Titulus.XIII.

cia cōtritōnis qͣꝫ gaudere. ⁊ magis eligendū. Meliꝰ ēem̄ penitere ꝙͣ gaudere. pͣs. Bonū mihi dn̄e ꝙ huīliaſti me .ſ. ꝑ cōpunctōnem. Reſpectu etiam amici cumtriſtatur. melius eſt em̄ cōtriſtariqͣꝫ gaudere qd̓ ꝑtinꝫad ꝯẜuatōneꝫ amicicie. Flere cū flētibꝰ. ait apl̓us adRoma. xij. ¶ Tercio vnū bonū eſt maiꝰ altero. quiscōmunius bonū. Bonū etiā quāto ꝯn̄ius tāto diuinius. ẜm ph̓m .i. ꝑfectiꝰ. qd̓ intelligit̉ de illo bono cōmuni. qd̓ ẜm ſe totū. ⁊ in eodē tꝑe poteſt a multis ꝑticipari. Sicut aſpectus ludi ī teatro: et doctrina ī populo ꝓpinata. Huius rō eſt. qꝛ bonū ſimplicit̓ eſt maius ⁊ magis eligendū ꝙͣ bonū alicui. Sed bonū ſimpliciter .i. ex ſe et ex ſua natura eſt bonū ꝯn̄e. Bonumautē ꝑticulare vel ꝓprium eſt bonū alicui iſti vel illi.Apl̓us ad Gallath. vj. Dum tempus habemus oꝑemur bonū ad oēs. Et. vij. q. j. ſcias. dicit̉. Ꝙ vtilitascōmunis vtilitati vnius p̄ponēda ē. Et charitas nōꝓpria cōibꝰ ſꝫ cōmunia ꝓprijs anteponit. inqͥt Augꝰin regala. Illud aūt bonū cōmune. qd̓ nō pōt ſimulẜm ſe totum a pluribꝰ participari in eodem temporeſicut vnum equum vel vnam veſtem. Aut et ſi ī eodētempore. non tamen ẜm ſe totum. ſed ẜm partem poteſt participari ſicut pecus. ſic bonum ꝓpriū ē maiꝰ⁊ magis eligendū ꝙͣ cōmune. Et rō eſt. qꝛ illud bonūqd̓ habet̉ in omni tꝑe. eſt maius bonū ꝙ illud qd̓ habetur aliquo tꝑe. ⁊ qd̓ habet̉ ẜm ſe totum qͣꝫ ẜm ꝑtētalia ſunt tꝑalia. Sed ſpiritualia vt deus ⁊ virtutesẜm ſe totas poſſunt haberi in omni tꝑe deo oꝑante.ergo ⁊cͣ. ¶ Quarto vnum bonum eſt maius alteroquia ſufficientius. Nam illud bonū quo habito nullo indigemus. eſt maius eo quo habito adhuc alijsindigemus. Uerbi gratia. Iuſticia eſt maius bonūqͣꝫ fortitudo. Huius ratio eſt. quia habita fortitudine. adhuc iuſticia indigemus .ſ. ad recte cōuiuendūSed habita iuſticia non indigemꝰ fortitudinē. Nāſi oēs hoīes eſſent fortes. adhuc indigerēt iuſticia. q̄reddit vnicuiqꝫ qd̓ ſuū eſt. Sed ſi omnes hoīes eſſētiuſti. ad nihil eſſet vtilis fortitudo. qd̓ intelligenduꝫē de fortitudine ẜm actū. Nam cuꝫ fortitudinis actꝰſit repellere nociua et aduerſa ſuſtinere. cuꝫ talia nōſemꝑ occurrāt. non ſꝑ ē neceſſaria fortitudo ẜm actūſꝫ bn̄ indigemꝰ fortitudine ẜm babitū. Eſt gͦ vnū bonū ſufficientiꝰ altero. vel qꝛ ꝑ ſe ſufficiēs ſine alio. aliud nō ſufficiēs ſine alio. vt ē inductū exemplū de fortitudine ⁊ iuſticia. Uel quia tale bonum eſt finis. qd̓poteſt eſſe ſine his que ſunt ad finem. ſed nō ecōuerſo. Nam habitis q̄ ſunt ad finē non habet̉ finis. Sꝫhabito fine. nō indigemus his q̄ ſūt ad finem. Exemplū de medicina ⁊ ſanitate. ⁊ diuitijs et beatitudineUel qꝛ tale bonū eſt pͥncipiū oīm qd̓ pōt eſſe ſine bonō qd̓ nō ē principiū oīm. Ex his ſeqͥtur. Deus ⁊ gloria eius. ⁊ gr̄a. ⁊ v̓tutes alijs bonis mūdi eſſe maiora:et ideo magis eligenda. Sufficiētiſſimū bonū eſt deꝰquia nullo indiget. Pſalmiſta Bonoꝝ meoꝝ nō indiges dn̄e. Gratia dei ſufficit ad ſalutem. non autemalia bona. ij. Corinth xij. Sufficit tibi gratia mea.Et capitulo. viij. Omnem ſufficientiam habētes habūdetis in omne opus bonum. ¶ Quinto aliqd̓ bonum eſt maius altero. quia eligibilius. Et ex parteeligibilis rei eſt aliquod bonuꝫ magis eligibile. Uelratione maioris deſiderij. quāto enim aliqd̓ bonummagis communiter deſideratur tāto eſt maius. Uelratione maioris p̄cij. quia quoꝝ precia ſunt maiorailla meliora. Precium em̄ eſt quedā menſura rei app̄ciate. Uel ratione maioris dāni. nam illa ſunt meliora quorum damna ſeu amiſſiones eorum ſunt maiora. quia maiori bono maius damnum opponitur.Et quia beatitudo eſt bonum quod om̄s maxime deſiderāt. ẜm Aug. de ciui. dei. et quia non eſt digna pōderatio anime cōtinentis .i. equale precium ad bona

tꝑalia. et idem de alijs virtutibꝰ. ⁊ maximū damnuꝫacquiritur ex iſtis bonis mūdanis male vſis. qꝛ pͥuatio beatitudinis vere ẜm illud Iob. xxj. ducūt in bonis dies ſuos et in puncto ad inferna deſcendūt. ideoeligenda et magis amanda ſūt bona eterna ⁊ ſpiritualia alijs. Hec Areſto. rethoricoꝝ li. j. c. xv. Rayne.Diffiniens Iſido. .§. xj.in. v. ethimo. ius naturale ſic ait. Ius naturale ē cōmune oīm natōnū. eo ꝙ vbiqꝫ inſtinctu nature nō aliqua cōſtitutōne habet̉. vt viri et femine coniunctioliberoꝝ ſucceſſio. ⁊ pueroꝝ educatio. cōis oīm poſſeſſio. ⁊ oīm vna libertas. acquiſitio eoꝝ que celo terramariqꝫ capiunt̉. depoſite rei vel cōmendate peccuniereſtitutio. violentie ꝑ vim repulſio. Nam hoc aūt ſiquid ſimile eſt. nō iniuſtum ſꝫ naturale. equūqꝫ habetur. in decretis. di. j. Dicit ibi glo. ꝙ ius naturale. ſeunatura dicitur ml̓tis modis. Qn̄qꝫ eī dr̄ natura visinſita rebo ex ſimilibꝰ ſil̓ia ꝓcreans. Scd̓o dr̄ naturaqͥdam ſtimulus ſeu inſtinctꝰ ex ſenſualitate ꝓueniēsad appetendū. ꝓcreandū ⁊ hmōi. Tercio mō dr̄ natura inſtinctꝰ nature ex rōne ꝓueniens qꝛ etiaꝫ dicit̉naturalis eqͥtas. Hic aūt in iſto capitulo ſupponit ꝓinſtinctu rōnis. ⁊ ſic cōpetunt oīa exempla huius. c. ⁊finis etiā cū dr̄. eo ꝙ ip̄m ius vbiqꝫ inter hoīes inſtinctu nature .i. inſpiratione dei. Archi. poſt Lau. Deꝰem̄ dicit̉ natura naturās. oīa alia natura naturata.Ponit aūt Iſido. octo effectꝰ iuris natural̓. ¶ Cōiunctio maris ⁊ femīe. Nota ẜm Alexandrū ꝙ hͨ cōcōiunctio pōt dupliciter conſiderari. Uno mō inqͣꝫtum eſt ſignū ſignificans videlicet cōiunctōnē xp̄i eteccl̓ie ⁊ anime ad deū. ⁊ ſic nō eſt de iure naturali: ſeddiuino. Deus em̄ inſtituit ſacramēta eccl̓ie inter queeſt matrimoniū. Alio mō inqͣꝫtū eſt quedam res ip̄aſcꝫ cōmixtio. ⁊ ſic eſt de iure naturali. Sed ſi ius naturale dicatur inſtinctus ſenſualis. ſic ip̄a cōiunctioſimpliciter et abſolute eſt de iure naturali. Sed ſi dicatur inſtinctꝰ tationio. ſic cōiūctio maris ⁊ feminenō quecūqꝫ. ſed maritalis cum debitis circūſtantijseſt de iure naturali. ¶ Succeſſio liberorum. al̓s ſuſceptio et melius. glo. non intelligo deſucceſſione q̄ fit ꝑhereditatē. cum illa non ſit naturalis. ſed de ſucceſſion que fit per carnis ꝓpaginem. Uel etiaꝫ pōt intelligi de illa. ꝑ quam liberi ſuccedunt iure naturali parentibus. vt. ff. vnde liberi. l. prima. ⁊. l. ſcripto. ¶ Puerorū educatio. glo. Parētes em̄ debent theſaurizare filijs: non filij parentibꝰ ẜm apoſtolū. xvj. q. j. p̄dicator. Similiter filius patrē egentē cogit̉ alere. xxij.q. iiij. Inter. Tenetur aūt pater filios educare. nonſolum quo ad corpus ſed etiam ⁊ ml̓tomagis quo adanimā ꝑ doctrinam ⁊ correctionem ad bonos moreshabendos de iure naturali. ⁊ ſic intelligit̉ illud apoſtoli. j. ad Thimo. v. Si quis ſuoꝝ et maxime domeſticoꝝ curam nō habet. fidem negauit .i. fidelitatē naturalē. quia contra ius naturale facit. ¶ Cōmunisoīm poſſeſſio. Archid̓. poſt La. i. res poſſeſſe. al̓s cūpoſſeſſio ſit nomen iuris cōmuniter poſſideri nō pōtnec aliquid a pluribꝰ inſolidū. nec naturaliter nec ciuiliter. qd̓ dic vt notat̉ extͣ. de ꝓba. licet. Et nota ẜmAlexandrū. ꝙ lex naturalis circa cōmunionē et ꝓpri.etatem dictat aliquid tripliciter. Dictat enim aliqͥdquia debitum. aliquid quia bonū. aliquid qꝛ equumQuia debitū dictat qꝛ in caſu neceſſitatis ſunt oīacoīa. In ſtatu eī iſto oīa ſunt cōicanda. Et hͦ mō ī p̄cepta ē cōicatō. Et hͦ ē dictamē reſpectu reꝝ ad ſuſtētationeꝫ ꝑſonaꝝ. Et inde ſumit̉ illd̓ Math. vij. Oīaq̄ vultꝭ vt faciant vobis hoīes ⁊cͣ. Reſpectu v̓o ꝑſonaꝝ qͣꝫtū ad multiplicatōnem ꝓlis. dictat ꝙ vxor ſitꝓpria ⁊ ẜm oē tp̄s. iuxta illd̓. qd̓ tibi nō vis ⁊cͣ. Scd̓omō lex naturalis aliquid dictat circa cōioneꝫ ⁊ ꝓpri