Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
174b
Einzelbild herunterladen
 

.VII.Titulus

lechitam ſeruū ſuū vt interficeret ne illuderet̉ a philiſteis: qd̓ ⁊ fecit. j. Reg. vlti. ⁊ Ozias ne caꝑetur ⁊ illuderet̉ a gentilibꝰ ſe occidit. vt habet̉. j. Mach̓. xiiijEt Catho vticenſis audita victoria Iulij ceſarꝭ qͣſi dedignatus ei ſubijci ſe occidit. vt refert Ualerius. ⁊ poſt eū Aug. in. j. de ciui. dei. Sed ⁊ hoc illicitūeſt ⁊ irratōnale. qꝛ vltimū maloꝝ vite huiꝰ ⁊ maximeterribile eſt mors. vt patꝫ ꝑ ph̓m. iij. ethicoꝝ. Et itainferre ſibi mortē ꝓpter euadendas miſerias huiꝰ vite eſt maius malum aſſumere ad vitandū minus: qd̓eſt ꝯtra ratōeꝫ: Tercio pōt quis moueri ꝓpter alin. ſicut fecit Iudas ſchariothquod peccatū ꝯmqui penitentia ductus de proditōne xp̄i laqueo ſe ſiſpendit Math̓ .xxvj. Sed nec hoc licet. tum qꝛ maxiſibi adimit tempꝰ pnīe neceſme ſibi nocet in hocſarium. tum qꝛ nō licet malefactoreꝫ occidere niſi ꝑiudicium publice ptātis. Quarto pōt moueri mulier ne ab alio corrumpat̉. ſicut fecit quedā ꝯiugatahoneſtiſſima ꝓ qͣ cū miſiſſet Diocletianꝰ imꝑator vtea abuteret̉ ꝓpter pulchritudinē. dixit marito. Quicum rn̄diſſet obuiari nō poſſe illa nō acceſſit: ſꝫ interfecit ſe. vt habet̉ in hyſtoria eccl̓iaſtica. Nec hoc licꝫqꝛ nō debet in ſe ꝯmittere crimē maximum qd̓ eſt ſuiocciſio vt vitet minus crimē alienū. Non em̄ ē crimimulieris ꝑ violentiā violate ſi conſenſus non adſit.Sed eſt minꝰ peccatū fornicatōis vel adulterij. qͣꝫ ociſio ſuipſiꝰ. Et ē periculoſiſſimū qꝛ nō reſtat ei tempus ad expiandū ꝑ pnīam. Quinto moueri pōt tmore ne ꝯſentiat in aliquod pctm̄. puta ne violētatamulier in actu ꝯſentiat delectatōni. Uel etiaꝫ cū abſcidit ſibi virilia ne labat̉ in vicia carnalia. ſicut fecit Origenes vt poſſet ꝑ domos mulierū ſecuriꝰ p̄dicare. vt dicit̉ in hyſtoria eccl̓iaſtica: qd̓ ꝓhibet̉ tanꝙͣ homicidiū. di. lv. Siquis abſciderit. Sꝫ nec hͦ licꝫqꝛ nō ſunt facienda mala vt eueniant bona. ẜm apoſtolum. vel vt euitent̉ mala p̄ſertim minora ⁊ minuscerta. Incertū eſt em̄ an aliquis in futurum ꝯſentiatin pctm̄. potens eſt em̄ deus eriꝑe a quacūqꝫ tribulatione. ſeu temptatōne ſuperueniente a pct̄o liberare.Qd̓ aūt Samſon ſeip̄m cum hoſtibꝰ ruina domꝰ oppreſſerit: excuſat̉ a pctō: qꝛ ex inſtinctu ſpūſſancti fecit qui ꝑ eum miracula faciebat. vt dicit Aug. xxiij.q. v. ſi nō licet. §. Nō occides. Et eandē rōneꝫ aſſigͣin. j. de ciui. dei. de quibuſdā ſanctꝭ feminis q̄ ſe occiderūt temꝑe ꝑſecutōnis. quaꝝ memoria in eccl̓ia celebratur. Nico. de lira videt̉ ſimili rōne excuſare allegans opinionē hebreoꝝ. Saulē vt .ſ. hoc facin ipſo illuderet̉ deꝰ verus he breoꝝ a philiſteisꝯtrarium ſentit Aug. xxvj. q. v. Nec miruꝫ. ⁊ ꝯmuniia doc. reprobatꝰ ⁊ damnatꝰ credit̉. de Razia ideꝫ ſenrit Nico. Sed. b. Tho. ꝯtra vbi ſupͣ. Laudat̉ aūt inlibro Machab̓. ꝓpter quandā ſpēm fortitudinis ſeuapparentiā. ſed nō fuit in eo vera fortitudo ſꝫ mollities nō valēs mala penalia ſuſtinere. Scd̓o notandum ꝙ nullꝰ pōt aliquē occidē etiā malefactorē pripria aucͣte abſqꝫ pctō mortali. Rō huiꝰ ẜm Tho. ſecūda ſcd̓e. q. lxiiij. arti. iij. qꝛ occidē malefactorē licitū eſt inꝙͣtum ordinat̉ ad ſalutē totiꝰ coītatis. ⁊ ad ilum ſolū ꝑtinet cui ꝯmittit̉ cura coītatis ꝯſeruandoſic̄ ad medicū ꝑtinet p̄cidere membꝝ putriduꝫ qn̄ eiꝯmiſſa fuerit cura totiꝰ corꝑis. ⁊ nō ad aliū medicuꝫCura aūt boni ꝯmunis ꝯmiſſa eſt principibꝰ et alijhn̄tibꝰ publicā auctoritateꝫ. ⁊ ideo eis ſolis licꝫ occidere malefactores. nō alijs. Ꝙͣuis em̄ facere aliquidad cōem vtilitatē qd̓ nulli nocet ſit licitū cuilibꝫ pruate ꝑſone. nō tn̄ facere illud qd̓ alicui nocꝫ licꝫ faciet ſi vtile alijs. niſi ẜm iudiciū hn̄tis publicā ptātemUn̄ Aug. in li. v. de ciui. dei. ait. Qui ſine aliqͣ publica adminiſtratōe maleficū. furem. ſacriˡ egū. adulterum. ꝑiuruꝫ. ⁊ quēlibet criminoſum interfecerit. aut

membris debilitauerit. velut homicida iudicabitur⁊ tanto acrius quāto nō ſibi a deo cōceſſam ptātenuſiue vſurpare nō timuit. xxiij. q. fi. c. penultimoSed querit̉ vtrum liceat marito occidere vxorein adulterio dep̄henſaꝫ. Et videt̉ ꝙ ſic. ⁊ ꝙ nō peccerin hoc quia nil iniuſtū facit. nō ꝯtra ꝑſonam. qꝛ mortem meret̉. nec ꝯtra publicā iuſticiā. qꝛ lex ciuilis ꝑmittit viro occidere vxorē cum adultero. ſeu etiā occidere adulterū cū filia inuentū. ff. de adul. l. et hoc ſiſi ſit vilis ꝑſona adulter. Rn̄det ad hmōi Pe. de pal⁊ Tho. in. iiij. di. xxxvij. ꝙ extra iudiciū hoc facere ſteſt peccatū mortale. qꝛ ꝯtra iuſticiaꝫ. p̄iudicat enimꝑſone ⁊ reipublice. ꝑſone quidem. qꝛ nō debꝫ mori niſi ꝯfeſſa vel ꝯuicta in loco iudicij de crimine. Reipublice p̄iudicat. qꝛ nō ꝑ publicum iudicem morit̉. Eꝙͣuis lex hoc ꝑmittat. hoc facit nō vt licitum concedens. ſꝫ qꝛ nō infligit penā ꝓpter maximuꝫ incitartum mariti vel patris. Illa tn̄ lex vt diciteſt correcta ꝑ Auten. Nouo iur̄. vbi dicit̉ ꝙ adultera debet retrudi in monaſteriū. ⁊ ſic nō eſt rea mortꝭSed et ſi ꝑ ſtatuta ciuitatis eſſꝫ rea mortis hoc nonliceret. etiam ſi ipſe maritus vel pater eſſet iudex. qͥhec ex iudicio ſunt facienda. nō ex furore ſꝫ cuꝫ maturitate ⁊ ꝯſilio factū eſt in iudicio ꝓponendū ⁊ ſentetia mortis ꝓferenda. Et ſicut nō licet ꝑ iſtū mococcidere vxorē vel filiā. ita nec adulterū. nec in factoipſo. nec poſt factū. Io. tn̄ neapol̓. in quolibꝫ. ex dctāl. inducta ſentit ꝯtrariū: ſꝫ nō eſt tenēda talis opinirōne iaꝫ dicta? Sꝫ nunqͥd lꝫ cuilibꝫ occide eū qͥ rebellis eſt ciuitati ſue. ⁊ noxiꝰ repertꝰ extra termīos inriſditōnis illiꝰ ciuitatꝭ ſi ipſa ciuitas edictū publicifeciſſet ꝙ ſiqͥs eū vbicūqꝫ occidat p̄miuꝫ recipiecunie vel alteriꝰ rei. Uidet̉ ꝙ ſic. qꝛ hoc agit nōaucͣte ſꝫ publica. exqͦ ciuitas dedit talem licentiā. Icontrariū credo eſſe ẜm rei veritatem. Nam ciuitanon habet iuriſditionem vel aliquam poteſtateꝫ extra ſuum territorium. et ad iniuriam ſibi reputarevna ciuitas ſi altera vellet punire ſubditum ſuū ſein ſua ciuitate exiſtentem. hoc enim eſt mittere falcem in meſſem alienaꝫ. quod ꝓhibetur. vj. q. iij. Sciptum. Unde ſi occidēs ex tali licentia caperetur in cuitate illa aliena vbi illum occidit. ⁊ ipſe vt homicida iuſte puniretur. Iniuſta eſt ergo talis lex. et mortaliter peccat eam ſtatuens. quia allicit homines apeccandum. Ubi autem qui noxius eſt multum cōmunitati ⁊ dignus morte ꝓpter potentiam ⁊ ſequelam ſuam non poſſet capi. vel ordinario iure cōdemnari. ſi dominus principalis vel iudex haberet abſolutam poteſtatem quocunqꝫ puniendi ſi pretermiſſo ordine iudiciario occidere faceret. non videt̉ peccare nec homicida cenſeri. exquo cum meretur mortem. ⁊ puniri non poteſt aliter. Sed nunquid furenlicet occidere? Rn̄. Fur nocturnus ſi diſcerni nō poterat ꝙ ad furandum ⁊ non ad occidendum veniſſenec al̓s poterat deprehendi. potuit occidi. al̓s nonextra eo. Si perfodiens et. ff. de furtis. l. Furem. Furem v̓o diurnum non licet occidere niſi ſe telo tūc defendat. quia plus eſt tunc ꝙͣ fur. Latronem etiam inſidiantem in itineribus ẜm leges cuilibet licet occidere. ar. xxiij. q. iij. Fortitudo. Et nocturnum depopulatorem agrorum. C. eo. l. j. et. ij. Nullum ergo licet occidere propria auctoritate nec etiam infideleindeum. paganum. vel hereticum. Notanduꝫ. iij.ꝙ multominus licet occidere innocentem dicente domino Exodi. xxiij. Innocentem et iuſtum non occides. Ratio eſt ẜm Thomā. vbi ſupra. arti. vj. Quiacum occiſio peccatoris intantum ſit licita inꝙͣtuꝫ ordinat̉ ad bonū ꝯmune. qꝛ ꝑ ip̄m corrūpit̉. Iuſtoruꝫaūt ſit ꝯferuatiua boni cōis et ꝓmotiua. qꝛ ipſi ſuntprincipalior pars multitudinis qͣ ceteri ſuſtentātur