Druckschrift 
1 (1486)
Entstehung
Seite
144b
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.XIIII

tiam gloriā dabit dn̄s. Tercia eſt ex ſui dignitate: vt dicit̉ Eccl̓iaſtici .j. Unꝰ eſt em̄ deꝰ omnipotens rex potēs. metuēdus nimis. Sapientiſſimꝰ eſt.quia omnia nuda aperta ſunt oculis eius ad hebreos quarto. Unde. Deus latine grece theos dicit̉. Ettheos deriuat̉ ab ythim qd̓ eſt videre qꝛ omnia videt Quarta ratō eſt ex pacti fidelitate. in baptiſmo quilibet abrenūciat dyabolo pompis eiꝰ. obligat ſe ad ſeruandū mādata dei ad fidem. Unde magnum ſuppliciū meret̉ frangens ꝓmiſſum. ad Hebreos. x. Irritam quis faciens legem Moyſi duobꝰ auttribꝰ teſtibꝰ lapidabit̉ ſine vlla miſeratōe: quāto magis putandū eſt deteriora mereri ſupplicia. Qui filium dei ꝯculcauerit ⁊cͣ. Unde dicit. Ego ſum dn̄s deꝰtuus. tuus .ſ. frater effectus incarnatōeꝫ. quē elegiſti in deū tuū ad eum colendū.De ſecūdo precepto. §. iij.qd̓ eſt. Non aſſumes nomen dei tui inuanum Exodixx. Sicut per primū preceptū excluditur vitiū ſuperſtitionis: qd̓ opponitur religionis virtuti ſcd̓m exceſſum. ne ſcꝫ cultus diuinus alteri tradat̉ qͣꝫ deo vero.Ita ſecundū p̄ceptū excludit̉ vitiū irreligioſitatis.qd̓ opponit̉ religioni ẜm defectū ne .ſ. deus ꝯtemnat̉per defectū reuerētie. Prius aūt eſt deū ſuſciꝑe ad colendū: ꝙͣ eum ſuſceptū honorare: ideo rōnabilit̓ premittit̉. primū p̄ceptū quo prohibet̉ ſuꝑſtitio. ſecūdoquo prohibet̉ ꝑiuriū alia ꝑtinētia ad irreligioſitatem ſeu irreuerentiā dei. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxxij. arti.iij. Et ꝙͣuis hoc p̄ceptū ꝓprie pͥncipaliter prohibeatur aſſumptio noīs dei: illa qua aſſumit̉ nomē domini ad ꝯfirmatōeꝫ verbi moduꝫ iuramēti. ex eoilla eſt frequētior apud hoīes: p̄cepta decalogi ſuntde his que prius in occurſuꝫ humani generis ſolēt accidere: tamē poteſt ex ꝯſequēti intelligi ꝓhibita. omnis inordinata diuini nomīs aſſumptio. Et ẜm hocreꝑiunt̉ diuerſe expoſitōes huiꝰ p̄cepti. Itē ꝙͣuis nomina dei ſint multa tn̄ quia reuerētia debetur nominibus dei ratōne rei ſignate. que eſt vna .ſ. diuinitas. ratione vocū ſignificantiū que ſunt multe: ideo ſignāter in ſingulari dr̄. aſſumes nomē dei tui inua. idem̄ Tho. Frequēter peccatores faciūt cōtraiſtud p̄ceptū. ꝓpter qd̓ dici poteſt illud pͣs. Uniuerſavanitas oīs homo viuēs. Homo aliquādo ẜm Greg.in mora. ſignat naturā cuꝫ culpa. Unde. j. ad Corin.iij. dicit apl̓s. Cum ſit in nobis zelus ꝯtētio nonnecarnales eſtis. ẜm hoīem ambulatis .i. ẜm ſenſualitatem culpabilē. Eſt aūt talis homo .i. peccator vniuerſa vanitas .i. vanus omni modo vanitatis. Dicit̉em̄ vanū quadruplex. Primo vanū .i. falſuꝫ iuxta illud pͣs. vana .i. falſa locuti ſunt vnuſquiſqꝫ ad ꝓximūſuū. Secundo dicit̉ vanū qd̓ eſt in iuſtū ſeu illicitum.Eccͣs. vltimo. Adoleſcentia voluptas vana ſunt .i.adoleſcēs voluptuoſus illicita ꝯmittit. Tercio dicit̉vanū inutile ſeu indiſcretū. ẜm illud Hiere. lj. Uanaopera eoꝝ riſu digna. Quarto dicit̉ vanū quodꝯſequit̉ finem ſuū ad quē ordinat̉. Sapīe. xiij. Uaniſunt omnes hoīes quibꝰ ſubeſt ſcientia dei qꝛ nonꝑtingūt ad primā veritatē ad quā ordinatur omnisſcientia. illud pͣs. Niſi dn̄s edificauerit domū .ſ. conſcientie aīe edifitio virtutū. in vanū laboraueruntqui edificant. quia acquirunt eas. Omnis igit̉homo .i. peccator. eſt vniuerſa vanitas .i. vanus omnibus his modis. Sciendū aūt nomen dn̄i aſſumitur a quatuor. vt habet̉ in textu. b. thome de p̄ceptisPrimo ad ſanctificatōeꝫ. Secūdo ad ꝯfeſſionē. Tercio ad auxilij imploratōeꝫ. Quarto ad dicti ſui ꝯfirmationem. Sed peccator in his quatuor modis aſſumit inuanū. IꝘtum ad primū ſumit̉ aliquādo nomen dei ad ſanctificatōneꝫ .ſ. cum nominat̉ ad hoc vt

ſanctificet .i. purificet hominē a peccatis quod precipue fit in ſacramēto baptiſmatis pnīe. que ordinata ſunt ad purgationē peccatoꝝ. j. ad Corin. vj. Abluti eſtis .ſ. baptiſmū ſanctificati eſtis in nomīe domini. Dicat em̄ baptizans. ego te baptizo in noīe. p.fi. .ſ .ſ. qui ſunt vnus deus. abſoluens in pnīa. ego teabſoluo in noīe. p. f.. ſ. ſ. Unde dn̄s dixit ſacerdotibus veteris teſtamenti. vos ponite nomē meū ſuꝑ filios iſrl̓ .ſ. inuocādo in collatōne ſacramentoꝝ. et egodominus benedicā eos .ſ. ꝯferendo virtutē effectumeoꝝ. Sed inuanū aſſumit in hoc nomē dn̄i. qui malevtitur ſacramētis ꝯferendo vel accipiendo ea in peccato mortali. quia talis ꝯſequit̉ ſanctificationemad qd̓ ordinant̉ ſacramenta ſaluationē: ſed culpammortalē damnatōem. Et ſic inuanū aſſumit nomēdei inuocatū. Unde Augu. Sacramenta talia fiuntvnicuiqꝫ. cum quaſi cōſcientia quis accedit .j. q. j.quidā. qui ergo irreuerentiā facit ſacramētis: cōtraillud preceptū agit. quia fit frequēter: ideo vniuerſa vanitas. omnis homo viuens. Secūdo ſumiturnomen dn̄i ad ꝯfeſſionē. Et hoc vel p̄dicando docēdo. vel laudādo deum. pͣs. Confitemini dn̄o inuocate nomen eius: ānūciate inter gentes oꝑa eius .ſ. p̄dicando ſicut paulus. de quo dixit dn̄s Actuū. ix. Portet nomen meū coram gentibꝰ regibꝰ filijs iſrahel.Sed inuanū ſumit qui falſa predicat vel docet vt heretici. quia ſequit̉ fructus ſalutis inde. ad quē eſtordinata p̄dicatio. Unde vna gloſa ſuꝑ hoc p̄ceptodicit. dices creaturaꝫ eſſe .ſ. puram xp̄m filium dei.quod iudei faciūt talis peccat mortaliter. Falſa ſcienter p̄dicans. ẜm Tho. in quarto. Sumit̉ etiam nomen dei ad laudandū. ẜm illud Iſa. xliij. Omnē quiinuocat nomen meū in gloria mea creaui eum. Et illud pͣs. Laudate nomen dn̄i. Sed inuanum aſſumitqui illud nomīat in deriſionē in cantilenis mūdanisvel qd̓ peius eſt. blaſphemādo maledicēdo. qd̓ vtiqꝫ eſt mortale contra iſtud preceptū. ẜm Tho. ſcd̓aſcd̓e vbi ſupra. Contra quos cōquerit̉ dn̄s dicensIſaiā. lij. Iugiter nomen meū blaſphemat̉ tota die: de blaſphemia habes diffuſe in ſecūda ꝑte. ti. vij. c.v. Tercio ſumit̉ nomen dn̄i ad auxilij implorationem. ꝓuer. xviij. turris fortiſſima. nomen dn̄i ad eamcōfugiet iuſtus ſaluabit̉. Et Hiere. xiiij. Nomē tuum inuocatum eſt ſuper nos ne derelinquas nos. Etad hoc vt citius aliquis obtineat auxilium in oratōne adiungit votum aliquod. ſed inuanū aſſumit nomen dn̄i. qui in oratōne voluntarie diſtrahit̉ ad alia.Contra quos dicitur Math̓. xv. Populus hic labijsme honorat: cor autem̄ eoꝝ longe eſt a me. Sine cauſa .i. vtilitate colunt me. Et multomagis inuanū aſſumit nomen dei. qui vota facit pro illicitis: vel licitanon implet. quia peccatores in hoc frequenter incidunt. Ideo vniuerſa vanitas. omnis homo viuēs. detranſgreſſione votorū habes diffuſe in ſcd̓a ꝑte ti. xj.per totū. Quarto ſumit̉ nomen dei ad ꝯfirmationem dictoꝝ .ſ. iuramentū. Ꝙͣuis em̄ aliqn̄ iureturcreaturas. aut euangeliū. fidem. ſanctos. corpus ſuū hmōi implicite aſſumit̉ nomē dei. illa em̄iurat̉ inquātuꝫ veritas vel bonitas aut virtꝰ dei in illis manifeſtat̉. Eſt em̄ iurare ẜm Aug. deū in teſtē inuocare ſuoꝝ verboꝝ. Sed vt dicit Hiero. tractans illud Hiere. Et iurabūt in noīe meo in iudicio iuſticia veritate. Aīaduertēduꝫ iuſiurāduꝫ debet hr̄etres comites .ſ. iudiciū. iuſticiā. veritatē. Si qͥd ho defuerit iuramētū ſꝫ ꝑiuriū erit. xxij. q. ij. ꝯtraiſtud p̄ceptū aut p̄ter ip̄m. Primo em̄ reqͥrit̉ veritas. vt iuret qd̓ credit verū. iurādo ſciēter falſuꝫ. quocūqꝫ cauſa ſꝑ peccat mortalit̓ ẜm Tho.ſcd̓a ſcd̓e. Et tūc ꝓprie agit ꝯͣ iſtud p̄ceptū aſſumensnomē dei inuanū .i. ad afferēdū falſū. Un̄ dīc ſcpͥtura