Capitulū.IIII.

Capitulū

os quod mentit̉ (dicit̉ ſapīe pͥmo occidit animā. Nōoccidit aūt animā .ſ. priuando gr̄a. niſi pctm̄ mortale.ergo videt̉ mortale. Quod verū eſt. ſed non ſꝑ. Mentiri in his que ſūt fidei et moꝝ qui ſunt neceſſarij acfidem. mortale eſt. et contra hoc p̄ceptum. qd̓ p̄cipueꝑtinet ad p̄latos. magiſtros. et p̄dicatores. de qͥbo. ij.pe. ij. Erunt in vobis magiſtri mendaces qui introducent ſectas perditōnis. Et aliqui talia dicūt vt videant̉ ſcire. yſaie. lxvij. Suꝑ quē luſiſtis ſuꝑ quē dilataſtis os. ⁊ eieciſtis linguam. nūquid non vos filij ſceleſti ſemē mendax. Similiter mentiri in notabile dānum ꝓximi ſpūale vel corꝑale: mortale eſt. Uel etiācum quis vtitur mendacio in confeſſione de mortalibꝰ p̄cipue. vel in iudicio interrogatus iuridice. Etde his intelligitur autoritas p̄dicta. Os quod mētitur ⁊cͣ. In alijs caſibꝰ loqui mendaciū non eſt cōtraſed preter iſtud preceptū. Unde ⁊ veniale a quo etiāabſtinendū. Ad col̓. iij. Nolite mētiri inuice. ⁊ aliqn̄quis mentit̉ ꝓ ſalute alioꝝ. Sed dicitur iob. xiij. Deus non indiget noſtro mēdacio. Aliqn̄ ex falſa humilitate: dicens aliqd̓ malū de ſe quod nō eſt vel negāsbonū quod ineſſe ſcit. De quibꝰ augꝰ. Incauti ſunthumiles qui mendacio ſe illaqueāt. xxij. q. ij. Aliqn̄ex verecundie leuitate. Vt cum quis credit verū dicere ⁊ dicit falſum. poſtea aduertens verecūdat̉ illudretractare. Aliqn̄ iſtud poſſet eſſe mortale. eccleſiaſtici. iiij. Non ꝯtradicas verbo veritatis vllo modo.Aliqn̄ ex vtilitate. vt .ſ. aliquis ꝯſequatur vel maluꝫeuitet. Iſaie. xxviij. Poſuimꝰ mēdaciū ſpem nr̄am. ⁊mendacio ꝓtecti ſumus. Aliqn̄ ꝓpter comodū alterius. Ecc̄i. iiij. Non accipias faciē contra faciem tuaꝫnec aduerſus animā tuā mendaciū. Aliqn̄ ꝓpter ludum qd̓ et peccatum eſt ſcd̓m Augꝰ. Ab omni ergomendacio cauendū eſt. ẜm illud yſido. Omne genusmendacij ſummo oꝑe fuge nec caſu nec ſtudio loquaris falſuꝫ. xxij. q. ij. Non loquaris. ¶ Quarto ꝑ murmurationē. Frequenter ſubditi murmurāt de p̄latꝭ.conq̄rētes de eis ꝙ male tractāt ⁊ guber nāt eos. Sꝫvt dicit̉ ſapientie primo. Cuſtodite vos a murmuratione que nihil ꝓdeſt immo multū nocet. quia contͣbat totū collegium: ⁊ inducit alios ad ſimilia .j. Corinth. x. Nec murmuraueritis ſicut quidaꝫ eoꝝ muimurauerūt: et a ſerpentibꝰ perierūt. diſ. xc. Alienꝰ ſita fratrū vnitate qui murmurauerit ⁊c̄. Maria ſororaaron quia murmurauit cōtra Moyſen: ꝑcuſſa ē lepra. De his vicijs .ſ. detractōne. cōtumelia. mēdacioet murmuratione. diffuſe habes infra. in ſcd̓a parte.Nonū preceptumᵐ. §. xiij.eſt. Non cōcupiſces rem ꝓximi tui. ⁊cͣ. exo. xx. Poſt p̄cepta quibꝰ ꝓhibent̉ expreſſe peccata oris ⁊ oꝑis ponuntur ea que ꝓhibent peccata cordis: concupiſcentiā .ſ. ſeu deſideriū. Iſta em̄ ē differētia (vt dictū eſtſupͣ) inter legem diuinam ⁊ hūanam: qꝛ hūana ſoluꝫiudicat de peccatꝭ oris ⁊ oꝑis. nō aūt de peccatis cordis. Lex aūt diuina iudicat de ocultꝭ cordis peccatꝭ.et oſtendit ea eſſe puniēda. Criſoꝰ. Deus nō ex oꝑibus tm̄ iudicat ſꝫ ex cogitatōnibꝰ ⁊ ex corde. xxij. q. v.Iuramenti. Et rō vt dicit̉ .j. regū. .xvj. quia homīesvident que foris apparēt. deus aūt intuet̉ cor. Cumetiam dicit̉. ꝙ lex vetus cohibet manū nō animaꝫ vtnoua: non ſic intelligendū eſt quaſi lex vetus nō ꝓhibeat peccata cordis. quia huius cōtrariū apparet iniſto p̄cepto. ſꝫ ideo dicitur cohibere manū nō animā.quia nō puniebat pena tꝑali ſeu corꝑali peccata cor.dis ⁊ malas concupiſcentias. ſicut peccata oꝑis ꝓhibita ꝑ p̄cedentia p̄cepta. Et vt dicit augꝰ. Bona eſtlex ſcilicet iſta que dū ꝯcupīam ꝓhibet om̄e maluꝫ ꝓhibet. extra. de ꝯſti. nam ꝯcupīam. Cōcupīa em̄ malieſt radix omnis mali et principium. Niſi em̄ qͥs ꝯcu-

piſceret malū nō faceret. Unde Math. xv. Ex cordeexeunt cogitatōnes. homicidia. adulteria ⁊cͣ. Et hecſunt q̄ coinquinant hominē. Et ꝙͣtuꝫ ad cōcupiſcētiam rerum de qua hic dicitur. non cōcupiſces rem ⁊cͣ.dicit p̄s. Rapinas nolite cōcupiſcere: diuitie ſi affluant: nolite cor apponere. ¶ Propter qͣtuor aūt rōesdebet qͥs abitinere ab iſta ꝯcupiſcentia. ẜm tho. ī tractatu de decem p̄ceptis.Propter cōcupiſcentie infinitatem.Propter inqͥetudinis anxietatem.Propter iuſticie contrarietatem.Propter ſubſtantie inutilitatem.Ꝙtum ad pͥmum ſciendū ꝙ cupiditas ſeu cōcupiſcent ia habet quandā infinitatē. Quilibet aūt ſapiens debꝫ intēdere finem aliquē in ſuo facto. Nullusem̄ debet ire ꝑ viam infinitā. Cōcupīa aūt reꝝ eſt infinita. Un̄ dr̄ eccl̓s. v. Auarus non implet̉ pecunia.Et amb̓. Nec finis nec ſatietas vnꝙͣ aderit cupiditati. diſ. xlvij. ſicut hi. Et yſa. v. dr̄. Ue qui ꝯiūgitis domū ad domū ⁊ agrū agro copulatꝭ ⁊c̄. q. d. Nunꝙͣ poteſtis finem ponere veſtre ꝯcupīe reꝝ. Rō huius eſt:quia cor humanū eſt factū ad recipiendū deū ꝑ gratiam. ⁊ poſtea ꝑ gloriam Et ideo ꝗcquid habeat minus deo. non pōt finire deſideriū eius. Ip̄e em̄ maioreſt omni re. pͣs. Qui .ſ. deꝰ replet in bonis deſideriuꝫtuū. ¶ Scd̓o dꝫ caueri ꝯcupiſcētia ꝓpter inqͥetudīēꝫquā hꝫ in ſe. Quilibet naturalit̓ appetit quietē. qꝛ hͦeſt valde delectabile cuilibet. Sꝫ cupiditas facit homines ſꝑ inquietos pūctionibꝰ ſolicitudinū. Un̄ cōꝑātur cupidi terre ſpinoſe. que ſeminata v̓bo dei. ſuffocatur a ſpinis creſcentibꝰ ſolicitudinum reꝝ. vt dr̄luce. viij. Semꝑ em̄ cupidi ſunt ſoliciti. nō habita acquirere. acqͥſita cuſtodire. ⁊ augere ip̄a nō amittere.Eccl̓s. v. Saturitas diuitis non ſinit dormire eum.Math. vj. Ubi eſt theſaurus tuus ibi eſt cor tuumAmbro. Mens auari vinculis cupiditatis aſtrictaſemꝑ auruꝫ videt. ſemꝑ argentū cogitat. ſemꝑ redditus ꝯputat. gratius aurū ꝙ ſolē intuet̉. ip̄a eius orōa deo petit auꝝ. diſ. xlvij. Sicut hi. ¶ Tercio ꝓpt̓ iuſticie ꝯtrarietatem. Remota iuſticia ait Auguſti. deciui. dei. Quid ſunt regna niſi magna latrocinia. ⁊ ſictollit̉ recta ꝯuerſatio humana. Eſt aūt cupiditas cōtraria iuſticie. quia vt acqͥrat ſibi cupidus facit omneꝫ iniuſticiā in negotiatōibꝰ. in iudicijs. ⁊ alijs. Un̄dr̄ eccl̓i. xxxj. Qui diligit auꝝ nō iuſtificabit̉ .i. nō faciet iuſticiam. Et de iudicibꝰ dicit̉ exo. xxiij. Nō accipies munera. quia munera excecāt oculos ſapientū:⁊ ꝑuertunt verba iuſtoꝝ. Legit̉ de quodā iudice cupido. ꝙ cum haberet quandā cauſam p̄ manibꝰ. vna ꝑsobtulit ei ꝓ munere vnū vitulū vt ꝓ ſe ſententiā daret: altera vaccam. Cum autē deberet ſentētiā ꝓferre. dixit qui vitulū dederat. Loqͣtur vitulus pro me.At ille iudex reſpondit. Uacca nō ꝑmittit. Uoluitdicere: ꝙ quia maius munus acceꝑat ab alio. ideo ꝓeo debebat dare ſententiā: ¶ Quarto ꝓpter ſub̓e ſeudiuitiaꝝ inutilitatem. Nec em̄ ſibi ꝓſunt corꝑi. quiatales ſuſtinēt multa incomoda ⁊ penurias ad cōſeruandū et augendū. Eccl̓s. v. Diuitie ꝯgregate in maluꝫ dn̄i ſui nec anime ꝓſunt. qꝛ cupiditas nō ꝑmittitſibi facere elymoſinas ⁊ inde ſibi querere theſauꝝ etmāſionem ī celo. ẜm illud luce. xvj. Facite vobis amicos de māmona iniqͥtitis. vt cuꝫ defeceritis recipiātvos in eterna tabernacula. Et demum ducit eum adinteritū. j. ad Thi. vj. Qui volūt diuites fieri incidunt intemptatōnem et laqueuꝫ dyaboli ⁊ deſideriamulta inutilia ⁊ nociua q̄ mergūt hoīem in interitūEt Grego. Bonorū actori inherere nō poſſumꝰ niſicupiditatem q̄ radix eſt oīm maloꝝ radicitꝰ euellamus. diſ. xlvij. ¶ Triplicit̓ aūt talis cōcupiſcētia rerū pōt eē mortale pctm̄. Primo ꝯcupiſcit̉ res tꝑal̓ vt