Druckschrift 
1 (1486)
Entstehung
Seite
148b
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.XIIII.

ſꝫ ſimulat̉. Si aūt veraciter agitur non remittit̉ peccatū niſi reſtituat̉ ablatū: ſi reſtitui poteſt. xiiij. q. vj.ſi res. de reg. iu. li. vj. Ꝙͣuis ergo qͥs acceꝑit ip̄e furtū vel fraudulentiā vl̓ vſurā ſacrilegiū hmōi:ſed pr̄ vel alij ꝯſanguinei vel amici. Si tn̄ ad ꝑuenit hereditas tenet̉ illa reſtituere inqͣntū ſufficit hereditas. Idem de legatis quando non ſufficeret hereditas. extra de vſur. michael. Quarto fit ꝯͣ p̄ceptū indebitā diſtributōem. Apl̓us. j. ad Corin. iij.Hic iam q̄ritur inter diſpēſatores vt fidelis qͥs īueniatur. Eccl̓iaꝝ p̄lati ſunt diſpēſatores reꝝ eccl̓ie potius ꝙͣ dn̄i. Un̄ Augꝰ. Non illa nr̄a ſunt quoꝝ ꝓcuratōem quodāmodo gerimꝰ: vt ꝓprietatē nobis dānabili vſurpatōe vendicamꝰ. xij. q. j. §. vlti. vbi dic̄ glo. p̄lati ſi bn̄ adminiſtrāt loco dn̄oꝝ ſunt. ſi male loco p̄donū. ff. ꝓempt̓. l. fundū. §. ſi tutor. Eccl̓ia eniꝫtenet locū pupilli. p̄latꝰ locū tutoris. Sic̄ ergo tutor ſi male admīſtrat: dilapidādo bōa pupilli vt fuihabet̉. ita p̄latꝰ ꝑmittit deſtruere bona eccl̓ie vl̓vſurpare: vel indebite alienat: tenet̉ ſatiſfacere. Sietiā expēdit in malos vſūs: dando ſine neceſſitateſanguineis. vel cōuiuijs: ludis: canibꝰ et turpibꝰ ꝑſonis exponit: qd̓ debet dare pauꝑibꝰ qͣſi furat̉. nec dubiū mortal̓r peccat. Utꝝ aūt teneatur ad reſtitutionē: vide infra in. ſecūda ꝑte ti. ij. Qui etiā hn̄t aliqua pauꝑibꝰ vel eccl̓ijs diſtribuere: vt hoſpitalarijſocietates laicoꝝ. ſi non fideliter faciūt. ſi indigētibus tribuūt: furtū cōmittūt. Religioſi ꝓpriū tenent vel extra cōuentū ſine licentia rōnabili bona diſtribuūt furtū cōmittūt. Secl̓ares de bonisprijs dātes elemoſynas indigētibꝰ quos ſciūt cuꝫdecēter pn̄t: furtū faciūt: licꝫ non teneātur ad reſtitutionē. Un̄ Ambro. Eſurientiū eſt panis quē tu detines. nudorū veſtimētuꝫ qd̓ recludis. captiuoꝝ pecunia quā in terra defodis. Tantoꝝ ergo te ſcias īuadere bona: quātis poſſis p̄ſtare qd̓ vales. diſ. xlvij. ſic̄hi. Cōtra oēs fures dr̄ Iſa. xxxiij. Ue p̄daris.ne ip̄e p̄daberis: ꝯſumatꝰ fueris dep̄datōeꝫ ip̄ep̄daberis: vel ſubſtātiā vel aīam. Et vt dicit Tho. intractatu de decē p̄ceptis. Nullū peccatū eſt qͣſi ꝑiculoſiꝰ iſto. de alijs peccatis dolēdo confitēdoſaluatur. ſꝫ de iſto oportꝫ etiā ſatiſfiat de alieno ablato ſi poteſt: al̓s nil valet pnīa. Sꝫ nimis difficile videtur hoībꝰ exburſare pecuniā reſtituere. faciliusinducūtur ad dandū elemoſynas vl̓ faciendū ecc̄ias hoſpitalia qͣꝫ ad reſtituendū: qd̓ non ſufficit. Etbn̄ dr̄ Abacuch. ij. Ue his cōgregāt ſua vſqꝫ quoaggrauāt cōtra ſe denſuꝫ lutū. De denſo luto difficileexitur. Achor qꝛ furatꝰ eſt: tulit de bonis hierichocontra ordinationē dei: lapidatus eſt a toto populo.De ſingulis modis furti ſt̓ ſpēs auaricie habes diffuſe in ſecūda ꝑte ti. j.Octauū preceptū ē. §. xij. loqͣris cōtra ꝓximū tuū falſuꝫ teſtimoniū Exo.xx. Int̓ oīa aīalia ſoli homī datū eſt loqͥ: vt cōceptuꝫſue mētis poſſit alteri manifeſtare. Propter qd̓ dicitph̓us. ea ſunt in voce ſūt eaꝝ ſunt in aīa paſſionum note. aliqͥs ſciēter falſum dicat: abutit̉ lingua. nec eſt ſine peccato etiā ſi faciat ad bonū ꝯſequēdum vel malū vitandū. qꝛ non ſunt mala faciēda vtveniāt bona: ait apl̓s ad Ro. iij. Et Augꝰ. Ad ſalutem ſempiternā nullꝰ ducēdꝰ eſt opitulāte mēdacio.xxij. q. ij. primū. Eſt autē vitandū mēdaciū ꝓpt̓ tria:ẜm Tho. in dicto tractatu decē p̄ceptoꝝ.Propter dyaboli aſſimilatōem.Propter ſocietatis diſſolutōem.Propter famē amiſſioneꝫ.Primo ꝓpter dyaboli aſſimilationē. Efficitur em̄mēdax ſil̓is dyabolo. qꝛ ip̄e (vt dr̄ Io. viij.) mēdax ē

pater eiꝰ. Ipſe inuenit primū mendaciū cum dixitprimis parētibꝰ. Nequa ꝙͣ moriemī ⁊cͣ. Gen̄. iij. Ambro. Omēs dicūt mendaciū filij ſunt dyaboli. xxij.q. v. cauete. Filiꝰ aūt ſil̓is eſt pr̄i. Secūdo mēdacium vitari debꝫ ꝓpt̓ ſocietatis diſſolutionē. em̄ naralit̓ eſt aīal ſociale ſeu polliticū alijs viuēs. Sedmale poſſent hoīes inuicē ꝯuinere: ſi hoīes hr̄ent ſemper dubitare de v̓bis alioꝝ. vn̄ apl̓s ad Eph̓. iiij. Deponētes mēdaciū: loqͥmini vnuſqͥſqꝫ veritatē ꝓximo ſuo: qm̄ ſumꝰ īuicē mēbra. Tercio ꝓpter fameamiſſionē. em̄ aſſueſcit mēdacijs creditur ei veritatē dicit. p̄cipue in viris ſpūalibꝰ. dn̄is. p̄latis multū reddit īfames mēdaciū. Eccl̓i. xxxiiij. Abīmūdo qͥs mundabit̉. a mēdace qͥd veꝝ dicet̉. q. di.nullū: Et hoc peccatū eſt cōtra vel p̄ter illud p̄ceptūẜm magiſtꝝ in. iij. ſen. li. d. penultima. loq̄ristra ꝓximū ⁊cͣ. Un̄ Pſal. Inſurrexerūt ī me teſtes iniqui mētita eſt iniqͥ. ſi. Proprie pͥncipal̓r loquit̉ dexp̄o: ꝯtra quē dixerūt duo falſū teſtimoniū. Quadrupliciter ergo fit ꝯͣ p̄ceptū ẜm Tho. vbi ſupͣ.Per falſam in iudicio ꝓbatōem.Per variā de alio detractionēPer mendacē in ſermone locutōem.Per noxiā de p̄lato murmurationē. Ꝙtuꝫ ad primū cuꝫ aliqͥs in iudicio aliquē accuſat falſo vel teſtificat̉: exp̄ſſe agit cōtra iſtud p̄ceptū. tenet̉ ei de dāno. Et ſi deficeret ī ꝓbatōe ſuſtineret penā talionis. ij. q. iij. totū. Sic illi duo p̄ſb̓ri accuſantes teſtificātes cōtra Suſannā de adulterio.qꝛ cōuicti ſunt a Daniele falſuꝫ dixiſſe teſtimoniū: lapidati ſunt a ppl̓o Dan̄. xiij. Illi autē duo teſtes teſtificati ſunt ꝯtra xp̄m falſuꝫ non ꝯueniētia eſſentteſtimōia eoꝝ: non tn̄ puniti ſunt vt merebātur: necꝓbare potuerūt ſuā falſitatē .ſ. xp̄m dixiſſe. poſſuꝫ deſtruere templū hoc ⁊cͣ. Et ſic inſurrexerūt teſtes iniqui. Secūdo loquit̉ qͥs falſuꝫ teſtimoniū ꝯtra ꝓximuꝫ cum ei detrahit: dicēdo aliqd̓ crimīale de alio inabſentia eius qd̓ non eſt veꝝ. vel ſi eſt verū cum illudſit occultū alijs manifeſtat ad denigrādam famā eiꝰ:qd̓ vtiqꝫ eſt mortale ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. Un̄ Ecc̄s. x.Quaſi ſi ſerpens mordeat in occulto. ſic qui occultedetrahit. Serpens comedit terrā .i. detractor paſcit̉defectibꝰ alioꝝ narratis. Serpēs videtur incederevnā viam ſubito imꝑceptibiliter voluit ſe ad aliā.Sic detractor incipit bona dicere de aliqͦ: poſtea vtitur aduerſatiua cōiunctiōe. Sed cum ſūma iniqͥtaeſt fratribꝰ detrahere. vn̄ dr̄. vj. q. j. Et deteriores fūtqui vitam moreſqꝫ bonoꝝ corrupunt his qui ſubſtātias alioruꝫ p̄diaqꝫ diripiunt. Caueat vnuſquiſqꝫ neaut līguā aut aures habeat pruriētes. ne .ſ. aut alijsdetrahat: aut detrahentes audiat. Sedens inqͥt aduerſus fratrē tuū loq̄baris .ſ. detrahēdo ⁊cͣ. Parcantomnes detractores lingue. cuſtodiātqꝫ ſermones ſuos. Et ſciant cum de alijs loquūtur: ſua ſententia iudicabūtur. Nemo inuito auditori libenter loquit̉.Hec Adrianꝰ papa. vj. q. j. ex merito. Unde Prou̓.xxv. dr̄. Uentus aqͥlo diſſipat pluuias: et facies triſtis linguā detrahenteꝫ. Et tenet̉ talis reſtituere famam ablatā ꝓut poteſt. non tamē debet illi notificare vt ſimplices dicunt. nec ab eo petere veniaꝫ de quomalū dixit: niſi certus ſciret. Nam hoc eſſet ſcādalum in illo generare contra ſe pericula incitare. Siautē malū de aliquo quis dicit falſuꝫ vl̓ veruꝫ in ſuip̄ſentis: hoc ꝑtinet ad cōtumeliam. tunc tenet̉ petere veniam ab eo. corā illis dicere ſe falſum dixiſſe: ſifalſum dixit. Non ergo detrahēdo falſum teſtimonium loqueris. Tercio mendacē locutiōem. Oſeciij. Non eſt veritas in terra. eſt miſericordia: ſecfurtuꝫ mendaciū maledictū inundauerūt. Un̄ Hiere. ix. Docuerūt linguam ſuam loqui mendaciū. Sꝫ