.III.Capitulum

pus app̄hēſiōe. Ille aūt ignis corporeꝰ dupl̓r pōt cōſiderari. Aut ꝓut ē īſtrum̄tū nature: et ſic agere pōt īcorpꝰ nō ī aīam. Aut ꝓut ē īſtrum̄tū diuīe iuſticie: etſic agit ī aīaꝫ īprimēdo illi ſpēm ſuā velit nolit. Et īde ē ꝙ aīa affligit̉ qꝛ violēter illa ſpē īformat̉. ⁊ ꝑ illāa ſuis oꝑatōibꝰ īpedit̉ ⁊ retardat̉. Hec ibi. Et Rich̓.in. iiij. ponēs iſtā paſſionē aīe ab igne vtrūqꝫ tāgit .ſ.ꝙ patiat̉ ex hͦ ꝙ illi igni alligat̉: ⁊ ꝙ ſpēs ip̄iꝰ ignis violēter in ip̄a īprimat̉: ꝑ quā paſſione ab alijs oꝑationibus īpediat̉. Et idē modꝰ ē ī punitōe demonū ī ip̄oigne. qͥ etiā quocūqꝫ vadāt vl̓ cū apud nos morātur:dicūtur ſecū ignē portare. qꝛ iſta ſpecie ſeu ſil̓itudineignis ſꝑ ītellectꝰ eoꝝ īformat̉ qͣ cognoſcūt ſe illo ignealligatos. vn̄ maxime affligūtur: ſicut ⁊ captiuꝰ qͥ adhorā exiret carcerē: ſciēs ſe oīno illuc reuerſuꝝ ⁊ imꝑpetuū deputatū: nihilominꝰ triſtis remāeret. ¶ Invltima v̓o reſurrectōe reaſſumēt ⁊ ip̄i dānati corpora ſua propria virtute diuīa reſuſcitata. vt ſicut corpore ⁊ aīa deum offenderūt: ita in vtroqꝫ patiantur.Et quia per q̄ peccat quis: pec hec ⁊ torqͥtur. vt dr̄ inli. Sap̄. cum ip̄i dānatī per ſenſibilia peccauerint inordinate amādo. ideo ꝯgruenter ab igne ſenſibili invtroqꝫ patiātur: cuꝫ etiā ip̄e amor īordinatꝰ ignis metaphorice dicatur. Un̄ adamātius dicit. Ignis libido eſt. ignis auaricia ē ⁊cͣ. de pe. diſ. iij. int̓ hec. Eruntautē ip̄a corpora īcorruptibilia ſimpl̓r .ſ. ẜm ſubſtātiam: ſed corruptibilia ẜm quid .ſ. corruptōe accidētali vel paſſione alteratōis materialis vel īmaterialis:per quā corrūpetur oīs quies ⁊ delectatio corꝑalis īeis. Cauſa autē īcorruptibilitatis eoꝝ ẜm ſubſtātiāpͥma ⁊ prīcipalis ē ordo diuīe iuſticie q̄ vtitur igne īfernali ad corruptōeꝫ accidētalē .i. trāſmutatōeꝫ ẜmqͣlitates īmateriales. ⁊ paſſio erit in recipiēdo: nō inabijciēdo. ſicut oculus patitur a ſil̓itudine recepta īeo. Secūda cā ⁊ qͣſi inſtrum̄talis ē ordo naturęe. qꝛ deficit actio pͥme cauſe naͣlis .i. motꝰ rei qui tūc nō erit.Exēpla ponūt doctores de ſalamādra q̄ viuit ī igne.⁊ quibuſdā vermibꝰ. qui non niſi in aqͣ bulliēti. Auguſ. etiā plura ponit in de ci. dei. li. xxj.Erunt damnatis et. §. ij.alie pene vltra p̄dictas: vt ille que inferēt̉ eis a demonibus. Dicit em̄ Grego. de ip̄is. Quos habuerūt īcētores in culpa: habebūt tortores ī pena. Sunt etiaꝫibi in maximis tenebris. iuxta illd̓ Math̓. xxij. Ligatis manibꝰ ⁊ pedibꝰ proijcite eum in tenebras exteriores. Et ad hoc ſatis facit vt dicit Tho. in. iiij. naturalis ſitus loci. qꝛ in terre medio vbi inferna ponuntur. non poteſt etiā ille ignis eſſe niſi fetulētꝰ ⁊ turpidus: ⁊ qͣſi fumoſus. Quidā tn̄ tenebraꝝ haꝝ cām aſſignāt ꝯpreſſionē ⁊ maſſaꝫ corpoꝝ dānatoꝝ q̄ꝓpt̓ multitudinē ita replebūt locū inferni ꝙ nihil ibi de aereremanebit. ⁊ ſic nō erit ibi aliqͥd de diaphono qd̓ poſſit eē obiectū lucꝭ et tenebre: niſi ocl̓i dānatoꝝ qͥ erūtobtenebrati. Tn̄ ꝙͣuis ille locꝰ ſit tenebroſus: ex diuina diſpoſitōe ē ibi aliqͥd lumīs qͣntuꝫ ſufficit ad vidēdum illa q̄ aīaꝫ torq̄re pn̄t. ¶ Eſt ī eis etiā fletus. iuxta illud. Math̓. viij. Ibi erit fletꝰ. Non quidē reſolutio lachrymaꝝ: ſꝫ dolor īterior. ⁊ ꝯmotō ⁊ ꝯturbatōcapitis ⁊ oculoꝝ: ẜm Tho. ī. iiij. qꝛ ceſſante motu celi: ceſſabit ⁊ oīs reſolutio corꝑalis. ¶ Dicit etiā idē īiiij. diſ. vlti. ꝙ ſꝫm Baſiliū ī vltima mūdi purgatiōefiet q̄dā ſeꝑatio ī elem̄tis: vt quicqͥd eſt puꝝ ⁊ nobileremaneat ſuꝑiꝰ ad gloriā beatoꝝ. quicqͥd aūt ē ignobile ⁊ fetulentū in infernū ꝓijciat̉ ad penā dānatoꝝ.vt ſic̄ oīs creatura dei ē beatis materia gaudij: ita dānatis ex oībꝰ creaturis torm̄tū accreſcat. ẜm illd̓ Sapi. v. Pugnabit cū illo orbis t̓raꝝ ꝯͣ inſenſatos. Hocetiā diuīe iuſticie ꝯpetit. vt ſicut ab vno recedētes ꝑpeccatū ī rebo maͣlibꝰ: q̄ ſt̓ multa ⁊ varia finē ſuū ꝯſti-

tuerunt. ita etiam multipl̓r affligantur ⁊ ex multis.Itē ſcīa acqͥſita ī dānatꝭ ī vita iſta n̄ erit eis ad refrigeriū: ſꝫ ad augm̄tū pene ⁊ etiā ſcīa indita. Pro cuius declaratōe dicit Tho. ī. iiij. ꝙ ſicut ꝓpt̓ ꝑfectā ſanctoꝝ btītudinē nihil erit ī eis qd̓ nō ſit gaudij materia. ita nil erit in dānatis qd̓ non ſit eis materia ⁊ cātriſticie. nec aliqͥd qd̓ ad triſticiā ꝑtinere poſſit d̓eritvt ſit eoꝝ miſeria cōſumata. Cōſideratio v̓o aliqͦruꝫnotoꝝ ꝙtuꝫ ad aliquid īducit gaudiū: vel ex ꝑte cognoſcibiliū inqͣntuꝫ diligūtur: vel ex ꝑte ip̄ius cognitōis inqͣntū ē cōueniēs ⁊ ꝑfecta. Poteſt etiā triſticieeſſe rō ⁊ ex ꝑte cognoſcibiliū q̄ nata ſt̓ cōtriſtare: ⁊ exꝑte ip̄iꝰ cognitōis ꝓut eiꝰ imꝑfectio ꝯſideratur. vtpote cū aliquis cōſiderat ſe deficere in cognitōe alicuiꝰrei cuiꝰ ꝑfectōem appeteret. Sic gͦ ī dānatis erit actualis cōſideratio eoꝝ q̄ priꝰ ſciuer̄t vt materia triſticienō autē vt delectatōis cā. Cōſiderabūt em̄ ⁊ mala q̄geſſer̄t ex quibꝰ dānati ſt̓. ⁊ bōa dilecta q̄ amiſer̄t. ⁊ exvtroqꝫ torq̄būtur. Sil̓r etiā torq̄būtur de hͦ ꝙ cōſiderabunt noticiā quā de rebꝰ ſpeculabilibꝰ habuer̄t imꝑfectā eſſe: ⁊ amiſiſſe ſummā eiꝰ ꝑfectōꝫ quā potuer̄tadipiſci. ¶ Itē ẜm quoſdaꝫ augeri pōt pena eorumaccidētalis aliquo mō. Pro cuiꝰ d̓claratōe dicit Pe.in. iiij. ꝙ loqui poſſumꝰ de ſtatu reproboꝝ poſt iudicium ⁊ ante. Nam poſt iudiciū erit cōpletꝰ terminꝰ⁊ cōſumatio oīm bonoꝝ ⁊ maloꝝ. vn̄ nō erit augmētuꝫ quo ad meritū vel pͥmiū: ſiue eēntiale ſiue accidētale. an̄ iudiciū v̓o nō eſt ꝑfecta cōſumatio bonorū etmaloꝝ. Un̄ dubiū eē pōt vtꝝ reprobi adhuc demereātur. videtur em̄ quibuſdā ꝙ demereātur ſupplicium accidētale: nō eēntiale. Alijs videtur ꝙ neutrū.iam em̄ acceperūt diffinitiuā ſentētiā et ſt̓ in termīovie. Non ſil̓r autē eſt ī demōibꝰ qui hn̄t officiū exercēdi hoīes ꝓpter qd̓ nō ſt̓ deducti ad terminū vie. ⁊ ſicī eis augetur pēa accidētalis vſqꝫ ad iudiciū. Erit⁊ ī eis v̓mis. iuxta illud Iudith. vlti. Dabis igneꝫ etv̓mēs ī carne eoꝝ. Et ꝙͣuis Aug. in. xxj. d̓ ci. dei dimittat ſub dubio ſi ī īferno erūt v̓mes vel nō. dicit tamēRich̓. ī. iiij. diſ. vlti. ꝙ coīter tenetur ꝙ nō. qꝛ vegetabilia ⁊ bruta non remanebūt. gͦ v̓mis ītelligit̉ in ſcriptura ſacra remorſus cōſcīe. quo etſi prīcipal̓r ⁊ īmediate affligitur aīa. eo tn̄ ex ꝯn̄ti ⁊ ꝑ qͥndā redūdātiāaffligitur caro. Un̄ caro dānatoꝝ affligetur ab exteriori ⁊ īteriori. Et probat idē Rich̓. ꝙ iſta pea v̓misi. remorſus cōſcīe erit maior qͣꝫ pena ignis. Nā aīa nōeſt apta pati ab igne ex propria virtute īmediate: ſedinqͣntuꝫ inſtrum̄tū diuīe iuſticie. Patitur aūt ex p̄dicto verme r̄morſus īmediate ⁊ ꝑ ſe. Eſt etiā p̄ſentioraīe ꝟmis qͣꝫ ignis: ⁊ cōiunctio fortior.Si aut queratur .§. iij.vtꝝ dānati ſciant q̄ circa nos agūtur in mūdo. Circahoc dicit Pe. in. iiij. ꝙ duplex ē modꝰ cognoſcendi. ꝑſe: vel ꝑ alteꝝ. Mōdꝰ cognoſcēdi ꝑ ſe duplex ē. Unꝰ ēquo cognoſcūtur pn̄tia et manifeſta .ſ. ꝑ ſcīam. Alterquo cognoſcūtur abſentia ⁊ occulta .ſ. ꝑ. cōiecturam.Per alterū dupl̓r. aut ꝑ īfuſionē ſuꝑioris. aut ꝑ relatōem paris ſiue īferioris. Prīo mō reprobi nō cognoſcūt mūdana. qꝛ cognitio talis fit ꝑ acceptōem a rebus. hmōi v̓o acceptio nō poteſt fieri in qͣntacūqꝫ diſtātia. Scd̓o cognoſcūt ꝯiecturādo ſtatū viuētiū p̄ſentē ex ſtatu p̄terito ī qͦ eos viderūt. Tercio cogͦſcēpn̄t ſi deꝰ vellet eis r̄uelare. Quarto etiā mō cogͦſcūtꝑ reuelatōꝫ demonū vl̓ aīarū qͦtidie ad eos deſcēdentiū. Un̄ Aug. xiij. q. ij. dic̄. Fatēdū ē qͥdeꝫ neſcire mortuos qͥd hic agat̉ dū h̓ agit̉. poſtea v̓o auditur ab eisqͥ hinc ad eos moriēdo ꝑgūt. nō qͥdē oīa: ſꝫ q̄ ſinūturetiaꝫ iſti memīſſe. ⁊ q̄ illos quibꝰ hͨ īdicātur oportꝫ audire. poſſunt etiaꝫ ab angel̓ (qͥ rebꝰ q̄ hic agūtur p̄ſtoſūt) audire aliqͥd mortui. ¶ Uidēt etiam ip̄a dāna-