Titulus.IIII.
affectionum. nec frondes tm̄ verboruꝫ: ſed et fructuexteriorum bonarum operationū. Flores enim ſi pulchri ſint. non tamen paſcunt. Unde deuota animadicit in Canti. Ueniat dilectus meus in ortum ſuūi. in mentem ſuam. vt comedat fructum pomorum ſuoruꝫ. non flores dicit. Cuſtodiendi tamen ſunt ne pereant vel deſtruantur quia ex floribus ſequunturfructus. Iuxta illud Ecc̄i. xxiiij. Flores mei fructushonoris et honeſtatis. Et propterea dicit ſponſa inCanticis. Capite nobis vulpes paruulas .i. temptationes ſeu cogitatōnes fraudulentas ſub ſpecie boniſubintrātes. tunc ſunt paruule .i. in ipſo principio occurſus. Sequitur in textu. que demoliuntur vineaꝫnoſtram .i. flores eius. Unde et ſequit̉. Nam et vineanoſtra floruit. Similiter etiam frōdes arborū nō paſcunt homines. ꝙͣuis aliquando medicinalia ſint. propter quod dicitur Apoca. vltimo. Folia eius ad ſanitatem gentium. Sic et bona verba. ꝙͣuis auditoribꝰplerunqꝫ proſint. Si ſint ſine fructu operum. proſūtqn̄qꝫ auditoribus: ſed non paſcunt ſpiritualiter facientem vel ipſum deum. Unde in figuram. cum ſemeldn̄s iheſus xp̄c eſuriens ad arboreꝫ fici accederet. qꝛnon inuenit ibi fructus ſed tm̄ folia. maledicens ſubito exiccata eſt Math̓. xxj. Ad ſignificandū. ꝙ qui habent tm̄ verba et non facta. a deo reprobantur. Requiritur ergo ad bonitatem arboris: vt producat nōſolum flores bonarum voluntatum ſeu deſiderioruꝫet frondes ſalutarium locutionum: ſꝫ ⁊ fructus etiaꝫbonarum operationum. Unde Iaco. in ſua epiſtolacano. Oſtende mihi fidem tuam ex operibus. Et quales ſint fructus boni producti ab arbore bona. oſtendit pͣs. cum ait. Erit tanꝙͣ lignuꝫ quod plantatū eſtſecus decurſus aquaꝝ. quod fructum ſuum dabit intempore ſuo. Ubi tria poſſunt notari.Primo diſpoſitio laudabilis ex parte ſui ſignat̉. ibi.Erit tanꝙͣ lignum.Scd̓o infuſio gratie optabilis ex ꝑte deiinſinuatur.ibi. Quod plantatum eſt ſecus decurſus aquarum.Tercio operatio imitabilis ex parte futuri demonſtratur. ibi. Quod fructum ſuum ⁊cͣ.Quantū ad primū .§. v.lignum appellat homineꝫ rationalem. Unde homogrece dicitur antropus .i. arbor reuerſa. Nam vbi arbores irrationales habent radices in terra et ramoverſus celum. arbor rationalis .i. homo econuerſo ſituatur. Nam caput cum capillis quod eſt quaſi cippus cum radicibus. eſt verſus celum. et brachia cummanibus. tibie cum pedibus et digitis que ſunt quaſi rami et ramuſculi. ſunt verſus terram. vt ſciat et cōſiderat ſe ex ipſa ſui diſpoſitione corporis. mentem etcogitatōes hr̄e ad celeſtia. Iuxta illd̓. Os hoīm ſb̓lime dedit .i. faciem celumqꝫ videre. Ac etiam duꝫ cōuerſatur in terra. multiplicare bona opera ieiunioꝝ.orationum. elemoſynarum. et huiuſmodi. Iuxta illud Ecc̄s. ix. Quodcūqꝫ poteſt manus tua inſtanteroperare. quia nec opus ⁊cͣ. ¶ Plantatum eſt autemtale lignum ſecus decurſus aquarum. quo ad ſcd̓m.Cū videlicꝫ eſt circundatus aqua diuine gratie: quemultiplex eſt in effectu ⁊ currens: quia habentē facitprōpte operari. Iuxta illud Ambro. Neſcit tardamolimina ſpirituſſancti gratia. Hec eſt aqua de quadominꝰ dixit ſamaritane. Om̄is qui biberit ex aquaquā dabo ei nō ſitiet Io. iiij .ſ. terrena ea inordinateamādo pluſꝙͣ deū ⁊ merito. qꝛ ex hac aqua ꝓcedit triplex alia aqua .ſ. ſapiētie. penitētie. ⁊ paciētie que mirabiliter reficiūt. Et de aqua ſapiētie dicit ſapiēs deiuſto habēte gratiā. ꝙ dn̄s aqua ſapiētie ſalutarꝭ potauit illū. Hec ita reficit mentē guſtu diuinoꝝ in meditando. in legēdo. in audiēdo. quod vt dicit Berū̄.
guſtata ſuauitate ſpiritus. quod fit ꝑ ſapientiā deſipit omnis caro. De aqua penitentie ſeu lacrimarumdicit pͣs. Flauit ſpūs eius .i. gratia ſpūſſancti in mente. et fluēt aque lacrimarū. quibus peccata purgant̉ẜm Criſo. de pe. diſ. j. Lacrime lauāt delictū. De tercia aqua dicit̉ figurate. Exo. xij. Aque erāt eis ꝓ muro a dextris et ſiniſtris. Sic̄ aquā refrigerat. ita pacientia ſuꝑ omnia alia. a dextris .i. aduerſis ſpiritualibus. vt temptationibus ⁊ anguſtijs. et a ſiniſtris .i.aduerſis temporalibus. vt paupertate. fame. ſiti. frigore infirmitate. In omnibꝰ his qui paciēter fert nōpoſſet habere melius refrigeriū in anima. et etiā quoad corpus multuꝫ mitigat̉ pena. Et hoc patꝫ ex martyribꝰ. qui in penis gaudebāt refrigerati ex paciētia.Un̄ qn̄ medici neſciūt quid amplius faciāt infirmo.ꝓ vltimo remedio cōfortāt eū ad patiētiam. ¶ Quoad terciū lignū iſtud facit fructuꝫ dicit pͣs .i. opus bonū. quia primo cū recta intentione. Et ideo dicit dabit fructū. Arbor eī ſi ſibi retineret fructꝰ ī ea marceſcerēt: ſed dando alijs et ſibi prodeſt. Sic mens bendiſpoſita ⁊ in gratia fundata fructus operū ſuoꝝ nōſibi attribuit: ſꝫ deo: ab eo recognoſcens. Nec ſibi tm̄laborat ſed et ꝓximis ſuis: et ſic dat fructū. non retinet ſibi. Scd̓o operatur cuꝫ ratione. Un̄ dicit dabitfructū ſuū. Fructus em̄ hominis qui eſt aīal rationale. ꝓprie eſt actus ꝓcedens a ratōne. Ratio aūt (vt dicit ſapiēs) ſemꝑ deprecat̉ ad optima .i. inſtigat. Mala opera non ſunt ꝓprie fructus hominis: ſed fructusſilueſtres. cibus beſtiaꝝ. Tercio arbor bona ⁊ rational̓. facit opus cū debita obſeruatōe .ſ. circūſtātiaꝝUn̄ dicit. Dabit fructū in tempore ſuo. Nulluꝫ em̄ ēvirtuoſum opus. niſi debitis circūſtantijs veſtiatur.ẜm tho. ſcd̓a ſcd̓e. Inter quas circūſtantias eſt debitum tempus. Un̄ Ecc̄s. viij. Omni negotio tempus⁊ oportunitas. Aliqui em̄ nimis cito exequunt̉ quovolūtati occurrit. non conſiderantes quid inde malipoſſit cōtingere quibꝰ accidit ſicut arboribus amigdalis vel alijs. que cum nimis cito incipiunt florereſuꝑueniēte pruina vel ymbre amittūt flores ⁊ fructꝰAlij vero nimis tardant ad exequendā bonā voluntatē. propter quod aliquando vel flores deſideriorūcadūt et nō reddūt fructū. vl̓ fructꝰ faciūt ſerotinosnimis. qui cōmuniter non matureſcūt. quia non ſuntin tempore ſuo. Bona igitur arbor id eſt bona volūtas gratia informata. producit flores bonaruꝫ affectionū. et ſic primo dicit. domine. Producit ſcd̓o frōdes bonarū locutionuꝫ. et ſic ſcd̓o dicit: domine. Proaucit tercio fructus bonarum operationū cum rectaintentione. cum humana ratione. cum debita circūſtantie obſeruationē. Et ſic tanꝙͣ lignum plantatuꝫſecus decurſus aquarum. dans fructum ſuum in tempore ſuo. dicens tercio domine. Facit voluntateꝫ patris celeſtis et ipſe intrabit in regnum celo rum.¶ Quomodo a voluntate bona nō poſſunt procedere opera mala. Capitulum. xv.Exolūtate notandūy cū vere bona eſt. ꝓducere non poteſt mala opera. Ad quod facit quod ſaluator aitMath̓. x. dicens. Non poteſt arbor bona fructus malos facere. Arbori hominem vel eius voluntatem aſſimilans. Circa quā auctoritateꝫ videnda ſunt tria.A quo oriat̉ voluntatis probitas. quia arbor bona.Ex quo ſequatur malignitatis in opere eius impoſſibilitas. cum dicitur. non poteſt.In quo cognoſcat̉ criminoſe operoſitatis qualitas.ibi. fructus malos facere.