Capitulū.II.
metemus ſcꝫ mercedē eoꝝ. ¶ Quartum eſt bonū glorie. ⁊ tale eſt bonū ꝑfectū. qd̓ ꝯuenit anime informate ꝑ gr̄am. Sicut em̄ in materia eſt neceſſaria primadiſpoſitio ad forme ſuſceptionem. Ita neceſſaria eſtdiſpoſitio. q̄ eſt ꝑ gr̄aꝫ ad adeptōneꝫ glorie. pͣs. Quireplet in bonis deſideriū tuū .ſ. deus. Neqꝫ em̄ replet̉deſideriū anime niſi bonis glorie. Cōfitere ergo deo ībonis et benedic deum ſanctoꝝ. ait Thobias .i. lauda et regratiare eum ꝓ bonis collatis tibi. bona nature. v̓tutis pollitice gratie. ⁊ glorie. Et bonū qͥdemnature poteſt diſtingui in duo .ſ. in naturalia tibi cōceſſa quibꝰ conſiſtis. et tꝑalia tibi largita ad vſum. q̄bona etiam in ſe habēt naturam ſuā bonā. vt diuitias. cibum potū. veſtitū. et alia hmōi. Et iſta figurātur ꝑ illa bona ſua que tradidit dn̄s ſeruis ſuis vt negotiarent̉ in eis .ſ. quinqꝫ talenta.Terciā diſtinctio.§. ix.boni eſt ẜm Tulliū ⁊ Ambro. ⁊ Tho .ſ. ꝙ bonum aliud vtile aliud delectabile aliud honeſtū. Hec diuiſioboni nō eſt ſicut diuiſio vniuoci. qd̓ equaliter p̄dicat̉de ſuis partibꝰ. ſed ſicut diuiſio analogi in ſua analogata. qd̓ ꝑ priꝰ ⁊ principaliꝰ p̄dicat̉ de vno ꝙͣ de alijspartibꝰ ſuis. Nam bonū ꝑ prius ⁊ pͥncipaliꝰ dicit̉ dehoneſto. ſcd̓ario de delectabili. tercio de vtili. Ratōdiuiſionis boni in hec tria eſt iſta. quia bonū eſt aliquid inꝙͣtum appetibile. Appetituraūt aliquidbonū tribꝰ modis. Primo em̄ appetit̉ aliqͥd nō ꝓpterſe ſed ꝓpter aliud ſcilicet vt quoddā mediū ꝑ quod inaliud bonū tēditur. ⁊ tale vacat̉ bonū vtile. Sic etiāiſto mō appetūtur diuitie. vt ſcilicet mediū ꝑ qd̓ qͥspoſſit habere victū. veſtitū. honorem. ⁊ gloriam. ⁊ delectatōnes. Propter qd̓ dicit Salomon Eccl̓s. x. c.Pecunie obediunt omnia. ¶ Scd̓o appetit̉ bonū vtquedam res terminās appetitū ꝑ ſe totaliter. Et tale vocat̉ bonū honeſtū. Dicit̉ aūt bonū honeſtū. qd̓ꝓpter ſe deſiderat̉. ⁊ hoc eſt bonum virtutis. ad quodhortatur apl̓s dicens. j. ad Corinth. xiiij. Omnia honeſte ⁊ ẜm ordinē fiant in vob̓. Et bonum honeſtuꝫꝑmaxime reꝑitur ⁊ ꝑfecte in virtutibꝰ infuſis. UndeSapien̄. vij. dicit̉. de vera ſapientia .ſ. infuſa. que ſinegratia eſſe non pōt. Uenerūt mihi oīa bona paritercum illa. et innumerabilis honeſtas ꝑ manus illius.¶ Tercio appetit̉ bonū vt quies in re deſiderata etꝯcupita. ⁊ tale eſt bonū delectabile ꝓut appetunt̉ delectatōnes ciboꝝ. venereoꝝ. ⁊ ludoꝝ ⁊ hmōi. Sed ſidelectatōnes ſint. vicioſe. vt quia contra ordinē rōisẜm illud ꝓuer. ij. Letantur cum male fecerint ⁊ exultāt in rebꝰ peſſimis. Letari eſt delectari. Dic̄ Greg.in moralibꝰ. Ꝙ momentaneū eſt qd̓ delectat. eternūquod cruciat. ſcilicet animā propter delectatōes prauas. Sed ſi delectatōes ſint bone. vt in actibꝰ bonis.maiores ⁊ ꝑfectiores ſunt delectationibꝰ quibuſcūqꝫmūdanis ducētes ad delectatōnes eternas. ẜm illudpͣs. delectationes in dextera tua .i. in bonis ſpūalibꝰo deꝰ. vſqꝫ in finē. id ē ꝯducūt hoīes ad finē vltimuꝫ.¶ Bona igitur vtilia nō habent in ſe vnde deſiderētur. ſed deſiderant̉ ſolum vt ducentia in bonū alteꝝ.ſicut ſumptio medicine amare deſiderat̉. nō ꝓpter ſe:ſed ꝓpter ſanitatem. Bona v̓o delectabilia. nullamaliam rationem habent appetibilitatis. niſi delectationem. cum et aliqn̄ ſint noxia ⁊ inhoneſta. Sꝫ honeſta in ſe habent vnde deſiderentur. hec Tho. ī prima ꝑte. q. v. Opponit̉ aūt bono honeſto malum culpe. et bono delectabili maluꝫ pene. bono aūt vtili nōopponit̉ aliqͥd ſpeciale malum eo ꝙ bonum vtile ordinat̉ in bonū honeſtum vel delectabile ſicut in finē.Tho. ī queſtiōibꝰ de malo. Cum igit̉ ratio natural̓oſtēdat nobis iſta varia bona. et lex naturalis dictetmeliora inter bonē appetēda ⁊ proſequēda. Ideo cū
bonū honeſtū ſit precipuum ī quo inuenitur vtilitasmaxima. quia cōſecutio ſalutis. pax mētis. et edificatio et dilectio proximi. ac etiam delectatio precipua.ergo declina a malo vbi eſt annexum bonum delectabue vel vtile temporaliter. et fac bonum honeſtum ⁊virtuoſum inqͥre pacem eternam oīa bona faciendoꝓpter pacem ſuꝑnam..§. x.Signatū eſt ſupernos lumē vultꝰ tui dn̄e id eſt lex naturalis. q̄ oſtēditnobis bona que appetuntur. Et ſicut bonum naturaliter appetitur. ita et maius bonum eſſe cum aliquid cognoſcitur magis appetitur. Propterea enimplus amatur et queritur vnum aureum ꝙͣ argenteuꝫnūmiſma. quia maius bonum vtilitatis eſt ī eo. Pluribꝰ autem ratōibꝰ oſtēditur vnum bonum eſſe maius ſeu melius altero. vn̄ ⁊ magis appetēdum.Quia diuturnius.Quia impermixtius.Quia communius.Quia ſufficientius.Quia honorabilius.¶ Primo vnum bonum eſt maius altero. quia diuturnius. Ubi ſciendum. ꝙ ſicut in malis quāto diuturnius eſt malum. tātopeius: ita econtra in bonis.quāto diuturnius bonum tātomelius. Paret per exemplum. Egrotari ꝑ annum qd̓ pertinet ad malumpene ſeu nature. eſt peius ꝙͣ per meſeꝫ vel ebdomadā.Un̄ et naturaliter magis horretur et ſi pōt vitatur.Sic infirmitas anime que eſt pctm̄ quātomagis durat tātopeius. ¶ Peius em̄ eſt permanere in peccatoper mēſem. qͣꝫ per ebdomadam. Un̄ extra. de cōſue. c.vlt. dicitur. Tanto ſunt grauiora peccata quātodiuturnius animā infelicē detinēt alligatam. Conſuetudo em̄ peccādi et habituatio eiꝰ. aggrauat peccatūItem quia plus habet de ratione mali maluꝫ culpeqͣꝫ pene: ideo ſemper preeligenduꝫ eſt malū pene qd̓cūqꝫ ꝙ minimū malū culpe. Un̄ Aug. xxxij. q. v. Itane. ait. Potius debet quis oīa mala ſuſtinere ꝙͣ peccato conſentire. Sic dixit et fecit Suſanna. Meliꝰ ēmihi abſqꝫ oꝑe .ſ. malo incidere ī manꝰ vr̄as ꝙͣ derelīq̄re legē dei mei Dan̄. xiij. Sed ī bonis quātodinturnius tātomeliꝰ: ⁊ ideo magis eligēdū. Et rō. qꝛ quāto bonū eſt diuturniꝰ tato ſecuriꝰ poſſidet̉. Et quāto qͥs cū volūtate magis habituata ⁊ fixa ī bono oꝑatur. tāto opꝰ eſt ꝑfectiꝰ. Et ideo dr̄ Tren̄. iij. Bonum eſt viro ſi portauerit iugum obediētie: ab adoleſcentia ſua. Cum igit̉ bona ſpūalia virtutū ꝑmaneant. nec auferri vel amitti poſſint contra volūtatemhn̄tis. vt dicit Amb̓. de pe. diſ. ij. Sapiēs. Bona aūttꝑalia auferri. poſſint inuitis vl̓ amitti ſaltim ī morte. Un̄ Amb̓. ſuꝑ Luc. Nō ſūt hoīs boͣ q̄ ſecū afferrenō pōt. gͦ magis eligenda ſpūalia qͣꝫ tꝑalia. ¶ Scd̓ovnum bonum eſt maius altero. qꝛ imꝑmixtiꝰ ſeu purius. Bonū em̄ qd̓ eſt ſine malo. eſt maiꝰ ⁊ magis eligendū ꝙͣ qd̓ hꝫ admixtionē mali et gaudiū ſine t̓ſticia ē maiꝰ gaudio qd̓ hꝫ ānexam t̓ſticiā. Cuiꝰ rō eſtqꝛ bonū quāto delectabiliꝰ tāto melius ⁊ magis eligendū. Sed bonū qd̓ ē malo puriꝰ ⁊ imꝑmixtiꝰ: ē delectabiliꝰ. Cum gͦ bona ſpūalia nō habeāt admixtionem mali aut t̓ſticie. Un̄ dr̄ de ſapīa vera. venerūtmihi oīa ꝑiter cum illa. ait ſapiēs. Sap̄. vij. nō habꝫamaritudinē ꝯuerſatō illiꝰ. nec tediū ꝯuictus eius ſꝫgaudiū. Bona aūt terrena ſiue diuitie ſiue voluptates. habeant multā triſticiā ⁊ anxietatē admixtam.Unde ſaluator eas ſpinis comꝑat Luc. viij. qꝛ pungūt ⁊ menteꝫ lacerant diuerſis afflictōibꝰ. Ideo ſpiritualia bona ſunt p̄eligēda. Reſpectu tn̄ ſui in caſuſcꝫ p̄ſuppoſita culpa ꝯmiſſa. meliꝰ eſt bonū malo admixtū .ſ. bonum penitētie admixtum dolori et triſti-