Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
102b
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.XI.

ſed econuerſo. Et calor a ſua eſſentia et ſplendore. itapater a nullo ꝓcedit filius a pr̄e. ſpūſſanctus ab vtroqꝫ. Et hi tres vnū ſunt vnus eſt ignis. Oediū elementū qd̓ eſt duplex: eſt dyaphanū .i. trāſparēs .ſ. aeret aqua. Et in aqua eſt veſtigiū trinitatis ꝑpulcre .ſ.in aqua q̄ egredit̉ e terra vt in fonte. et tranſit eadē inſubſtātia ꝑ aqueductū ⁊ extendit̉ in riuum ſeu fluuiūvna ē aqͣ ſeu vnus fons. ⁊ tn̄ fons nō ꝓcedit a ꝯductu: ſꝫecōuerſo: ſic filius a patre qui ſolus cooꝑtus eſt carnenr̄a. vn̄ ⁊ ipſe dicit. Ego qͣi aqueductus ⁊cͣ. Ecc̄i. xxiiijFluuius ꝓcedit ab vtroqꝫ. ſic ſpūſſanctus qui dr̄ fluuius ꝑadiſi ẜm Aug. Ultimū elementum eſt terra q̄eſt in ſe obſcura. Et hec triꝑtita. qꝛ in aſyam. europāet affricā vna terra ⁊ tres eius ꝑtes. Sic hi tres vnuꝫſunt: In elemētatis pꝫ. qꝛ qd̓libet eſt vnū rep̄ſentāspatrē. vn̄ hylarius. In pr̄e vnitas: ⁊ aliquā ſpēm hn̄tꝑ formā ſua. ⁊ ad aliquid ordinant̉. Scd̓m repn̄tat filium. Et finis ſpūmſanctū. Ad qd̓ facit qd̓ dr̄ SapīeOmnia in pondere. numero ⁊ menſura cōſtituiſti dn̄eOmnis em̄ res eſt vna numero. Menſurā habet determinate ꝑfectōis ꝑ formā ſuā ꝑ quā in ſpecie cōſtituit̉Pondus ſuum eſt finis ad que ordinat̉. Et ſic hi tresvnum ſunt. Sicut ergo eccleſia militās hic eſt reginaſtans an̄ deū a dextris virtutū in veſtitu deaurato ſapiētie. circūdata varietate ſtatuū. Sic ⁊ eccleſia triūphans aſtitit vt regina mundi a dextris dei .ſ. ciuitateſuꝑna. in veſtitu deaurato glorie. q̄ in tribꝰ cōſiſtit rep̄ſentātibꝰ ſanctiſſimā trinitatē .ſ. viſione. tentōe ⁊ fruitione ſanctiſſime trinitatis. circūdata varietate p̄miorum. In qua exiſtentes dicere valent. Sicut audiuimus ſic vidimus ⁊cͣ. Titulus. xj. De dono intellectus. Bonum intellectus vltra lumē nature: neceſſario a deo petit̉. Ca. j.Anus tue fecerunt etplaſmauerūt me. Da mihi intellectū vtI diſcā mādata tua. psͣ. cxviij. Manus dn̄iFIſunt. nō corꝑales: ſꝫ ſpūales .ſ. ſapīa ⁊ virtꝰeius. Et iſte fecerūt ⁊ faciūt quēlibet hoīem ſicut ⁊ alias creaturas qͦ ad corpus. ꝑ ꝓpagationē a parētibꝰ. Etip̄m primū hoīem fecit de limo terre Gen̄. j. Et plaſmauerūt ⁊ plaſmāt quālibet aīam de nouo creādo exnihilo .i. nō ex aliqua alia re ⁊ infūdit. Un̄ illa ſanctamulier dicebat filijs ſuis exhortās ad patīam. Filij neſcio quō in vtero meo apparuiſtis. Neqꝫ ſpm̄ ⁊ aīaꝫ donaui vobis ⁊ ſingulorū mēbra nō ego ipſa cōpegi. ſedeſt mūdi creator. Hinc ⁊ Hiero. in epl̓a cōtra RufinūInter illas ſecreti ventris anguſtias dei manus ſemꝑoꝑat̉. idem̄qꝫ creator corꝑis ꝑiter ⁊ aīe. Noli deſpicere bonitatem figuli qui te plaſmauit ⁊ fecit vt voluit.Ipſe dei virtus ⁊ ſapīa. diſ. lvj. Naſci. Ꝙuis autēhomini ſit datū lumen naturale ad intelligendū queagēda ſunt ẜm dictamen rōnis in vita politica: tn̄ qꝛhō ordinat̉ ad quoddā bonū qd̓ excedit naturalē cognitionē .ſ. ſuꝑnā beatitudinē: ideo indiget quodā lumine ſuꝑnaturali ad intelligendū q̄ ẜm fidē ꝓponunt̉Et hoc vocat̉ donū intellectus. qd̓ qꝛ ex nobis nō eſt.pſalmiſta poſtulat a deo ſibi dari: dicens. Da mihi intellectū vt diſcā mādata tua. Mandata dei ſunt nōſolum de agendis ẜm decalogū ẜm illud Math̓. xix. Sivis ad vitā ingredi: ſerua mādata. Sed etiā ⁊ de credēdis. iuxta illud Ioh̓. xiij. Creditis in deū ⁊ in me credite ait xp̄s. qꝛ noſolū myſteria diuinitatis ſꝫ etiā humanitatis xp̄i nobis mādat̉ credere. De ſperādis dat̉mandatū. psͣ. Sperate in eo oīs congregatio ppl̓i. q̄ figurabat̉ in ſpe tꝑaliū in veteri teſtō ꝓmiſſorū. Mandat̉ dilectio dei et ꝓximi Deutro .vj. qd̓ in nouo teſtōinducit̉ ⁊ firmat̉ Math̓. xxij. et Luce. x. Diliges dn̄mdeum tuū. ex toto corde tuo. ⁊ ex tota aīa tua. ⁊ ex omni

mente tua. ⁊ ꝓximū tuum ſicut teipſum. Iſta mādatap̄ſupponunt̉ ad decalogū: nō ibi continet̉. ⁊ ad iſta intelligenda intime vt credēda ⁊ ſeruāda indiget hō mno intellectus. Omnis qui audit a pr̄e meo et didicithic venit ad me ait xp̄s Ioh̓. vj. Fides aūt ex audituauditus ꝑ verbū dei Ro. x. Sed nō ſufficit credere auditis: immo oꝑtet addiſcere ꝑ donū .ſ. intellectus capevt agēda. Et ſic venit̉ ad xp̄m cōſequēdo eternū p̄miẜm illud. Intellectus bonus oībꝰ faciētibꝰ eū: laudatio eius manet in ſeculū ſeculi.Sed ad tollendum.§. j.equiuocationē. ſciendū ꝙ intellectus ſumit̉ mulNam aliqn̄ intellectus dr̄ ipſa aīe eſſentia. denoīatuem̄ aīa ab intellectu qͣſi a ſua principaliori virtute. ſic̄dr̄ in prīcipio tercij de aīa ꝙ intellectus eſt quedā ſubſtantia. Angeli etiā dicunt̉ intellectus ſeu intelligentie. Scd̓o dr̄ intellectus quedā potentia aīe diſtinctcōtra volūtatē. Et iſte intellectus diſtinguit̉ realiterin duas potētias .ſ. intellectū agentē ⁊ intellectū ꝑbilem. Un̄ dicit ph̓us in tercio de aīa ꝙ neceſſe eſt eſſein aīa has dr̄ias. intellectū. ſcꝫ poſſibilē. ⁊ agentē. Intellectus aūt poſſibilis diuidit̉ in tres ẜm tres ſtatueius. Qn̄qꝫ em̄ eſt in potētia tm̄. ⁊ ſic dr̄ intellectus poſibilis. Qn̄qꝫ in actu primo. qui eſt ſcīa. ⁊ ſic dr̄ intellectus in habitu. Qn̄qꝫ in actu. Scd̓o qui eſt cōſiderareet ſic dicit̉ intellectus in actu ſeu intellectus adeptusDe p̄dictis habes in prima ꝑte. Tercio dr̄ intellectusquedā virtus intellectualis q̄ dr̄ habitus princiq̄ ꝑ ſe ſunt nota ſiue ſpeculabiliū. vt de quolibet eſt affirmare vel negare. de neutro ambo. Omne totumemaius ſua ꝑte. vel practicabiliū vt malū eſt fugiendinulli eſt iniuria facienda ⁊ hmōi. Quarto mō dr̄ intellectus vna ꝑs prudentie ẜm macrobiū quā tulliuscat intelligētiā. de hoc dicit ph̓s in .vj. Ethi. ꝙ eſt cogͦſcitiuus extremi .i. alicuius primi ſingularis ⁊ contingentis oꝑabilis ꝓpoſitionis .ſ. minoris quāoꝑtet eſſeſingularē in ſilogiſmo prudentie. Hoc aūt primū ſingulare eſt aliquis finis ſingularis. Eſt ergo iſte intellectus quedā recta extimatio. de aliquo particulari fine. vt verbigratia. Rō in oꝑando primo ſumityſalem. vtputa. Omne malū eſt fugiendū. Intellectusiſte ſumit minorē ſub illa: dicens. Committere huncactū fornicatōis qui menti occurrit eſt malū. Et prudentia cōcludit. ergo hec fornicatio fugiēda. Quintodr̄ intellectus quoddā donū ſpūſſancti. qui impoquandā acutā penetrationē diuinorū vel agendorumẜm regulas diuinas. Et de iſto nunc agit̉.De dono intellectus. §. ij.dr̄ Iſa. xj. Requieſcet ſuꝑ eū ſpūs dn̄i ſpūs ſapīe ⁊tellectus ⁊cͣ. Et de iſto dr̄. Repleuit euꝫ dn̄set intellectus: ſtola gl̓ie induit eū. Pro cuius declaratione dicit Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. viij. ar. j. ꝙ nomē intellectus importat quādā intimā cognitionē. Dicit̉ em̄ intelligere qͣi intus legere. Et hͦ maxīe apparet cōſiderātibꝰ dr̄iam intellectus ⁊ ſenſus. Nam cognitio ſenſitiua occupat̉ circa qͣlitates ſēſibiles exteriores. Ctio aūt intellectiua penetrat vſqꝫ ad eſſētiā rei. Obiectum em̄ intellectus eſt qd̓ quid eſt. vt dr̄ in. iij. de aīaSunt aūt multa genera eorū q̄ interius latēt. ad qͦ oꝫcognitionē hoīs qͣſi intrinſecus penetrare. Nam ſuiaccidētibꝰ latet natura rerū ſubſtātialis. Sub verbislatent ſignata verborū. Sub ſil̓itudinibꝰ ⁊ figuris latet veritas figurata. Res em̄ intelligibiles ſunt qͣlxinteriores reſpectu rerū ſenſibiliū q̄ exterius ſentiunt.Et in cauſis latēt effectus ⁊ ecōuerſo. vn̄ reſpectu hoꝝoīm pōt dici intellectus. Sed cū cognitio hoīs a ſenſūincipiat qͣi ab exteriori: manifeſtū eſt ꝙ quāto lumenintellectus eſt fortius: tantomagis pōt ad intima penetrare. Lumen aūt naturale nr̄i intellectus eſt finia