⁊ pudicā. Un̄ dr̄ Iaco. iij. Sapīa que deſurſū ēprimū quidē pudica ē. Nā eius exercitiū carnis cōcupiſcentiā reprimit. ⁊ ꝓtāto congrue ſpōſa vocat̉. ẜm illud Ecc̄i. v. queſiui mihi ſponſā aſſumere .ſ. diuinā ſapientiā. ¶ Secūda cā deſtructiua caſtitatis ē maloꝝſocietas. Ad ſingula quippe vicia homines inclināt̉exemplo maloꝝ ſocioꝝ ꝓpter quod admonet ſapiensProuer. xxij. Noli eſſe amicꝰ homī iracūdo. neqꝫ ambules cū hoīe furioſo. nec diſcas ſemitas eius. p̄cipuecū carnales homines eos quos ſocios hn̄t. exēplo ſuoad carnis illicita facil̓r trahāt. Quod qͥdē ex duplicicā contingere pōt. Primo qꝛ ſocietas hoīm maxīe iuuenū vtp̄iurimū motiuū hn̄t ipſum delectabile quodmaxime eos mouere hēt ad ſimul conuiuendū. Delectabile aūt quod ē ī actibꝰ venereis multū mouet iuuenilē etatē. ⁊ ideo eoꝝ verba ⁊ facta frequenter circacarnis delectabilia vſant̉. ꝓpter quod qͥ talibꝰ ſe adiūgūt ad carnalia oꝑa facilit ruunt. Un̄ ſcriptū ē Ecc̄ixix. Qui ſe adiūgit fornicarijs erit nequā. Et apl̓s. j.ad Corin. v. loquens de fornicario dicit. Neſcitis qm̄modicū fermentū totam maſſam corrūpit. Cauſa v̓ohuic oppoſita caſtitatis conſtructiua. ē elongatio abhm̄oi ſocietatibus. ⁊ conuerſari cū honeſtis ⁊ morigeratis. Ubi ſciendū ē. ꝙ bonoꝝ ſocietas ad tria valet.que tanto caſtitatem ſecuriorem reddunt quāto hominē circa vtilia occupatū ab illicitis fortius retrahunt. Primo gͦ valet ad ſolaciū contra tediū nature.Homo naturalit̓ ē animal ſociale. ꝓpter quod ncc̄ioad amiciciā inclinatur. Un̄ on̄dit ph̓s. viij. eth̓. ꝙ omnes homines amiciciā querūt. Senes quidē ꝓpter vtile. Iuuenes aūt ꝓpter delectabile. Uirtuoſi ꝟo tā illiꝙͣ iſti ꝓpter honeſtū. Quelibet tn̄ hm̄oi amicicia delectationē includit. Nā ſenes delectātur de conferentivtile. Et virtuoſi de honeſtate virtutis. Omnis ergoamicicia delectationē includit. ⁊ ē ad ſolacium nature. Unde Ambro. dicit in. ij. de offi. Pulcra ē ſocietasſenioꝝ ⁊ adoleſcentium. Alij teſtimonio. alij ſolacioſunt. alij magiſterio. alij delectatione. vt de Moyſe etIoſue. de Abrahā ⁊ Loth. de Helya ⁊ Helizeo patet.Hi ſiquidē ſancti patres contuberniū ⁊ ſolaciū amicabilis ſocietatis non recuſarunt. Magna fuit amicicia inter Dauid ⁊ Ionathan. Un̄ eo in p̄lio occiſo dauid amare flens dicebat. Soleo ſuꝑ te fr̄mi Ionathadecore nimis amabilis ſuꝑ amorē mulieꝝ. Sicut mater vnicū amat filiuꝫ. ita ego te diligebam. ij. Regū. j.¶ Tercia cā deſtructiua caſtitatis ē turpiloquium.Carnalia em̄ colloquia ⁊ viliū hyſtoriaꝝ narratōes.aīos tā audientiū qͣꝫ narrantiū reducant ad conſiderādū ea d̓ quibꝰ ē ſermo. Cōſideratio aūt reꝝ viliū aceaꝝ intellectual̓ inſpectio facilit̓ affectū incliat mētis⁊ vires frangēdo corrumpit. Un̄ apl̓us j. ad Coꝝ. xvCorrumpūt bonos mores colloqͥa mala. ꝓpt̓ qd̓ ammonet ad Ephe. v. dicēs. Fornicatio ⁊ oīs immūdiciaaut auaricia nec noīet̉ in vobis ſicut decet ſanctos ⁊cͣ.aut turpitudo. aut ſtultiloquiū. aut ſcurrilitas q̄ adrē non ꝑtinet. ſed magis gr̄arumactio. ¶ Quarta cādeſtructiua caſtitatis ē vſus eorū quibꝰ animꝰ homīsemolleſcit ad amorē mulieꝝ. Et precipue hec ſūt triaſcꝫ earum aſpectus. Frequens cuꝫ eis colloquium ſeucontuberniū. Et muneruꝫ hincinde ſuſceptio. Circaaſpectū mulieꝝ ē ſciendū. ꝙ ſenſus viſus pͦ ceteris ſenſibus habet tria. Primo plurimas reꝝ differētias nobis demōſtrat. ſicut dicit ph̓us .j. metha. in principio.Ex viſione autē reꝝ multaꝝ viciū curioſitatis oriturque ē quedā deordinatio intellectus. ꝓueniēs ex inordinato appetitu cognoſcēdi ⁊ vidēdi multa. ſiue ſint