Capitulum

.II.

¶ Capitulū ſcd̓m de accidie tedio ⁊ remedijs eiꝰ.Eaccidia loquens psait. Dormitauit aīa mea p̄tedio: confirmame in verbis tuis. pͣs. cxviij. vbi dicit glo.ꝙ dormire eſt hoīs obliuioſi ⁊ ſecordis. Sed dormitre eſt feſſi expectatoris. Ubi nota viciū accidie. Etem̄ ꝙ homo laborare habet ⁊ diu qꝛ dū viuit. ⁊ p̄miūſeu fructū ſubito nō ꝑcipit ſenſibilē inde aliqn̄ attediat̉ ⁊ dormitat ex accidia. Sed ſicut ex dormitōe corporali hō incurrit dāna ⁊ egeſtatē dū īꝑceptibilit̓ etauferunt̉ ſua vel nō lucrat̉ ab inimicis occidit̉ ⁊ ſcandala multiplicant̉. Sic ex dormitōe accidie demonesauferūt virtutes de aīa penuriā meritoꝝ patit̉. morspeccati ad aīam ingredit̉. Un̄ dicit̉ ꝓuer. vj. Uſqꝫ q̓piger dormis qn̄ cōſurges a ſomno tuo: paululū dormīes. paululū dormitabis ⁊ veniet tibi egeſtas quaſivir armatꝰ. Et loquit̉ Salomō d̓ pigritia accidie exqua qͥs dormit nil boni agens. Et Math̓. xiij. dicit̉ ꝙdū dormirēt hoīes .ſ. ꝑ pigritiā ⁊ negligentiā p̄lati vealij quicūqꝫ. venit inimicꝰ nocte ⁊ ſuꝑſemīauit zizanam in medio tritici. qꝛ dyabolꝰ vel hereticꝰ vel malusxp̄ianꝰ in agro eccl̓ie aut mētis humane inducit vicia⁊ errores. etiā in bonis ſi dormitōni negligētie ⁊ accidie ſe tradūt. Siſara qͦꝫ et Holofernes fortiſſimi dormientes occiſi ſunt a muliere .ſ. ꝑtis ſenſitiue. que cūſit hoſtis ſpūs ꝑpendēs ſpm̄ dormitaſſe ꝑ accidiā vigorem ſumit ꝯtra ip̄m. Ab hac igit̉ accidia petit libeari pͣs. dū ait. Dormitauit aīa ⁊cͣ. vbi tria facit.Primo viciū accidie expͥmit cū dicit. pre tedioSecundo effectū huius malitie īnuit cū dicit. Dormitauit aīa mea ⁊cͣ.Tercio remediū huius nequitie petit. cū ſubdit. Cōfirma me ⁊cͣ.uatum ad primuꝫ.§. j.ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxv. arti. j. in corpore. q. accidiaimportat tediū bene oꝑandi. Dicit̉ autē accidia qͣſacida. Acida autē ſeu acetoſa ſunt frigida. frigꝰ vereinducit difficultatē ⁊ tarditatē in motu. Uidemꝰ em̄ꝙ aqua cuꝫ ꝓpter frigus eſt cōgelata īmobilis maneque ex ſe flueret. Et ſenes quia frigidi ſunt. ⁊ grauesſunt ⁊ tardi ad ambulandū. ſicut e contra adoleſcentes in quibꝰ viget calor naturalis ſunt feſtini ad ambulandū ⁊ diſcurrendū. Accidia ergo eſt quedā frigditas ſpūalis ſeu defectus amoris ſpūalis ⁊ feruorisdiuini ex quo aīa nō mouet̉ vel cū difficultate mouetur ad bene operanduꝫ. ſicut econtra dicit Grego. ꝙamor dei operat̉ magna ſi eſt .i. mouet ad oꝑanduꝫ. ſioperari renuit amor nō eſt. Sicut aūt aque niſi moueantur: putreſcūt. ſcd̓m illud poeticū. Et capiūt vicium ni moueant̉ aque. Uinum etiam ex ſe feces generat ⁊ niſi a fecibꝰ illis mundet̉ ſeu mutet̉: corrūpi⁊ aceſcit. Unde dicit̉ de Moab Hiere. xlviij. Requiouit in fecibꝰ ſuis nō eſt tranſfuſus de vaſe in vas. i. ijtranſmigrationē non abijt. Ideoqꝫ ꝑmanſit guſtuseius in eo. ⁊ odor eius nō eſt īmutatus. Sapor corruptus ⁊ odor prauus vtiqꝫ nō recedit a vino ſi ſupra feces manſerit. īmo interdū totaliter corrūpit̉. Sic accidit accidioſo qui acidus ⁊ acetoſus efficit̉. frigidusin amore dei qꝛ adeo corrūpit̉ in guſtu ſeu in affectuvt vera bona que ſibi debent placere ſibi diſpliceant⁊ ideo ꝯtriſtat̉ ⁊ attediat̉ ad faciendū ea. Sed ſi nonvult totalit̓ corrūpi debet moueri ⁊ mutari a ſua deſidia ⁊ tedio al̓s dormitat inutilis factꝰ. qꝛ dormitauitait pͣs. Aīa mea pre tedio .i. p̄ accidia ẜm Caſſianuꝫ.Sciendū aūt ꝙ triplex eſt tediū.Primū eſt tediū p̄ſentis vite.Scd̓m eſt tediū tribulatōis ⁊ anguſtie-

Terciū eſt tediū actionis virtuoſe.¶ De tedio vite inquit Iob. x. Tedet aīam meā vite mee. hoc aūt tediū eſt quedā triſticia quā habꝫ animus ex viuere in iſto mūdo. Et qn̄ iſta triſticia ꝓcedit ex deſiderio celeſtis patrie ⁊ dei amore ꝯſiderādoꝙͣ dulce ſit ꝙͣſuaue ꝙͣ vtile videre deū. eo frui. ſanctoriangeloꝝ agminibꝰ intereſſe ad qd̓ obtinendū factꝰ.⁊ quāta obſcuritas mentis h̓ ſit ex ignorantia de dequāta ꝑicula. quāta īpuritas. quāta inſtabilitas cordis. bona eſt talis triſticia. ⁊ tediū hoc ſe habere oſtēdebat pͣs. cū dicebat. Heu mihi quia incolatus meusꝓlongatꝰ eſt ⁊cͣ. ⁊ iteꝝ. Fuerunt mihi lacrime mee panes die ac nocte ⁊cͣ. Sed habere tediū in vita preſenti quia nō habet illaꝫ ꝓſperitatē quā vellet. illos honores. diuitias ⁊ voluptates quas cupit. Sed cōtraria cum videt ⁊ audit alios ꝓſperari. honorari. ditari. ⁊ ex hoc ita ꝯtriſtat̉ ꝙ vellet nō viuere vilipendēsconditionē ſuā. ⁊ cum ita deijcit̉ mente vt ratōe deliherata nō eſſe in mūdo appeteret vel nō fuiſſe natuꝫvel vt aīal brutū affectās mori quacūqꝫ morte etiamar ttrē ꝑi ſeruus habet tale tediuꝫ accidie. Dicūxacatu aīe. eſſet iſtud tediuꝫ accidia mortalisSap̄. viij. Nō habet amaritudinē ꝯuerſatio illiſapientie. neqꝫꝯuictus illiꝰ ſed gaudiū ⁊ loquit̉de vera ſaꝯuerſat̉ ⁊ ꝯuiuit qui dei gr̄aꝫ haīmatores qͥ ea carent: dicūt. Exiguuꝫn tedio eſt tp̄us vite nr̄e. Un̄ ad hoc vitandumſubdūt. Uenite fruamur bonis .ſ. tꝑalibꝰ Sap̄. ij. Tediū tribulatōis ⁊ anguſtie eſt triſticia ex qua qͥs anguſtiat̉ ex magnitudine vel multiplicitatē aduerſitatis ſue vel alioꝝ. vnde ad oꝑandū difficultat̉. Etſidem ſit triſticia ⁊ anxietas ſolū ſcd̓m primū motū ſeſenſualitatē. humana temptatio eſt ⁊ veniale vel nullū peccatū. Et ꝑfecti viri hoc tediū aliqn̄ patiūt̉. Uiapl̓us. ij. Corin j. Supra modū grauati ſumꝰ .ſ. ex tribulationibꝰ ita vt nos tederet viuere. ⁊ Eccͣs. ij. Teduit me vite mee videntē mala vniuerſa eſſe ſub ſole⁊ cūcta vanitatē ⁊ afflictōeꝫ ſpūs. Et eiuſdē. iiij. Uidi calūnias que ſub ſole gerunt̉ ⁊ lacrimas innocētuꝫ⁊ neminē ꝯſolatorē ⁊ nō poſſe reſiſtere eoꝝ violentieSed ſi ſit tanta triſticia ex aduerſitate vel morte alcuiꝰ amici vel ꝯſanguinei ꝙ abſorbeat̉ ratō ita ꝙ dimittat bonū neceſſariū fieri. vt ꝯfiteri. audire miſſaꝫdiebꝰ feſtiuis. ꝓponēs nō ampliꝰ benefacere. vel peniteat benefeciſſe iſtud eſt accidia mortalis. de qua aitapl̓us. ij. Corin. ij. Triſticia huiꝰ ſeculi mortē oꝑat̉ .ſaīe. Et dicit̉ triſticia ſeculi amaritudo ⁊ dolor quamqͥs ſibi ſumit ex tribulatōnibꝰ mūdi. hac triſticia timuit Iacob patriarcha detineri qn̄ ex opinione ſumpta de morte filij ſui Ioſeph viſa veſte eius. anguintincta incōſolabilit̓ dolebat: nec filij eiꝰ valebāt delinire dolorē eiꝰ. vnde dicebat. Deſcendā lugēs filiummeū in infernū Gen̄.xxxvij. qͣſi dicat. tantā triſticiaꝫſentio de hoc ꝙ timeo ne inducat me in morteꝫ vel inlocum dānatoꝝ. hoc etiā prohibet̉ .ſ. inordinata triſticia d̓ morte charoꝝ. xiij. q. ij. Ꝙ p̄poſteꝝ. ¶ Tediūactionis virtuoſe eſt cū quis triſtat̉ ſeu anxiat̉ ꝓ aliquo bono oꝑe qd̓ oporteat euꝫ facere qꝛ ibi habet laborare puta in dicendo officiū. in ieiunando. orandoin ꝯfitendo. in faciendo aliquaꝫ obedientiā ⁊ huiuſmodi. hoc incurrit multitudo hebreoꝝ ambulantiūper deſertū. de qua dicit̉ Numeri. xxj. ꝙ cepit poputedere ꝓpter laboreꝫ itineris. Dum ergo itur ꝑ deſetum penitentie ſeu religionis ſeu vite p̄ſentis ſtatumex laboribꝰ operū bonoꝝ frequēter incurrit̉ tediuꝫ etanxietas: que ſi ita depͥmit ꝙ ex hoc qͥs deſiſtat a bono opere neceſſario eſſet mortale. venialis aūt culpaſi non obmittatur: ſed lente ⁊ tepide agit. Et vt dicitHiero. melior eſt trium pſalmoꝝ decantatio cuꝫ cordis puritate ⁊ iocunditate qͣꝫ totius pſalterij modu-