Druckschrift 
1 (1486)
Entstehung
Seite
120b
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.IX.

Secūda quare vnū peccatuꝫ eſt grauiꝰ alio. ē exnoticia. qui peccat ex certa ſcīa induſtria. peccatgrauiꝰ eo qui peccat in idē ex ignorātia. Ratio huiꝰ ēquia volūtas peccātis ex certa ſcīa. eſt magis inordinata. hoc. qꝛ talis ſcienter eligit qd̓ malū ē .ſ. pati detrimentū in maiori bono .ſ. bono aīe vt pͥuari gr̄a. adhoc potiat̉ minori ſeu fruat̉ .ſ. corꝑali bono. cuiꝰtrariū facit volūtas ordinata. Ꝙͣuis nullꝰ intēdēsad malū oꝑat̉ ẜm dio. tn̄ pōt eſſe intentū malū aliqd̓vel ad vitādū aliqd̓ malū. vel ad ꝯſequēduꝫ maiꝰ bo. Tercia quare vnū peccatū ē maiꝰ alio ex electione. peccās ex electōe peccat grauiꝰ ī eodē peccato eo ſolū ex paſſione. huiꝰ ē. qꝛ talis peccat excerta malicia inquātū ſciēter eligit malū. velitillud qd̓ eſt de ſe malū. ſed qꝛ eligit minꝰ bonuꝫ ſpretomaiori. Aliud em̄ ē peccare ex electōe. aliud ex paſſione. em̄ peccat ex paſſione peccat eligēs. tn̄ elactōeqꝛ electio ē in eo primū pͥncipiū peccati. ſꝫ inducitex paſſione ad eligēdū id qd̓ extra paſſionē eligēt.Sed ille peccat ex malicia. ẜm ſe cligit maluꝫ. qꝛ .ſ.ſpreto maiori bono vel poſtpoſito .ſ. aie. eligit minusvt laſciuꝰ. qui magis vult hr̄e delectatōeꝫ venereā qͣꝫgr̄am vel virtutē. ideo electio ē in eo pͥmū pͥncipiū.hec. b Tho. pͥma ſcd̓e. q. lxxviij. Quarta grauitatis maioris ex ꝑte animi. ē maioritas ꝯtēptꝰ. Naꝫvbi maior ꝯtēptꝰ. ibi maior grauitas. Et ro. qꝛ quāto ꝯtēptꝰ maior. tāto volūtas inordinatior. Quinta ē ex diſpōne volūtatis rōnis. Uerbi gr̄a. ideꝫpeccatū vt homicidiū. grauiꝰ eſt factū ab hoīe ſobrioꝙͣ ab hoīe ebrio. Cuiꝰ eſt. qꝛ ebrietas plus minuitde rōne peccati ꝙͣ ſit ſua grauitas. hec. b Tho. primaſcd̓e. q. lxxvj. Sexta eſt. qꝛ maiori v̓tuti opponit̉maius vitiuꝫ. tāto peccatū ē grauiꝰ quāto opponit̉maiori v̓tuti. ceteris paribꝰ. Un̄ ph̓s dicit. viij. ethicoꝝ. peſſimū optimo ꝯͣriū eſt. Qd̓ etiā pꝫ ex hoccharitas ē amor dei. ſicut ip̄a ē maxīa v̓tutū. ita odium dei maximuꝫ peccatoꝝ. qd̓ odiū ꝯtrariat̉ dilectōidei. ita maiꝰ eſt infidelitate deſperatōe. hec b. tho.in pͥma ſcd̓e. q. lxxviij. Raynerius.Nota ſedecim re .§. iij.gulas vniu̓ſales ad cognoſcēdū vbi ſint peccata mortalia vel. Ualēt aūt tales regule ad hoc. duꝫ adꝑticularia venit̉. on̄dit̉ eas qͥd ſingularibꝰ iudicāduꝫ ſit. Singulares qͥppe regulas ī illas vl̓es reſoluēꝯuenit. facto veritas illuceſcit. Eſt igit̉ pͥma ẜmcācellariū pariſien̄. nullū ē peccatū mortale actuale abſqꝫ ꝯſenſu libero rōnis. vere vel interp̄tatiue. Interp̄tatm̄ aūt ꝯſenſū eſſe dicimꝰ. habuit tp̄s deliberādi. refugiēdi ea circa vitāda ꝑuigil tenebat̉. Qualit̓ dicit lex. tacet ꝯſentire videt̉. de re. iu. tacet. videlꝫ repugnare debēt. Cōſenſus tn̄ ſolꝰrōnis in actū venialit̓ malū. eſt tm̄mō venialis. loq̄ndo de veniali ex genē ſuo. vt ē verbū ocioſuꝫ. Scd̓aregula ē. qͥlibꝫ tenet̉ ſcire de qͦlibꝫ peccato mortali. an ſit tale. licet expediat iſtud inqͥrere ſcire iuxtavniuſcuiuſqꝫ vires ſtatū. plꝰ eccl̓iaſticos ꝙͣ laycosEt int̓ eccl̓iaſticos p̄lati ex officio tenent̉. ſint ꝑatiomni poſcēti reddē rōem. de ea ē in eis fide ſpe. arad hoc. xxxvj. di. totū. Nota Aug. xxj. de ciui. dei.c. vlt. dicit. Quis iſte ſit modꝰ ſunt illa peccata.ita īpediūt ꝑuentōeꝫ ad regnū dei. vt tn̄ ſanctoꝝ amicoꝝ meritis impetrēt indulgētiā. difficillimū ē inuenire. ꝑiculoſiſſimū ē diffinire. Ego certe vſqꝫ ad tp̄s inde ſatagerē ad eoꝝ indaginē ꝑuenire potuiEt fortaſſis ꝓpterea latēt. ne ſtudiuꝫ ꝓficiēdi ad oīacauenda peccata pigreſcat. qm̄ ſi ſciret̉ vel qͣlia ſintdelicta. Pro qͥbꝰ etiaꝫ ꝑmanētibꝰ nec ꝓuectu vite melioris aſſumptis int̓ceſſio ſit inqͥrenda ſanctoꝝ ſperāda: eis ſecura ſe obuoluēt hūana ſegnitia. nec īuol-

uitalibꝰ implicamētis vlliꝰ v̓tutis expeditōe curaret Tercia regula ē ꝯꝑatō peccatoꝝ adinuicē ẜm ēuitatē maiorē mīorē general̓r ſumi neqͥt. niſi ꝯparetur in gene̓ ſuo ceteris paribꝰ. qm̄ ẜm alias circūſtātias ꝑticulares ſe hn̄t plurimū vt excedētia exceſſa. Quarta regl̓a ē quātificatō peccatoꝝ a poſteriori ſumit̉ a pena. lꝫ ſufficiēter vſqꝫ quaqꝫ. a pͥori penes genꝰ obiecti. intētionē finis. libidinē ſeu cona volūtatis maiorē vel mīorē. ẜm motm̄. tp̄s. locū. penes dāna inde ſeq̄ntia. peccās p̄uidebat. autuidere tenebat̉. Quinta regl̓a ē bonitas moral̓ſumit̉ ex obiecto. ſꝫ totalis bonitas moralis ſpālit̓det ex circūſtātijs finis. aliaꝝ ſimul adunatis. Maliciā v̓o ex vniꝰ illaꝝ circūſtātiaꝝ carētia ꝯgͦuimꝰ reſultare. Ceteꝝ bonitatē gratuitā meritoriā gr̄a faciēs oꝑat̉. Sexta regl̓a. Oīs actꝰ cuiꝰ finis intentꝰ ē mortale: mortalis ē. ſiue intēdat̉ actu ſiue habitu. Qd̓ ſcit̉ ſi oꝑans int̓rogatꝰ. cur hoc facis. et aduertēs. tandē rn̄debit. ad hūc finē feci. Septīa regula. Actus aliūde eēt mortalis. fit ꝓpter finēvenialis. videt̉ ſolū venial̓ niſi forte p̄ſtituat̉ finisille vt vltimꝰ qͥetās. nōſolū vt incidēs minꝰ pͥncipalis actu vl̓ habitū. Octaua regl̓a. Nullū etiā deſideriū rei illicite. factū tm̄mō ſub ꝯditōe actualit̓ vl̓hītualit̓ adhibita. ē de ſe mortale delictū. de accidens tn̄ ꝓpter appetitꝰ ſenſual̓ ꝯmotōeꝫ nimiā. ſcienter dimittit̉ inualeſce̓. ex talis deſiderij ꝯtinuatōe libera. pōt ip̄m int̓ mortalia deputari. Nona regula. Si qͥs mouet̉ occaſional̓r ſolū ex peccato mortaliad aliquē actū faciēdū. oꝫ illū actū eſſe peccatummortale. Secꝰ ſi pͥncipalis hꝰ actꝰ eēt mortale peccatū. Decima regl̓a. Exponere ſe ꝑiculo mortal̓ peccati ē peccatū mortale. Uel ſic agere incertū dimittere certum qd̓ ſit mortale. nōſoluꝫ ꝯiecturas leuesaut ex ſuſpitōne trepida ſcrupuloſa ꝓueniēte ex nimio timore cadēdi in via dei: ē mortale. Sꝫ intelligitur tale ē vehemēter ꝓbabil̓r incertū eq̄ ſicut oppoſitū vel magis. tūc illud qd̓ agit carebit mortali culpa. al̓r oꝫ vt tactū ē ſupͣ. Undecīa regl̓a.Oīs agēs ꝯtra ꝯſcīam edificat ad gehēnā vel mortaliter. ſi ꝯſcīa ſit fixa. id qd̓ agit̉ ſit mortale. vel venialiter ſolū quātū ē ex ꝑte vniꝰ circūſtātie. ē faceretra ꝯſcīam. ſi conſcia iudicet eſſe illud ſolum veniale. Duodecima regl̓a. Nullꝰ ē actꝰ adeo mortalis. qͥnip̄e vel ſibi ſil̓is ſit mortalis. duꝫ diſplicet vel ſiplacet ꝯſenſu ꝑfecto deliberato. Sil̓r nullū peccatūē adeo veniale. qͥn ip̄m vl̓ ſibi ſil̓e fiat mortale placet. ē ꝯſenſus addit̉. Si tn̄ illud veīale erat actꝰmortalis ex genē ſuo. ex eo fiebat ex ꝯſenſu libero ꝑfecto: venial̓ reddebat̉. Tredecīa regl̓a. Multa ex genē̓ mortalia ſūt. qͦꝝ ſil̓ia pn̄t effici bona trahunt̉ extra rōeꝫ ſuā. Quēadmodū dolē deliberate debono alteriꝰ: ē mortale delictū. Si v̓o fiat zelo iuſticie boni coīs cui ꝯtrariū ē tale bonū: iſte dolor v̓tꝰerit. Pleraqꝫ multa ex genē̓ ſuo bona eēnt ex aliqͣcircūſtātia ꝑuerſa fiūt mala ſpēm mortalē imitantia. Decīa quarta regl̓a. Nihil ē adeo ꝯſiliū in legeeuāgelica. qͥn in caſu poſſit obligatoriū. Et ita qͥlibet vtēs rōe. tenet̉ ẜm p̄paratōeꝫ animi ad qd̓libꝫſiliū. ſi vbi neceſſitas īmineret agēdi. obligat igitur qd̓libꝫ ꝯſiliū vt ꝯtēpnat̉. tanqͣꝫ ſit ſalubrior ſeruatio eiꝰ oppoſiti. Et tn̄ nullꝰ ita ꝯſilijs ſeruādis aſtringit̉. qͥn ab eis aut poſſit aut debeat in caſueoꝝ obſeruatio qn̄qꝫ p̄termitti. vt de habēdo duas tunicas. de p̄bēdo pallio tunicā auferēti ſil̓ibꝰ. Quindecīa regl̓a eſt. qꝛ ars deliberat. ſicut aliquis ex v̓tute bn̄ agit ſubito. Sic ex ꝑuerſa aſſuefactione vitioſus qͣſi repēte p̄cipitat̉. Et ita male habituatꝰ in vitijs vt iniuriādo. ꝯcupiſcēdo. odiēdo. iudicādo. ſil̓ibꝰ vere: demeret̉ ꝯtinue ſic̄ v̓tuoſis ꝯtinue