Druckschrift 
1 (1486)
Entstehung
Seite
150a
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū.V.

ſeruari. Sed ꝓ hoꝝ declaratione ſciendum primoẜm tho. pͥma ſcd̓e. q. cj. arti .j. ꝙ ceremonialia p̄ceptadeterminant p̄cepta moralia in ordine ad deū. ſicutiudicialia determināt ipſa moralia in ordine ad ꝓximum. puta p̄ceptuꝫ morale eſt ꝙ quis colet ⁊ adoretdeum ſꝫ quo vel quo tꝑe vel loco. hoc determinabātceremonialia. puta offerēdo ſacrificia ad templū. ettali tꝑe. Ordinat̉ aūt hō ad deū ꝑ debit̉ū cultū eiꝰ. ⁊ideo ꝓprie ceremonialia dicunt̉ q̄ ꝓprie ꝑtinēt ad cultū dei. Et dicunt̉ ceremonialia qͣſi munia .i. dona cereris. q̄ dicebat̉ a gētilibꝰ dea frugum. eo ꝙ primū exfrugibꝰ oblatōes deo offerebant̉. Uel ſic̄ valeriꝰ marimꝰ refert. Nomen ceremonie introductum ē ad ſignificandū cultū diiunū apud latinos a quodā oppido iuxta romā qd̓ cere vocabat̉. eo ꝙ roma capta agall̓. illuc ſacra romanoꝝ ablata ſunt reuerēdiſſimehabita. tho. prima ſcd̓e. q. xcix. arti. iij. Uel ceremonialia a cereis qui in ſolēnitatibꝰ accēduntur. Uel ẜmalios ceremonialia qͣſi norme .i. regule ſalutis. ſꝫ iſtedue vltime expoſitōnes nō ſunt ita ꝓprie. De ipſis ātceremonijs dixit dn̄s moyſi. exo. xviij. Eſto tu ppl̓o īhis que ad deū ꝑtinent vt referas que dicunt̉ ad euꝫoſtendeſqꝫ ppl̓o ceremonias ⁊ ritū colendi. Sciendū aūt ꝙ omnia ceremonialia ſunt figuralia. Undeapl̓us ad col̓. ſcd̓o inquit. Nemo vos iudicet in ciboaut potu. aut in parte diei feſti. aut neomenie. autſabbatoꝝ q̄ ſūt vmbra futuroꝝ .i. figura .ſ. xp̄i ⁊ ppl̓ixp̄iani. ⁊ ſacramentoꝝ ⁊ moꝝ ipſoꝝ. Pro cuiꝰ declaratione notandum ẜm tho. pͥma ſcd̓e. q. cj. arti. ij. ꝙcū p̄cepta cerem oīalia ordinēt̉ ad cultū dei vt dictūē duplex ē cultꝰ dei .ſ. interior ⁊ exterior. Et cū hō ſitcōpoſitꝰ ex aīa ⁊ corꝑe. vtꝝqꝫ debet applicare ad cōlendū deū. vt .ſ. aīa colat interiori cultu. ⁊ corpꝰ exteriori ẜm illud pͣs. Cor meū .i. aīa. ⁊ caro mea exultauerūt in deum viuū. Et ſicut corpus ordinat̉ ad animam. ita cultus exterior ad interiorē. Cultꝰ aūt interior cōſiſtit in hoc. ꝙ aīa ꝯiungat̉ deo ꝑ intellectūet affectū. ⁊ iō ẜm ꝙ diuerſimode intellectꝰ et affectꝰcolētis deū ꝯiungit̉ deo. ẜm hoc diuerſimode actꝰ exteriores hoīs ad cultū dei applicant̉. In ſtatu em̄ future beatitudinis. intellectus humanus ip̄am diuinam eſſentiam in ſeipſam intuebit̉. Et ideo exteriorcultꝰ nō cōſiſtit ibi in aliqͣ figura. ſꝫ ſolū in laude dei:q̄ ꝓcedit ex interiori agnitōne ⁊ affectōne ꝑfecta. ẜmillud yſaie. lj. Gaudiū ⁊ leticia inueniet̉ in ea. gratiarūactio ⁊ vox laudis. In ſtatu aūt pn̄tis vite. nō poſſumus diuinā veritateꝫ in ſeip̄a intueri. ſꝫ oportet ꝙradius diuine veritatis nobis illuceſcat. ſub aliqͥbꝰſenſibilibꝰ figuris vt dicit Dyo. diuerſimo de tamēẜm diuerſuꝫ ſtatū ꝯgnitōnis hūane. In veteri em̄ lelege neqꝫ ipſa diuina veritas in ſeipſa manifeſta eratneqꝫ etiam adhuc ꝓpalata erat via ad hoc ꝑueniendi. Sicut dicit apl̓us ad hebre. vij. Et iō oportebatexterioreꝫ cultū veteris legis. nōſolū eſſe figuratiuūfuture veritatis manifeſtande in pr̄ia ſꝫ etiā figuratiuū xp̄i qͥ ē viā ducēs ad illā patrie veritatē. In ſtatu v̓o noue legis hec via iam reuelata eſt vn̄ hanc p̄figurari nō oportet ſicut futurā. ſꝫ ꝯmemorari ꝑ modum p̄teriti vel pn̄tis: vt myſteriū paſſionis. reſurrectōnis ⁊ hmōi. ⁊ exhibitio ſacramentoꝝ. Sed ſolumoportet p̄figurari futurā veritatē gl̓ie. nondū reuelatam. qd̓ fit in ipſis ſacramētis ⁊ ſacramētalibꝰ. Et hͦeſt qd̓ apl̓us dicit ad Heb̓. x. Umbrā hn̄s lex futurorū bonoꝝ. nō ip̄am ymaginē reꝝ. Umbra em̄ minuseſt qͣꝫ ymago. tanꝙͣ ymago ꝑtineat ad nouā legem. etvmbra ad veterē. Nec obſtat ꝙ lex ppl̓o dāda debeteſſe manifeſta ẜm vſidorū. d. iiij. Erit aūt. Quia diuina non ſunt reuelanda homībꝰ. niſi ẜm capacitatēeoꝝ. alioquin daretur eis materia p̄cipicij. dū cōtemnerēt q̄ capere nō poſſent. Et ideo vtilius fuit vt ſub

quodam velam Adfiguraꝝ diuina myſteria dei populo traderent̉. vt ſaltim ea implicite cognoſcerentdum illis figuris deferrent ad honorē dei.Ipſa autem cere.§. j.monialia p̄cepta ſunt multiplicia. ẜm illud oſee. viij.Scribam eis multiplices leges. huius aūt rō eſt ẜmtho. pͥma ſcd̓e. q. cj. arti. iij. qꝛ oīs lex datur alicui populo. In ppl̓o aūt ſunt duo genera hoīm. Quidamꝓni ad malū. Et hi ſunt ꝑ p̄cepta legis cohercendi.Quidā ſunt hn̄tes inclinationem ad bonū. vel ex natura vel ex ꝯſuetudine vl̓ magis ex gratia. ⁊ tales ſūtꝑ legis precepta inſtituendi. ⁊ in melius ꝓmouendi.Ꝙtum igitur ad vtrūqꝫ genus hoīm fuit expediensmultiplicari ceremonialia in veteri lege. Quia em̄in illo ppl̓o aliqͥ erant ꝓni ad ydolatriam. cui multipliciter ydolatrie gentiles deſeruiebant: oport ebatecōuerſo multa inſtitui ceremonialia. ad ſingula reprimenda ⁊ multa talibꝰ imponi. qͣſi oneratis ex hisq̄ ad cultū dei impēdebant. nō vacaret eis ydolatriedeſeruire. Ex ꝑte v̓o eoꝝ qui ꝓni erāt ad bonum. fuitneceſſaria multiplicato ceremonialiū. tū qꝛ ꝑ hec diuerſimode mēs eoꝝ referebat̉ in deū. ⁊ magis aſſiductum etiā quia myſteriū xp̄i quod ꝑ hmōi ceremonialia figurabat̉. multiplices vtilitates ꝯtulit mundo:⁊ multa circa ipſum erant conſiderāda. q̄ oportuit ꝑdiuerſa ceremonialia figurari. Diuidunt̉ autē iſtaceremonialia precepta in. iiij. genera. ſcꝫ ſacrificium.ſacramentū. ⁊ obſeruātiā. Huiꝰ rō eſt ẜm tho. vbi ſupra. arti. iiij. qꝛ ceremonialia p̄cepta ordinant̉ ad cultū dei. in quo qͥdem cultu ꝯſiderari pōt ⁊ ip̄e cultꝰ. etcolētes. et inſtrumēta colēdi. Ip̄e aūt cultus ſpecialit̓ cōſiſtit in ſacrificijs. que in dei reuerētiam offerūtur. Inſtrumēta aūt colendi ꝑtinēt ad ſacra: ſicut ētabernaculū ⁊ vaſa et alia hmoi. Ex ꝑte aūt colētiūduo poſſūt ꝯſiderari .ſ. ⁊ eoꝝ iuſtificatio ad cultū diuinum. quod fit ꝑ quandā conſecratōnem vel populi vel miniſtroꝝ. Et ad hec ꝑtinēt ſacramēta. Et īterū eoꝝ ſingularis ꝯuerſatio. ꝑ quam diſtinguunt̉ abhis qui deū nō colūt. Et ad hoc ꝑtinent obſeruātie.puta in cibis. veſtimētis. ⁊ in alijs hmōi.De ſacrificijs ve.§. ij.teris teſtamēti in lege mādatis. qͣre inſtituta ſunt. etqͥd ſignificarunt dr̄ leuit. j. Adolebat ea ſacerdos ſuper altare in holocauſtū ⁊ odorē ſuauiſſimū dn̄o. Dicunt̉ illa ſacrificia odorē p̄ſtare dn̄o ſuauiſſimum: qꝛdeo erāt accepta. Nō ꝙ deꝰ illis indigeret. pͣs. Nunqͥd māducabo carnes thauroꝝ. Aut ꝙ illa de ſe placerent deo tanqͣꝫ expiatiua cuipaꝝ. Un̄ dicit apl̓s adheb̓. ꝙ ſacerdos offerebat ſepe hoſtias. q̄ nunqͣꝫ poſſunt auferre peccata: ſꝫ ꝓpter rōnes ꝓpter qͣs offerebātur grata habebat. Aſſignat̉ aūt triplex rō illorūſacrificioꝝ. quare talia aīalia vl̓ alia offerebant̉. ⁊ tali mō ẜm Tho. pͥma ſcd̓e. q. cij. arti. iij.Propter ydolatrie deteſtatōnem euitandā.Propter offerētis diſpoſitōnem ſignandā.Propter xp̄i paſſionē figurandā.Prima ⁊ ſcd̓a rō eſt lr̄alis. tercia myſtica ⁊ figuralis.Et ad hͦ pōt induci illud pͣs. Sacrificiū et oblatōeꝫnoluiſti: aures aūt ꝑfeci. mi. Holocauſtū ⁊ ꝓ pctō nōpoſtulaſti: tūc dixi ecce venio. q. d. Sacrificiū ⁊ oblationē noluiſti. ꝓpter ſe. qͣſi delectareris illis rebꝰ. ſedꝓpter ydolatriam vitādam. Et eſt ſacrificiū in aīalibus. oblatio in alijs terrenaſcētibꝰ. Aures aūt ꝑfeciſti mihi .i. dediſti mihi ꝑfectū intellectū in his. vt intelligerē mētis diſpoſitōeꝫ: quā reqͥris in offerēte tibi placitā. ⁊ hoc quo ad ſcd̓m. Holocauſtū ⁊ ꝓ peccato nō poſtulaſti. q̄ erāt precipua inter ſacrificia. tuncſcꝫ cum dixi ꝑ effectum ecce venio .ſ. in mundū ad ſu-