CapitulūV

.vII.

niſi ex magna conſequeſtratōne a tumultū hominūet cogitationum. Et in huius figurā legitur. ꝙ onaninuēit aquas calidas .i. balneares ī ſolitudine Gen̄.xxxvj. Aque calide ſunt lacrime deuotionis que ſolitarius inuenit.¶ De paſſione que dicit̉ Spes. Capi. vij.Aſſionū aūt iraſcibilis prima eſt ſpes. Circa obiectumaūt ſpei quatuor conſiderantur conIditōnes. Primo quideꝫ ꝙ ſit bonum.Nō em̄ ꝓprie loq̄ndi ē ſpes niſi de bono. ⁊ ꝑ hoc differt ſpes a timore qui ē de malo. Scd̓ovt ſit futuꝝ. Non em̄ eſt ſpes de p̄ſenti iā habito. et ꝑhoc differt ſpes a gaudio qd̓ eſt de p̄ſenti. Tercio requiritur ꝙ ſit aliqd̓ arduū cum difficultate adipiſcibili. Non em̄ dicitur quis ſperare aliquod minimū.qd̓ eſt ſtatim in ſua poteſtate vt habeat. et ꝑ hoc differt ſpes a cōcupiſēcia ſeu deſiderio. q̄ eſt de bono futuro abſolute. vnde ꝑtinet ad cōcupiſcibileꝫ. ſpes adiraſcibilem. Quarto ꝙ illud arduū ſit poſſibile adipiſci. Non em̄ aliquis deſiderat id qd̓ omnino adipiſci non poteſt. et per hoc differt ſpes a deſperatione.Preſupponit autem deſiderium. ſicut et omnes paſſiones iraſcibilis preſupponūt paſſiones concupiſcibilis. Cum autem motus ſpei importat quandā extenſionem appetitus in id quod eī repn̄tat vis ꝯgnoſcitiua vt bonū arduuꝫ et adipiſcibile. ideo ſpes pertinet ad appetitum. In hoc eniꝫ videtur differre vis.i. potencia appetitiua a potentia ꝯgnoſcitiua. qꝛ appetitiua ꝑficitur per extenſionē ad res deſideratas. ſꝫꝯgnoſcitiua ꝑ receptōnem rerum cognitaruꝫ in ꝯgnoſcente .ſ. per ſuas ſimilitudines. ¶ Eſt autem cauſaſpei experientia. Et hoc dupliciter. Primo quia perexꝑientiam homo acquirit facultateꝫ defacili aliqͥdfaciendi. ex quo ſequitur ſpes: Scd̓o quia per exꝑientiam fit homini extimatio ꝙ aliquid ſit ſibi poſſibileqd̓ impoſſibile ante exꝑientiam reputabat. Sed perhūc. Scd̓m modū eſt etiā cauſa defectus ſpei. ¶¶ Itēiuuentus cauſa ſpei eſt. ⁊ hoc ꝓpter tria que accipiuntur ẜm cōditōnes boni. qd̓ eſt obiectum ſpei .ſ. arduūfuturum et adipiſcibile. Inuenes habent multumde futuro et paꝝ de p̄ſenti. et ideo quia memoria ē preteriti. ſpes futuri. parum habent de memoria. et multum viuūt in ſpe. Iuuenes etiam ꝓpter calidit atemhabent multos ſpūs. et ita in eis cor ampliat̉. Ex amplitudine autē cordis eſt. ꝙ aliquis tendat in arduū.et ideo iuuenes ſunt aīoſi et bone ſpei. Iuuenes etiaꝫquia non ſunt paſſi repulſaꝫ. nec multa impedimenta in ſuis conatibus exꝑti: defacili reputāt alqͥd poſſibile adipiſci. Et ſic ꝓpter inexꝑientiam et cōtrariaq̄ nō ſunt paſſi in ſuis oꝑbꝰ: ſunt bone ſpei. ¶Ebrietas cauſat ſpem ꝓpter caliditateꝫ cordis ex vino et inpſideratōneꝫ periculoꝝ. Fatuitas vero propter incōſideratōeꝫ. ¶ Effectus ſpei eſt amor. Sciendum tamen ꝙ ſpes ⁊ ē cauſa et eſt effectus amoris. ẜm diuerſos reſpectꝰ. Inqͣꝫtuꝫ em̄ ſpes reſpicit bonū ſperatūſpes ex amore cauſatur. Non em̄ eſt ſpes niſi de bonodeſiderato et amato. Inqͣꝫtuꝫ vero ſpes reſpicit id. ꝑquod fit nobis poſſibile aliqͥd. ſic amor cauſat̉ ex ſpeet non ecōuerſo. Et hoc eſt qn̄ ꝑ aliquē ſperamus nobis ꝓuenire bona poſſe. mouemur in ip̄m ſicut in bonū noſtrū. et incipimus amare eum. Item ſpes adiuuat oꝑatōnem. Et hoc duplicit̓ .ſ. ⁊ rōne obiecti qd̓ ēarduū poſſibile. arduū autem excitat attentōnem. etration e effectꝰ. quia .ſ. cauſat delectationē delectatioautem adiuuat operationem tho. prima ſcd̓e. q. xl.

§. j.Triplex aūt eſt ſpesvidelicꝫ naturalis. virtualis. ⁊ criminalis. Spes naturalis ē quedā paſſio. Un̄ et ph̓us dicit. ꝙ iuuenesſunt magne ſpei. Hec eſt ꝯmūis nobis et brutis. Perexꝑientiam em̄ videmꝰ. ꝙ canis mouetur ad inſequēdum leporem. et accipiter auem. ⁊ hmōi. qd̓ nō faceretniſi qꝛ ſperat aſſequi. Eſt aūt hec paſſio ī vi iraſcibili. q̄ ē etiā in brutis ẜm Tho. in. iij. ſen. di. xxvij. Cuꝫem̄ oīs paſſio ſit in cōcupiſcibili vl̓ iraſcibili. Oīs illapaſſio. de cuiꝰ intellectu ē appetitꝰ in bonū vel cōueniens ſimpliciter: ē in cōcupiſcibili. ſicut amor. delectatio ⁊ hmōi. ⁊ oppoſita horum. Omnis autem illapaſſio de cuius intellectu eſt motus in bonū cum circūſtantia difficultatis: eſt in iraſcibili. Et huius ſūtomnia illa q̄ important bonū vel malum. cum denominatione alicuius quātitatis. ſicut ira que exurgitex magna leſione. quam quis poteſt vindicare ſed nōin ꝓmptū. Timor nō ē d̓ quolibet malo. ſꝫ de magnocui non pōt reſiſti vl̓ difficulter. Spes importat motum appetitus ad aliquod bonū cōmenſuratū appetenti. Non em̄ eſt de bono ⁊ tanto ad qd̓ nullo modopoteſt perueniri. nec tamē de tamꝑuo quod pro nullo habeatur. ſed de eo qd̓ eſt difficile hr̄i. et tamen poteſt haberi. propter quod dicit̉ arduū. Et ſic arduūaddit quādam ſpālem rationem bonitatis .ſ. precioſitatem quādam. ex hocip̄o ꝙ non defacili poteſt haberi. ſicut dicit̉ eſſe rarū carum. Differt auteꝫ in hocab audatia. qꝛ audatia importat extenſioneꝫ appetitus in aliquod arduuꝫ malū vt repellatur. Spes aūtextenſioneꝫ appetitus in arduū bonū vt acquiratur.ſed quia de ſpe vt eſt paſſio dictum eſt ſupra. id̓o nonhic aliud de ea. Naturalia tm̄ non ſunt nec vitia necvirtutes. ¶ Spes virtualis eſt virtus theologica. dequa pͣs. Tu es dn̄e ſpes mea. et eſt ibi p̄dicatio ꝑ cauſaꝫ .i. tu es cauſa ſpei mee. Ubi etiā ſciendū ẜm Tho.in. iij. ſen. di. ij. ꝙ ſpes vltra acceptioneꝫ p̄dictam .ſ. ꝓpaſſione. ẜm ꝙ ſumit̉ in bonū. accipitur quadrupliciter. Uno modo prout. nominat habitū inclinantemad actū voluntatis. ſimilem actui ſpei que eſt paſſioꝑtis ſenſitiue. vt ibi. j. Corin. xiij. Nūc manēt fides.ſpes charitas. Scd̓o modo ꝓut noīat actuꝫ ꝓcedētēa tali habitu. ⁊ ſic eſt actꝰ virtutis vt ibi in pͣs. Moab olla ſpei mee. Moab ſignat malos qui ſūt olla. facientes ſua ꝑſecutione ferueſcere et coquere .i. ꝑficereſpem nr̄am. Tercio modo ꝓut nominat rem ſperatā.et ſic ē obiectū v̓tutis. vt ad Tithū. iij. Expectantesbeataꝫ ſpem .i. viſionem beatā ſperataꝫ. Quarto mōꝓut noīat certitudinem que ſequitur ſpem. vt ibi. adRo. v. ꝓbatio vero ſpem .i. ſpei certitudineꝫ. ⁊ ſic nominat ſtatū ꝑfectōnis in virtute qͣꝫtum ad certitudinis intentōem. Eſt etiam ſciendum ꝙ ſpes q̄ eſt virtꝰnō oppōit̉ timori qͥ ē donū. ꝙͣuis illa de bono futuroiſta d̓ malo futuro. Et rō ē. qꝛ ſpes ſe extēdit in deū.ex ꝯſideratōe diuine largitatis. Timor v̓o dic̄ reſilitionem. ex cōſideratōne ꝓprie pͣuitatis. et ita non eſtẜm idem reſilitio timoris et extenſio ſpei. vn̄ nō ſuntcōtraria. cuꝫ contraria ſint ẜm idem. I Spes criminalis ſolo noīe et improprie dr̄ ſpes ꝓpter aliquā apparētē ſil̓itudinē quā hꝫ cū ip̄a. De qͣ dr̄ ī pͣs. Noliteſꝑare ī iniqͥtate. Et ī euāgelio Lu. vj. Mutuū datenihil īde ſperātes. nā tal̓ ſpes q̄ īproprie ⁊ large dicit̉ſpes. ī mutuo īducit vſurā. ex. de vſu. ꝯſuluit. Qd̓ ītelligit̉ qn̄ talis ſpes ē cā pͥncipal̓ mutui. De iſta tn̄ maͣplene ī ſcd̓a ꝑte. ti. j. c. vij. Et dr̄ ſpes ẜm ethimologiā. qͣſi pes ꝓgrediēdi ad ardua. vt dr̄ in catholicō.¶ Scd̓m iſtā largā acceptōꝫ ſpei .ſ. in malū. Nō ẜmppil. in ſūma virtutū. ꝙ ip̄a ē triplex. Prima ē ꝯfidentia de ſeip̄o. Scd̓a ē ꝯfidentia de alio. Tercia ē ꝯfidētia de aliqͦ vano. de prima d̓r ꝓuer. xxviij. Qui cōfidit