Titulus.XIIII.

habeat̉ quocunqꝫ mō ſi pōt de facto. vt ꝑ furtuꝫ rapinā. vſura. fraudē. ⁊ hmōi. Et de hͦ intelligit̉ illd̓ apl̓i.Oīs immundꝰ aut auarꝰ non habet hereditatē ī regno xp̄i ⁊ dei. Auarꝰ quaſi auidꝰ eris. Scd̓o cū ꝯcupiſcit̉ ſub̓a terrena. ⁊ ſi ꝑ licitā acqͥſitōnem. tn̄ ad malū finē: vt .ſ. inde poſſit ludere. fornicari. et alia malaface̓. acqͥrē inde aīcos ad ꝓcurādū regnū ⁊ tirānizandū et hmōi. Et de hͦ eccl̓i. x. Auaro nihil eſt ſceleſtiꝰ.h̓ em̄ aīaꝫ ſuā venalē hꝫ. Tercio cū nimis diligit etiāiuſte acquiſita. adeo ꝙ nō amittat ea ꝑatus ē face̓ cōtra dei mādata. vt peīerare ⁊ hmōi. Uel etiā nō ē ꝑatus ſubuenire in extrema neceſſitate indigentibꝰ neea diminuat. Talis ponit finē ſuū vltimū in terrenisq̄ ita inordinate ꝯcupiſcit. Et iſto mō impoſſibile eſtdiuitē intrare in regnum celoꝝ ait xp̄s Math. xix .ſ.ponenteꝫ finem ſuū in diuitijs. Al̓s aūt inordinatecōcupiſcere ſeu amare diuitias. citra .ſ. dilectōnē deivel ꝓximi talis ꝯcupiſcētia eſt veniale. Sed vt dicit̉hiere. vj. A maiori vſqꝫ ad minorem. a ſacerdote vſqꝫad leuitam om̄s auaricie ſtudent.Decimū ⁊ vltimū. §. xiiij.p̄ceptū decalogi eſt. Nō deſiderabis vxorē ꝓxmi tui.exo. xx. Ut dicit Ioh̓. in pͥma canonica. c. iij. Omneqd̓ eſt in mundo .i. in mūdanis peccatoribꝰ aut eſt cōcupiſcētia carnis. aut cōcupiſcētia oculoꝝ. aut ſuperbia vite: qd̓ ꝑtinet ad ꝯcupiſcentiā bonoꝝ. Scd̓m. b.tho. in tractatu de decē p̄ceptis. duo ex his intelligūtur ꝓhibita ꝑ p̄cedens p̄ceptū. Nam cū dr̄. non cōcupiſces rem ꝓximi tui. intelligit̉ ꝓhibita ꝯcupīa oculoꝝ. cū dr̄. Non domū. intelligit̉ ꝓhibita ſuꝑbia viteſeu cōcupiſcentia honoꝝ. In domo em̄ in qua eſt altitudo ⁊ latitudo intelligit̉ ſuꝑbia et diuitie. ⁊ ꝯſequēter dignitates ⁊ honores. Terciū aūt .i. ꝯcupiſcentiacarnis hic ꝓhibet̉ cum dr̄. Non deſiderabis vxoremeiꝰ. ſub quo etiā cōprehendit̉ omne deſideriū carnale illicitū. Sic̄ ſupͣ ſub noīe mechie in cludit̉ oē peccatum oꝑis carnalis. Sed quia hoc apparet magisde ſe iniuſtū .ſ. de vxore ꝓximi. Ideo exp̄ſſe hoc ꝓhibetur dum dicitur. Non deſiderabis vxorē ꝓximi. Inalijs p̄ceptis ſub pctō oꝑis intelligit̉ ꝓhiberi peccatū mali deſiderij ipſiꝰ oꝑis. ſed de mechia ⁊ furto dātur ſpālia et diſtincta p̄cepta oꝑis et cogitatōnis. qꝛꝯcupiſcētia magis trahit ad iſta. pͣs. Concupieruntꝯcupiſcentiā in deẜto .i. diuerſaꝝ reꝝ ⁊ gule et luxurie. vt in moabitis. Eſt aūt quadruplex gradus huius concupiſcentie.In carnali ſuggeſtione.In ſenſuali delectatione.In rationali deliberatione.In audaci defenſione.Notat iſta grego. in. iiij. moraliū: dicensˡ. Quatuormodis peccatū ꝑpetrat̉ in corde .ſ. ꝯcupiſcēdo. quodintelligit̉ de quolibet peccato ſed magis diſcerniturin cōcupiſcētia luxurie: ſuggeſtione .ſ. delectatōne cōſenſu ⁊ defenſionis audacia. Fit aūt ſuggeſtio ꝑ adu̓ſariū. delectatio ꝑ carnē. cōſenſus ꝑ ſpm̄. i. defenſioīsaudatia ꝑ elationē. Dat exemplū de tapſu primoruꝫparentū dicēs. Illam primi honinis rectitudinē antiquꝰ hoſtis his qͣtuor ictibꝰ fręgit. Naꝫ ſpecies ſuaſit. eua delectata eſt quaſi caro. Adaꝫ ꝯſenſit vt rō. qͥetiā requiſitus confiteri culpam ꝑ audaciam voluitdefendere. d. Mulier quaꝫ dediſti mihi ſociam: deditmihi de ligno ⁊ comedi. Hoc in hūano genere quotidie agit̉. qd̓ actū ī primo parēte noſtri generis nō igͦratur. Serpens ſua ſit. quia ocultus hoſtis mala cordibꝰ hominū latent̓ ſuggerit. Sꝫ vt dr̄ Eccl̓i. xviij.Poſt cōcupiſcētias tuas non eas: quia vt ait Amb̓.exponens illud pͣs. Beatꝰ qui tenebit ⁊ allidet: ꝑuulos ſuos .i. lubricas. cogitatōes ⁊ primos motus cō-

cupiſcētie ne vltra ꝓcedant ad petrā reſiſtentie. Raro tamē eſt quin ibi ſit peccatū. ⁊ p̄cipue quādo qͥs ēoccaſio huius cogitatōis ꝑ diſtractionem ſenſus.¶ Scd̓us gradus eſt ꝑ ſenſualē delectationem. AdGall̓. v. Caro concupiſcit aduerſus ſpiritū. Ubi dicit Augꝰ. ꝙ nonnullū peccatū ē cum caro ꝯcupiſcitaduerſus ſpiritū. Et. b. tho. vbi ſupra dicit. ꝙ nulluseuadit concupīam carnis poſt peccatū primoꝝ parētum ꝓpter corruptionē nature. pręter xp̄m ⁊ virgineꝫmatre eius. Un̄ ad Ro. vj. Non regnet peccatū ī veſtro mortali corꝑe. vt obediatis ꝯcupiſcentijs eiꝰ. nōait nō ſit. ſed nō regnet .i. nō dominet̉. Eſt quideꝫ incarne peccatū ꝯcupīe. cum delectat̉ ſola ſenſualitasſꝫ n̄ dn̄at̉ cū rō nō aſſētit. Et vt dic̄ grego. Nequaqͣꝫimmūda cogitatio mentē maculat .ſ. ꝑ mortale cumpulſat .ſ. ꝑ ſuggeſtionē vel ſenſualē cōplacētiaꝫ. Sꝫcum hanc ꝑ delectationem ſuꝑat .ſ. aſſentiēdo. de pe.diſ. ij. ſciendū. ¶ Tercius gradus eſt ꝑ ꝯſenſum rōis.Sicut enim eua ꝯmeſto fructu porrexit ſubito viro.ita ſenſualitas in ſuggeſtione ꝯcupiſcētie alicꝰ malidelectata. ſubito ſuggerit rationi vt aſſentiat. ꝙ ſi cōſentit: tūc qͣſi adaꝫ comedit. ⁊ mortaliter peccat ī hisque ſunt ꝯͣ p̄cepta. De quo dr̄ dan̄. xiij. Concupīa ſubuertit cor tuū. Qd̓ fit duplicit̓. dum .ſ. ꝯſentit ī opusmalū vel cū ꝯſentit in moroſaꝫ delectationē. qd̓ etiāeſt mortale ẜm Tho. math. vij. qui viderit muliereꝫad concupiſcendū eam iam mechatus eſt eaꝫ ī cordeſuo. j. ad Corinth. x. Non ſimꝰ cōcupiſcētes maloꝝſicut illi concupierūt ⁊ ceciderūt vna die. xxiij. milia.¶ Quartus gradus eſt audax defenſio ſeu excuſatioSicut primꝰ parens cum fuiſſet reqͥſitꝰ de culpa fubito qͣſi defendens intorſit culpam in mulierē vel eūqui dederit ei in ſociam. Sic peccator poſt conſenſuꝫſe excuſat. vel per exēpla peius facientiū. vel dyabolitēptantis. Et hmōi. Iacobi. iiij. Un̄ bella et lites īvobis. nonne ex concupiſcētijs q̄ militant in mēbrisveſtris. excuſando .ſ. mala ⁊cͣ. Debet aūt conari quilibet has concupiſcētias vincere. occaſiones exteriores fugiēdo: vt malas ſocietates ⁊ diſcurſus. audituꝫ⁊ aſpectū vanū non cōcupiſcat pulchritudinē muliris cor tuū. ne capiaris nutibꝰ illius ꝓuer. vj. Quoniam qͥ tetigerit picem inqͥnabitur ab ea. Scd̓o ꝑ motificatione carnis. ad Gall̓. v. Qui xp̄i ſunt. carnē ſuam crucifixerūt cum vicijs et ꝯcupiſcētijs. tercio peroratōnē Sapīe. viij. Scio ꝙ non poſſum eſſe ꝯtinēsniſi tu dederis. Quarto ꝑ occupatōnem. eccl̓i. In deſiderijs eſt omnis ocioſus. Per agꝝ pigri homīs trāſiui ait ſalomon totū repleuerāt vrtice ꝯcupiſcētiaꝝ¶ De preceptis ceremonialibꝰ ipſius legis ſub quadruplici differentia.Capitl̓m. v.Ecūda pars legis moſayce eſt de preceptis ceremonialibꝰ. que qͥdem oīno ceſſant in nouo teſtamēto: ⁊ ſeruari non debēt. Sed ꝙͣtum ad moralem intelligētiāſeu expoſitionem adhuc debēt ſeruari. Un̄ gratianin decretis di. vj. §. vlt. dicit. ꝙ mijſtica mādata legisꝙͣtuꝫ ad ſuꝑficiē a naturali iure vident̉ aliena. Ꝙtūaūt ad moralē intelligentiā. mutabilitatē neſcire ꝓbant̉. ⁊ ſibi inueniunt̉ annexa: ac ꝑ hoc et ſi ẜm ſuꝑficiem videant̉ eſſe mutata: tn̄ ſcd̓m moralē intelligētiaꝫ non ſunt mutata. Et ſic poteſt intelligi illd̓ p̄s.Cuſtodiā legē tuā ſꝑ in ſeculū ⁊ ī ſcl̓m ſcl̓i. qꝛ nō ſolūmoralia: ſꝫ etiā ceremonialia legis ẜm moralem ītellectum obligant ſemper. ideo debent ſeruari. Sicutverbigratia. ꝙ non comedantur carnes porcine: qꝛ īlege ꝓhibite: ſeruari non debet. ſed ꝙ non habeanturmores laſciui luxurioſi. figurati ꝑ talē eſum ſemꝑ dꝫ