Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
150b
Einzelbild herunterladen
 

Titulus

ea ſil̓is erit homini ſtulto qui edificauit domū ſuamſuꝑ arenam. deſcendit pluuia. venerūt flumina.flauerunt venti in domū illam. facta eſt ruina eiusmagna. Decimanona eſt ſtulticia mundane leticie. Eccleſiaſtes. vij. Cor ſtultoꝝ vbi leticia Prouerx. Per riſum ſtultus operat̉ ſcelus. Uigeſima ſtulticia eſt ocioſitatis accidie. Prouer. xij. Qui ſectatur ociū ſtultiſſimus eſt. Eccl̓s. iiij. Stultus complicat manꝰ ſuas. Titulus ſextus de Gula. Capitulū primū deGula de ſpeciebꝰ eiꝰ. de pena. remedijs.Ula eſt vnum ex ſeptem capitalibus vicijs. De quo vicioinquit Ambro. Gula a paradiſo regtem expulit. di. xxxv. Sexto die. Porautē ſic diffiniri. Gula ē inordinatꝰ appetitus cibipotus. Dicitur autem gula appetitus inordinatusẜm. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxlviij. arti. j. in eo receditab ordine ratiōis in quo conſiſtit bonū virtutis moralis. Et qꝛ ex hoc aliquid dicit̉ peccatuꝫ eſſe quodvirtuti contrariat̉. ideo gula eſt peccatum. Sed ſciendum ẜm Tho. vbi ſupra. duplex eſt appetitus.Unus quidem naturalis qui ꝑtinet ad vires potentie vegetabilis in quibꝰ poteſt eſſe virtꝰ viciumeo pn̄t ſubijci rōni. Un̄ vis appetitiua diuidit̉ ꝯtra nutritiuā. digeſtiuā expulſiuā ꝑtinēt advegetatiuā vt ꝑtes eiꝰ. Et ad talē appetitū .ſ. naturalem hmōi vegetatiue ꝑtinet eſuries ſitis vbi nonē pct̄m. Un̄ Gregoꝰ. Sepe ſine culpa agit̉ quod venit ex culpa. vnde ſine culpa cum eſurimus comedimus. quod tamē ex culpa primi parētis eſt factū vteſuriamꝰ. di. v. c. ad eius. Alius eſt appetitus ſenſitiuus in cuius concupīa viciū gule conſiſtit. Un̄ primus motꝰ gule importat inordinationē in appetituſenſitiuo que eſt ſine peccato. quod videt̉ eſſe cuquis appetit cibū vel potum ꝓpter ſuſtentationſed ꝓpter delectationē. Unde excedens in quantitate cibi vel potꝰ ꝓpter concupīam cibi potꝰ. ſederrorē eſtimās eo indigere. ꝑtinet ad gulā. Ethoc vicio loquit̉ p̄s. contra quoſdā p̄s. lxxvij. AdhucPrimo mat̓ia ex qua gula ꝑpetrat̉. ibi. Adhuc eſce.Secūdo culpa in qua anima maculat̉. ibi. erāt ī oreipſorum.Tercio pena a qua ꝑſona cruciat̉. ibi. ira dei aſcēdit ſuꝑ eos.Materia huiꝰ vicijē.§. j.eſca potꝰ. Et de eſca qd̓ eſt pͥncipale dicit. Adhuceſce eorū. loquit̉ de cōturnicibo quas dedit dn̄s illippl̓o iudeoꝝ ī deſerto ꝯſtituto appetēti alios cibosqꝫ māna quod dabat dn̄s eis quotidie de celo. Ubiſciendū eſca ī ſe quecūqꝫ ē mala ſed bona. qꝛ creatura dei. j. Thimo. iiij. Omnis creatura bona. nihil reijciendū quod gr̄arumactōne ꝑcipit̉. Et ſauator Math̓. xv. quod intrat ī os coinqͥnat hominē .i. cibꝰ potꝰ ẜm ſuā ſub̓am naturā macl̓athoīem ſpūaliter. In quo redargutꝰ eſt error quorūdam iudeoꝝ eſtimantiū quoſdā cibos vt ſunt legveteri ꝓhibiti ex ſui natura malos maculare aīameoꝝ eſu. Sed. b. Tho. ī. iij. ꝯtra gētiles. c. cxxiij. hoc reprobat triplici rōne .ſ. aliquem cibuꝫ ẜm ſe malum.Primo ſic. Quod fit ẜm rationē ē pct̄m. fit autēvnūquodqꝫ ẜm rōem qn̄ ordinat̉ ẜm congruit debito fini. Finis autē debitus ſumptionis ciboꝝ ēſeruatio corꝑis nutrimentū. Quicunqꝫ cibꝰ hoc

facere pōt. abſqꝫ pct̄o pōt ſumi. Nullius cibi ſūptio ẜm ſe ē pctm̄. Scd̓o ſic. Uti rebꝰ ad qd̓ ſūt ordinate ē ẜm ſe malū. ſunt autē plāte ꝓpter aīaliaaīalium v̓o quedā ꝓpter alia. omnia ꝓpter hoīem.Uti plātis vel aīaliū carnibꝰ ad eſū vel ad qͥcquidaliud homī ſunt vtilia. ē ẜm ſe pctm̄. Tercō ſicDefectus peccati ab aīa deriuat̉ ad corpꝰ econuerſo. pctm̄ em̄ dicimꝰ ẜm deordinat̉ volūtas. Cibi autē immediate ad corpus ꝑtinēt. autē ad ani. ergo ciboꝝ ſumptio ẜm ſe poteſt eſſe pecca niſi quatenꝰ repugnat rectitudini volūtatis.aūt cibi ſumptio repugnet rectitudini volūtatistingit tripl̓r. Uno ꝓpter repugnantiā ad ꝓpriūfinem ciboꝝ. ſicut aliquis ꝓpter delectationē ēī cibis vtit̉ cibis ꝯtrariātibꝰ ſaluti corꝑis. vel ẜm ſpciē vt infirmus fructꝰ. herbas hmōi. que nocētmuniter illi. vel ẜm quantitatē. vt cum nimis comedit de aliqͦ ita grauat ſtomachū vel caput hmōi.Scd̓o ẜm repugnat cōditioni eiꝰ qui vtitur cibis vel eoꝝ cum quibꝰ conuerſat̉. Exemplum primipatet vt cum quis comedit accuratius ꝙͣ ſua ꝯditiovel facultas exigit. vt ſi ruſticus vtat̉ cibis gentiliuꝫſeu nobiliū. Exemplū ſecundi. vt cuꝫ quis vtit̉ alijscibis ꝙͣ ſe habeant mores eoꝝ quibꝰ conuerſatur.Tercio modo ẜm cibi ſunt aliqua lege ꝓhibitipter aliquā cām ſpecialē. puta in veteri lege aliqͥ cibi ꝓhibebātur comedi ꝓpter ſignificationē ſpiritualem. puta porcus. miluꝰ. coruꝰ aquila. et hmōi. queſignificant vicia. videlicet luxuriā porcꝰ. raptum etauariciam miluꝰ. tarditatem craſtinationē coruꝰ.delicioſitatē aquila que vicia vult dn̄s non incorporemus nobis. In lege eccl̓ie ꝓhibet̉ eſus carniumſexta feria totum annū. ieiunijs. lacticinia īdrageſima. In aliquibꝰ etiam religionibus ꝓhibetregula vel conſtitutiones aliquibꝰ cibis vti vt carnibus. non qꝛ malis. ſed ad concupīam refrenandā. vtdr̄ de. di. v. Carneꝫ. quia illa ceremonialia legisveteris nunc ceſſant ſeruari debent. ideo illis vtipoſſumꝰ cibis tunc prohibitis. ſed a ſignificatis cauere debemus .i. a vicijs. Prohibitū etiam fuit gentilibus ad fidem cōuerſis apl̓os veſci idoloticispter ſpeciē mali vitandā. ne .ſ. aliqui crederēt hoc illos facere in venerationē idoli quod ad idolatriātineret. al̓s de ſe pctm̄ eēt. Itē ꝓhibitū fuit ſāguine ſuffocato veſci. qꝛ iudei erant ex lege aſſueti abſtinere a talibꝰ que adhuc ſeruabāt. ideo ne redderētur odioſi eis graues in cōuerſatione vtendo cibisqui illis erāt abhoīationi fuit ad tempꝰ ꝓhibituꝫfraterna concordia. Ad errorē igit̉ ꝑtinet quē manicher ſequebant̉ eſtimare eſcam aliquē de ſe eſſe malāUn̄ apl̓s. j. Thimot̓. iiij. In nouiſſimis tꝑibꝰ recedent quidā a fide attendētes ſpiritibꝰ erroris doct̉nis demoniorum prohibentium nubere a cibis abſtinere .ſ. quibuſdam tanqͣꝫ de ſe malis. Eſca igit̉eſt viciū gule. ſed materia circa quam exercet̉ ex concupīa ad ipſam.Quatum ad ſecun.§. ij. .ſ. in quo conſiſtit culpa huius vicij. Scienduꝫconſiſtit in deſiderio inordinato cibi vel potus du. l.appetunt̉ ꝓpter delectationē corꝑis ꝓpter ſuſtētationē ad quā ſunt ordinati. Et hoc notat̉ cum didicit̉ in p̄s. Erāt in ore ip̄oꝝ .ſ. qui habuerūt deſiderium comedendi carnes ꝓpter delectationē. Aug. ī li.confeſſ. Iuſſiſti dn̄e vt ad alimenta ſicut ad medicamēta accedamus. Sicut em̄ ſumit̉ medicina non addelectationē. ſed ꝓpter neceſſitatem .ſ. ad p̄ſeruandūcorpus a morte. cum timore ſumit̉ ne ledat. Itabus debet ſumi ad ſuſtentandum corpus ne deficiat cum timore ne offendat ex nimia cōplacētia. vnde